अमेरिकेचा इराणवर मोठा प्रहार! ७ युद्धनौका केल्या उद्ध्वस्त; युएईच्या तेल प्रकल्पावर इराणचा भीषण हल्ला

अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प म्हणाले, “आम्ही सात लहान बोटी किंवा ज्याला ते ‘फास्ट’ बोट्स म्हणतात, त्या पाडल्या आहेत. त्यांच्याकडे आता एवढेच शिल्लक आहे.” अमेरिकन लष्कराने सांगितले की या हल्ल्यांसाठी हेलिकॉप्टरचा वापर करण्यात आला. इराणने मात्र असा कोणताही हल्ला झाल्याचा इन्कार केला आहे.

आखाती देशांत तणाव

यूएईने वृत्त दिले आहे की त्यांच्या फुजैराह येथील मुख्य तेल बंदराला लक्ष्य करण्यात आले, ज्यामुळे तेथे आग लागली आणि तीन जण जखमी झाले. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या घटनेदरम्यान हवाई संरक्षण यंत्रणेने क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन रोखले. वॉशिंग्टनने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून अडकलेली जहाजे बाहेर काढण्यासाठी सुरू केलेल्या “प्रोजेक्ट फ्रीडम” मोहिमेदरम्यान या घडामोडी घडल्या आहेत. तर, ‘मॅर्स्क’ (Maersk) या शिपिंग कंपनीने बीबीसीला सांगितले की, त्यांचे अमेरिकन ध्वज असलेले एक जहाज अमेरिकेच्या लष्करी मदतीने आखातातून सुरक्षितपणे बाहेर पडले आहे. कंपनीने म्हटले आहे की हा प्रवास “कोणत्याही घटनेशिवाय पूर्ण झाला असून सर्व क्रू मेंबर्स सुरक्षित आणि सुखरूप आहेत.”

ट्रम्प म्हणाले, अमेरिका होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये अडकलेल्या जहाजांना मदत करत आहे. यापूर्वी अमेरिकेने म्हटले होते की त्यांच्या नौदलाच्या जहाजांनी सामुद्रधुनीतून प्रवास केला आहे, परंतु इराणने हा दावा फेटाळून लावला. इराणच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की त्यांनी अमेरिकेच्या युद्धनौकेवर इशारा देणारे गोळीबार केले होते, मात्र, वॉशिंग्टनने हे वृत्त फेटाळलं आहे.

प्रोजेक्ट डेडलॉक

इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची म्हणाले की, सामुद्रधुनीतील घटनांवरून हे स्पष्ट होते की “राजकीय संकटावर कोणताही लष्करी तोडगा नाही. प्रोजेक्ट फ्रीडम’ हे प्रत्यक्षात ‘प्रोजेक्ट डेडलॉक’ (कोंडी) आहे.”

यूएईने म्हटले आहे की त्यांच्या सरकारी तेल कंपनीशी संबंधित एका टँकरला सामुद्रधुनीमध्ये धडक देण्यात आली. दक्षिण कोरियाने देखील जवळच असलेल्या त्यांच्या एका जहाजावर स्फोट झाल्याचे वृत्त दिले आहे. यूएईच्या अधिकारी म्हणाले, हवाई संरक्षण दलाने १२ बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे, तीन क्रूझ क्षेपणास्त्रे आणि चार ड्रोन लक्ष्य केले होते. स्थानिक अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, एका हल्ल्यामुळे फुजैरा या त्यांच्या प्रमुख तेल बंदरावर मोठी आग लागली आणि तीन जण जखमी झाले. अबू धाबीने या हल्ल्यांना धोकादायक वाढ म्हटले असून प्रत्युत्तर देण्याचा अधिकार राखून ठेवल्याचे सांगितले. इराणच्या सरकारी टीव्हीने एका अज्ञात लष्करी अधिकाऱ्याच्या हवाल्याने म्हटले आहे की, “यूएईला लक्ष्य करण्याची इराणची कोणतीही योजना नाही.”

तेलाच्या किमती वाढल्या

या वर्षाच्या सुरुवातीला अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या हल्ल्यांनंतर होर्मुझची सामुद्रधुनी मोठ्या प्रमाणावर बंद आहे. जागतिक तेल आणि वायू पुरवठ्यापैकी सुमारे २०% पुरवठा याच मार्गावरून होतो. ताज्या वृत्तानंतर तेलाच्या किमतीत मोठी वाढ झाली असून, ब्रेंट क्रूडने प्रति बॅरल ११५ डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला आहे. हजारो खलाशी आणि जहाजे या भागात अडकून पडल्याने पुरवठा साखळी आणि कर्मचाऱ्यांच्या कल्याणाबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. दोन्ही बाजूंकडून दावे-प्रतिदावे केले जात असल्याने आणि संकट कमी होण्याचा कोणताही स्पष्ट मार्ग दिसत नसल्याने परिस्थिती तणावपूर्ण आहे.