“एक कप चहा दे” म्हणणाऱ्यांनो, ‘कपाला’ मराठीत काय म्हणतात तुम्हाला माहितीये का? उत्तर पाहा…

घरात असो, कार्यालयात असो किंवा एखाद्या मित्राच्या घरी गेल्यावर असो, चहा किंवा कॉफी समोर आली की कप हातात येतेच. कधी त्यात गरम चहा असतो, तर कधी वाफाळती कॉफी. आकार, रंग आणि रचना वेगवेगळी असली तरी त्याचा वापर मात्र जवळपास सारखाच असतो.

आपण रोज या भांड्याचा वापर करतो. सकाळी उठल्यावर आई चहा करते आणि तो याच भांड्यातून दिला जातो. कामाच्या वेळी थकवा जाणवला की अनेक जण चहाचा एक कप घेतात. कार्यालयात सहकाऱ्यांसोबत गप्पा मारताना चहाचे घोट घेतले जातात. पाहुणे घरी आले तरी त्यांच्यासाठी चहा किंवा कॉफी तयार करून याच भांड्यात दिला जातो.

मात्र, रोजच्या वापरात असलेल्या या वस्तूचे मराठी नाव काय आहे असा प्रश्न कधी तुम्हाला पडला आहे का?

आपण आपल्या दैनंदिन जीवनात बोलताना या वस्तूसाठी परकीय भाषेतील शब्द सहज वापरतो, त्यामुळे तिचे मूळ मराठी नाव अनेकांना माहीत नसते. शाळेत मराठी शिकताना अनेक शब्दांचे अर्थ आपण शिकतो; मात्र रोजच्या वापरातील काही वस्तूंची मराठी नावे आपल्या लक्षात राहत नाहीत.

विशेष म्हणजे चहा किंवा कॉफी पिण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या या भांड्याचेही मराठीत एक सोपे नाव आहे. हे नाव ऐकल्यानंतर तुम्हाला कदाचित ‘अरे हो!’ असे वाटेल. कारण हा शब्द मराठी भाषेत नवीन नाही. आपल्या आजी-आजोबांच्या बोलण्यात किंवा जुन्या मराठी लिखाणातही असे शब्द आढळतात.

चहा, कॉफी, दूध किंवा इतर पेये पिण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या या भांड्याचा आकार साधारणपणे लहान असतो. ते हातात सहज धरता येते. काही भांड्यांना एका बाजूला धरायला दांडी असते, तर काही भांडी दांडीशिवायही असतात. आजकाल बाजारात माती, काच, धातू, मातीची भांडी किंवा इतर पदार्थांपासून तयार केलेली अनेक प्रकारची भांडी पाहायला मिळतात.

आपण मात्र या वस्तूला रोज एका ठरावीक नावानेच ओळखतो, त्यामुळे तिचे मराठी नाव काय हा प्रश्न विचारल्यावर अनेक जण क्षणभर विचार करू लागतात.

मग चहा किंवा कॉफी पिण्याच्या या भांड्याला मराठीत नेमके काय म्हणतात?

याचे उत्तर आहे ‘पेला!’

म्हणजेच, चहा किंवा कॉफी पिण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या ‘कप’ला मराठीत ‘पेला’ किंवा ‘चहाचा पेला’ असे म्हणता येते,” त्यामुळे पुढच्या वेळी चहा घेताना हातात ‘कप’ नसून ‘पेला’ आहे, असे तुम्ही अभिमानाने सांगू शकता.