इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील तणाव आता एका निर्णायक वळणावर येऊन पोहोचला आहे. ८ एप्रिल रोजी लागू झालेली ३९ दिवसांची शस्त्रसंधी बुधवारी संपत असून, त्यापूर्वी कोणताही शांतता करार झाला नाही तर इराणवर पुन्हा एकदा ‘बॉम्बचा वर्षाव’ केला जाईल, असा थेट इशारा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिला आहे.
ट्रम्प यांचा कडक पवित्रा
पीबीएस न्यूज (PBS News) या वृत्तसंस्थेशी बोलताना ट्रम्प म्हणाले की, “जर बुधवारी संध्याकाळपर्यंत करार झाला नाही, तर इराणमध्ये पुन्हा मोठ्या प्रमाणात बॉम्बस्फोट होतील.” ब्लूमबर्गशी बोलताना त्यांनी स्पष्ट केले की, ही शस्त्रसंधी वाढवण्याची शक्यता अत्यंत कमी आहे. ट्रम्प यांच्या मते, ही बोलणी केवळ एकाच मुद्द्यावर केंद्रित आहेत – “इराणकडे कोणत्याही परिस्थितीत अण्वस्त्रे असता कामा नयेत.”
शांतता चर्चेसाठी पाकिस्तानमध्ये दुसऱ्या फेरीचे आयोजन
शस्त्रसंधीची मुदत संपत असतानाच, अमेरिकेचे एक उच्चस्तरीय शिष्टमंडळ पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबाद येथे दुसऱ्या फेरीच्या चर्चेसाठी रवाना होत आहे. व्हाइट हाऊसच्या प्रेस सचिव कॅरोलिन लेविट यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व उपराष्ट्राध्यक्ष जे.डी. व्हान्स करणार आहेत. त्यांच्यासोबत अमेरिकेचे विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जारेड कुशनर यांचाही समावेश असेल.
इराणची भूमिका संभ्रमात
एककीकडे अमेरिका चर्चेसाठी आग्रही असताना, इराणने मात्र या प्रक्रियेबाबत संमिश्र संकेत दिले आहेत. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते इस्माईल बकाही यांनी स्पष्ट केले की, सध्या अमेरिकेसोबतच्या चर्चेसाठी आमचे कोणतेही नियोजन नाही. ट्रम्प यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना म्हटले की, “इराणी अधिकारी तिथे उपस्थित राहतील असे ठरले होते, पण ते आले नाहीत तरी आम्हाला फरक पडत नाही.”
अमेरिकन नाकेबंदी आणि मानवी हक्क
पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख जनरल असीम मुनीर यांनी मध्यस्थी करताना ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुज’वरील अमेरिकन नाकेबंदी हटवण्याची सूचना केल्याचे वृत्त आहे. मात्र, ट्रम्प यांनी हा सल्ला धुडकावून लावला असून, करार झाल्याशिवाय इराणच्या बंदरांवरील नाकेबंदी हटवली जाणार नाही, असे ‘ट्रुथ सोशल’वरून स्पष्ट केले आहे.
दरम्यान, ‘ह्युमन राइट्स अॅक्टिव्हिस्ट न्यूज एजन्सी’च्या आकडेवारीनुसार, शस्त्रसंधीपूर्वी झालेल्या ३९ दिवसांच्या हल्ल्यांमध्ये किमान २५४ मुलांसह १,७०१ नागरिकांचा मृत्यू झाला आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंतेचे वातावरण असून, संपूर्ण जगाचे लक्ष आता इस्लामाबादमधील संभाव्य चर्चेकडे लागले आहे. जर ही चर्चा फिस्कटली, तर मध्यपूर्वेत पुन्हा एकदा युद्धाचा भडका उडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
