US attack on Iranian humanitarian plane Mahan Air: मध्यपूर्वेतील तणाव आता एका नव्या टोकाला पोहोचला असून, इराणने अमेरिकेवर अत्यंत गंभीर आरोप केला आहे. औषधे आणि वैद्यकीय उपकरणे घेऊन जाणाऱ्या एका इराणी विमानावर अमेरिकेने हल्ला केल्याचा दावा इराणने केला असून, या घटनेला ‘युद्ध गुन्हा’ आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे सरळ उल्लंघन असल्याचे म्हटले आहे.
नेमकी घटना काय?
वृत्तसंस्था ‘एएनआय’ने इराणी सूत्रांच्या हवाल्याने दिलेल्या माहितीनुसार, हा कथित हल्ला इराणमधील मशहद आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर झाला. ‘महान एअर’ (Mahan Air) या विमान कंपनीच्या विमानाला लक्ष्य करण्यात आले. हे विमान मानवतावादी मदत घेऊन जात होते. या हल्ल्यात जीवितहानी झाली आहे का किंवा विमानाचे किती नुकसान झाले आहे, याची सविस्तर माहिती अद्याप उपलब्ध झालेली नाही. तसेच, हल्ल्याच्या वेळी विमान धावपट्टीवर होते की उड्डाणाच्या तयारीत होते, हेदेखील अद्याप अस्पष्ट आहे.
भारतातील इराणी दूतावासाचा निषेध
भारतातील इराणी दूतावासाने सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’ वर या घटनेचा तीव्र निषेध केला आहे. दूतावासाने आपल्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे की, “औषधे आणि वैद्यकीय उपकरणे घेऊन जाणाऱ्या इराणी विमानावरील हल्ला हा एक युद्ध गुन्हा आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे स्पष्ट उल्लंघन आहे. मानवतावादी कार्यात गुंतलेल्या नागरी विमानाला लक्ष्य करणे हे आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक नियम आणि मानवतावादी तत्त्वांच्या विरोधात आहे.” इराणच्या नागरी विमान वाहतूक संघटनेने देखील या प्रकरणावर तीव्र संताप व्यक्त करत, अमेरिकेच्या या कृतीचा निषेध केला आहे.
महान एअर आणि निर्बंधांचा वाद
ज्या ‘महान एअर’वर हा हल्ला झाल्याचा दावा केला जात आहे, त्या कंपनीवर अमेरिकेने आधीच अनेक निर्बंध लादले आहेत. अमेरिकेचा असा आरोप आहे की, ही विमान कंपनी इराणच्या ‘इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स’ (IRGC) ला सहकार्य करते. मात्र, इराणने नेहमीच हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. या पार्श्वभूमीवर झालेल्या कथित हल्ल्यामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध अधिक ताणले जाण्याची शक्यता आहे.
विशेष म्हणजे, ही घटना अशा वेळी घडली आहे जेव्हा भारत आणि इराण यांच्यात मानवतावादी समन्वय सुरू आहे. याच महिन्याच्या सुरुवातीला भारताने इराणच्या आरोग्य व्यवस्थेला मदत म्हणून औषधांचा पुरवठा केला होता, जो इराणी रेड क्रेसेंट सोसायटीने स्वीकारला होता.
अमेरिकेची भूमिका
या गंभीर आरोपांवर अमेरिकेकडून अद्याप कोणतीही अधिकृत प्रतिक्रिया किंवा दुजोरा मिळालेला नाही. या घटनेमुळे संपूर्ण प्रदेशात भीतीचे वातावरण असून नागरी विमान वाहतुकीच्या सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे.
