Who is Smit Machhar: दुबईहून इस्रायलमधील तेल अवीवला जाणाऱ्या ‘फ्लायदुबई’ या विमान कंपनीच्या विमानामध्ये बुधवारी वैमानिकावर चाकूने हल्ला करण्यात आल्याची धक्कादायक घटना समोर आली. या हल्ल्यात जखमी झालेले वैमानिक हे भारतीय नागरिक असून त्यांचे नाव स्मित मच्छार असल्याची माहिती समोर आली आहे. या घटनेनंतर ‘बोईंग ७३७ मॅक्स ८’ या विमानाचे उत्तर-पश्चिम सौदी अरेबियातील ताबूक विमानतळावर आपत्कालीन लँडिंग करण्यात आले. हिंदुस्तान टाइम्सने सदर वृत्त दिले आहे.

इतर माध्यमांनी दिलेल्या वृत्तानुसार, ‘फ्लायदुबई’चे ‘एफझेड १०७३’ (FZ1073) हे विमान दुबईहून तेल अवीवच्या दिशेने जात होते. उड्डाणादरम्यान ही घटना घडल्यानंतर विमान ताबूककडे वळवण्यात आले. विमानाचे सुरक्षित लँडिंग झाल्यानंतर मच्छार आणि सह-वैमानिकाला तातडीने स्थानिक रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. मच्छार यांच्या प्रकृतीबाबत अद्याप अधिकृत माहिती समोर आलेली नाही.

स्पाईसजेटमध्ये ११ वर्षांचा अनुभव

स्मित मच्छार यांच्या लिंक्डइन प्रोफाइलनुसार, ते जून २०२२ पासून ‘फ्लायदुबई’च्या बोईंग ७३७ ताफ्यात कॅप्टन म्हणून कार्यरत आहेत. त्यापूर्वी त्यांनी मुंबईत ‘स्पाईसजेट’ या विमान कंपनीत तब्बल ११ वर्षे सेवा बजावली आहे. स्पाईसजेटमध्ये ते वरिष्ठ कमांडर होते; तसेच नोव्हेंबर २०२० पासून ते ‘लाइन ट्रेनिंग कॅप्टन’ म्हणून इतर वैमानिकांना प्रशिक्षण आणि तपासणीचे काम पाहत होते.

त्यांच्या प्रोफाइलनुसार, त्यांच्या नावावर ‘बोईंग ७३७-८००’ आणि ‘७३७ मॅक्स ८ व ९’ या विमानांचे ९,७५० तासांहून अधिक उड्डाण नोंदवले गेले आहे. यापैकी ६,४०० हून अधिक तास त्यांनी स्पाईसजेटमध्ये ‘पायलट-इन-कमांड’ म्हणून पूर्ण केले आहे, अशी माहिती हिंदुस्तान टाइम्सच्या वृत्तात देण्यात आली.

३० सेकंदांत १४ हजार फुटांपेक्षा जास्त घसरण

ताबूक विमानतळ प्रशासनाने दिलेल्या माहितीनुसार, स्थानिक वेळेनुसार बुधवारी सकाळी ८ वाजून ४४ मिनिटांनी विमानाने धोक्याचा संदेश पाठवला होता. त्यानंतर सुमारे एका तासाने विमानाचे विमानतळावर लँडिंग झाले. ‘फ्लाईट ट्रॅकिंग’ आकडेवारीनुसार, हे विमान अवघ्या ३७ सेकंदांत तब्बल १४,३०० फुटांपेक्षा जास्त खाली आले. त्यानंतर विमानाने अनधिकृत हस्तक्षेपाचा ट्रान्सपॉन्डर कोड सक्रिय केला.

मच्छार यांनी ‘फ्लायदुबई’मध्ये थेट ‘डायरेक्ट-एन्ट्री कॅप्टन’ म्हणून प्रवेश केला होता. त्यांच्या प्रोफाइलवर मुंबईतील ‘वेलिंगकर इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट’मधून बिझनेस ॲडमिनिस्ट्रेशन शाखेची पदवी (जून २००७ ते एप्रिल २००८) घेतल्याचा उल्लेख आहे; मात्र त्यांनी वैमानिकाचे प्राथमिक प्रशिक्षण कुठून पूर्ण केले, याचा तपशील तिथे उपलब्ध नाही.

प्रवाशांचा हस्तक्षेप; मोठी दुर्घटना टळली

इस्रायलमधील वृत्त संकेतस्थळ वायनेट न्यूजने दिलेल्या वृत्तानुसार, सह-वैमानिकाने फ्लायदुबईचे विमान कोसळवण्याचा प्रयत्न केला होता, असा आरोप काही प्रवाशांनी केला आहे. एका प्रवाशाचा व्हिडीओ समोर आला असून तो म्हणतो, आमच्या विमानाचे अपहरण करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. दरम्यान आम्ही सह-वैमानिकाला ताब्यात घेतले असून विमान लँड करण्याची तयारी करत आहोत. जे कुणी आम्हाला ऐकत असतील त्यांनी कृपया आम्हाला मदत पाठवावी. आम्ही सौदी अरेबियात विमान उतरवत असून आम्हाला तिथली काही माहिती नाही.

या प्रवाशाने पुढे म्हटले की, पायलट वगळता विमानातील सर्व प्रवासी सुखरूप आहेत. तसेच विमानातील आणखी एक व्हिडीओ व्हायरल होत आहे. ज्यात मुख्य वैमानिक जखमी झालेला दिसत असून त्याच्यावर उपचार करण्याचा प्रयत्न प्रवासी करत आहेत.

दुबई ते सौदी अरेबिया, विमानात काय काय घडलं?

फ्लायदुबई FZ1073 या विमानाने दुबईहून सकाळी ६ वाजून ५ मिनिटांनी उड्डाण घेतले. सव्वा तीन तासांनी हे विमान तेल अवीवमध्ये उतरणे अपेक्षित होते. मात्र सकाळी ८ वाजून २१ मिनिटांनी तेल अवीवच्या जवळ पोहोचताच विमान वेगाने खाली आल्याचे जाणवले. ३० सेकंदांत विमानाची उंची १४ हजार फूटांनी कमी झाली. सकाळी ८:३१ वाजता विमानाने 7700 हा इमर्जन्सी कोड प्रसारित केला. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर आपत्कालीन परिस्थितीत हा कोड प्रसारित केला जातो.

सकाळी ८:३८ ला कोड 7500 सक्रिय झाला. विमानात बेकायदेशीर किंवा अपहरणसदृश्य घटनेसंबंधी हा कोड प्रसारित केला जातो. यानंतर इस्रायलच्या लष्कराने तात्काळ दोन लढाऊ विमाने पाठवून परिस्थितीचा आढावा घेण्याचा प्रयत्न केला. सकाळी ९ वाजून २० मिनिटांनी पंतप्रधान बिन्यामिन नेत्यानाहू आणि संरक्षण मंत्री इस्रायल कात्झ यांनी तातडीची बैठक बोलावली.

सकाळी ९ वाजून ३५ मिनिटांनी सदर विमान सौदी अरेबियाच्या दिशेने वळवल्याचे आणि तिथेच उतरणार असल्याचे जाहीर करण्यात आले. दहा मिनिटांनी ९ वाजून ४५ मिनिटांनी ताबुक विमानतळावर विमान उतरविण्यात आले. इस्रायली यंत्रणेने विमानातील प्रवाशांना सुखरूप विमानाबाहेर काढले. तसेच सुरक्षा यंत्रणांनी घटनेचा तपास सुरू केला.