भारताची जम्मू-काश्मीरबाबतची भूमिका आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पुन्हा एकदा अधोरेखित झाली आहे. भारतासाठी अमेरिकेचे राजदूत सर्जियो गोर यांनी श्रीनगर दौऱ्यादरम्यान जम्मू-काश्मीरला “भारताचा अत्यंत महत्त्वाचा भाग” असे संबोधत भारताच्या भूमिकेला उघड पाठिंबा दिला आहे.
जम्मू-काश्मीरचे मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांची भेट घेतल्यानंतर माध्यम प्रतिनिधींशी बोलताना गोर यांनी खोऱ्यातील सुधारत असलेल्या सुरक्षेच्या वातावरणाचे कौतुक केले.
‘काश्मीर अत्यंत सुंदर, नात्यांना नवी दिशा देऊ…’
“काश्मीर हा भारताचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. मी पहिल्यांदाच या भागात आलो असून, हे ठिकाण कमालीचे सुंदर आहे,” अशा शब्दांत गोर यांनी आपल्या भावना व्यक्त केल्या.
मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांच्यासोबत झालेल्या बैठकीनंतर ते म्हणाले, “आमच्यात अत्यंत सकारात्मक आणि सौहार्दपूर्ण चर्चा झाली. भारत आणि अमेरिकेतील संबंध अधिक मजबूत करण्यासाठी आम्ही उत्सुक आहोत.”
गेल्या वर्षी पार पडलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ नंतर अमेरिकेच्या सर्वोच्च राजनैतिक अधिकाऱ्याचा हा पहिलाच काश्मीर दौरा आहे. दक्षिण आणि मध्य आशियासाठी अमेरिकेचे विशेष दूत म्हणूनही काम पाहणाऱ्या गोर यांचा हा दौरा प्रादेशिक रणनीतिक घडामोडींच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे.
पर्यटनासाठी ‘ट्रॅव्हल अॅडव्हायझरी’ शिथिल करण्याचे संकेत
खोऱ्यातील बदलत्या आणि शांततापूर्ण परिस्थितीवर बोलताना अमेरिकन राजदूत म्हणाले, “नवी दिल्ली, येथील मुख्यमंत्री आणि स्थानिक प्रशासनाने हा भाग अधिक सुरक्षित करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी पावले उचलली आहेत. त्यामुळे अमेरिकन नागरिकांसाठी जारी करण्यात आलेली ‘ट्रॅव्हल अॅडव्हायझरी’ (प्रवासविषयक सतर्कतेचा इशारा) शिथिल करण्याबाबत अमेरिका प्रशासन निश्चितपणे विचार करेल.”
“काश्मीरचे सौंदर्य अथांग आहे. अधिकाधिक अमेरिकन पर्यटकांनी येथे येऊन ही नयनरम्य भूमी अनुभवावी, अशी माझी इच्छा आहे.”- सर्जियो गोर, अमेरिकन राजदूत
‘आमचे प्रश्न वॉशिंग्टन नाही, दिल्लीच सोडवणार’: ओमर अब्दुल्ला
अमेरिकन दूतांच्या भेटीपूर्वी बोलताना मुख्यमंत्री ओमर अब्दुल्ला यांनी स्पष्ट शब्दांत भारताची भूमिका मांडली. “जम्मू-काश्मीरचे प्रश्न हे वॉशिंग्टनमध्ये नाही, तर आपल्या केंद्र सरकारच्या माध्यमातून नवी दिल्लीतच सुटणार आहेत,” असे ते म्हणाले.
आपल्या अंतर्गत समस्या परदेशी दूतांसमोर मांडण्याची आपली सवय नसल्याचे सांगत अब्दुल्ला म्हणाले, “अमेरिकेच्या राजदूतांसोबत आम्ही नक्कीच चर्चा करू, पण मी कोणतीही तक्रार करणार नाही. आमचे केंद्र सरकारच आमच्या समस्यांवर मार्ग काढेल.”
भेटीनंतर अब्दुल्ला यांनी स्पष्ट केले की, “अमेरिका आणि जम्मू-काश्मीर यांच्यात व्यापार, पर्यटन आणि इतर क्षेत्रांत सहकार्य कसे वाढवता येईल यावर चर्चा झाली. येत्या काळात अमेरिका आणि जम्मू-काश्मीरमधील संबंध अधिक दृढ आणि व्यापक होतील असा आम्हाला विश्वास वाटतो.”
महत्त्वाचे मुद्दे:
- ऐतिहासिक भेट: गेल्या १५ वर्षांनंतर प्रथमच अमेरिकेच्या राजदूतांनी जम्मू-काश्मीरच्या मुख्यमंत्र्यांची भेट घेतली आहे.
- सुरक्षेत सुधारणा: खोऱ्यातील शांततेमुळे अमेरिकन पर्यटकांवरील ट्रॅव्हल अॅडव्हायझरी कमी करण्याची तयारी अमेरिकेने दर्शवली आहे.
- द्विपक्षीय संबंध: आर्थिक सहकार्य वाढवण्यावर आणि स्थानिक विकासावर उभय नेत्यांमध्ये चर्चा पार पडली.
