रोज फुटपाथवरून चालता, पण ‘फुटपाथ’ला मराठीत काय म्हणतात तुम्हाला माहितीये का? उत्तर जाणून घ्या…

आपण दररोज फुटपाथवरून चालतो. काही जण सकाळी चालण्यासाठी त्याचा वापर करतात, तर अनेक जण कामाच्या ठिकाणी किंवा बाजारात जाताना फुटपाथचा आधार घेतात. मात्र, ज्या फुटपाथचा वापर आपण इतक्या सहजपणे करतो, त्याला मराठीत नेमकं काय म्हणतात याचा विचार फार कमी जण करतात.

फुटपाथ हा केवळ रस्त्याच्या कडेला असलेला उंच भाग नाही. पादचाऱ्यांनी सुरक्षितपणे चालावे यासाठी रस्त्यालगत स्वतंत्र जागा ठेवण्यामागे एक महत्त्वाचा उद्देश असतो. वाहनांची सतत वर्दळ असलेल्या रस्त्यावर पायी चालणाऱ्या व्यक्तींना वाहनांपासून सुरक्षित अंतर मिळावे यासाठी फुटपाथ तयार केला जातो.

फुटपाथ नेमका कशासाठी असतो?

फुटपाथचा सर्वांत महत्त्वाचा उपयोग म्हणजे पादचाऱ्यांना चालण्यासाठी सुरक्षित जागा उपलब्ध करून देणे. रस्त्यावरून वाहने वेगाने जात असताना पादचाऱ्यांनी त्याच मार्गावरून चालल्यास अपघाताचा धोका वाढू शकतो, त्यामुळे वाहनांसाठी रस्ता आणि पायी चालणाऱ्या नागरिकांसाठी फुटपाथ अशी स्वतंत्र व्यवस्था केली जाते.

लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि दिव्यांग व्यक्तींसाठी तर फुटपाथ अधिक महत्त्वाचा असतो. रस्त्याच्या कडेला व्यवस्थित फुटपाथ असल्यास नागरिकांना वाहनांच्या गर्दीतून वाट काढत चालण्याची गरज भासत नाही.

मात्र, अनेक शहरांमध्ये फुटपाथची अवस्था पाहिली तर चित्र वेगळेच दिसते. काही ठिकाणी फुटपाथवर दुकानदारांनी साहित्य ठेवलेले असते. काही ठिकाणी वाहनांची पार्किंग केलेली दिसते, तर काही भागांत बांधकामाचे साहित्य, कचरा किंवा इतर वस्तूंमुळे चालण्यासाठी जागाच उरत नाही.

यामुळे पादचाऱ्यांना नाइलाजाने मुख्य रस्त्यावरून चालावे लागते. विशेषतः गर्दीच्या रस्त्यांवर ही परिस्थिती धोकादायक ठरू शकते, त्यामुळे फुटपाथ मोकळा आणि सुरक्षित ठेवणे ही केवळ प्रशासनाचीच नव्हे तर नागरिकांचीही जबाबदारी आहे.

फुटपाथवरून चालताना काय काळजी घ्यावी?

फुटपाथ उपलब्ध असेल तर शक्यतो त्याचाच वापर करणे सुरक्षित ठरते. चालताना भ्रमणध्वनीमध्ये लक्ष न गुंतवता आजूबाजूच्या वाहतुकीकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे. फुटपाथ संपलेल्या ठिकाणी रस्ता ओलांडताना अधिक काळजी घ्यावी.

रात्रीच्या वेळी पुरेसा प्रकाश नसलेल्या ठिकाणी विशेष सावध राहणे गरजेचे आहे. लहान मुलांना किंवा ज्येष्ठ नागरिकांना गर्दीच्या रस्त्यांवरून नेताना त्यांच्याकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे.

पण फुटपाथला मराठीत नेमकं काय म्हणतात?

आता या प्रश्नाचं उत्तर जाणून घेण्याची वेळ आली आहे. आपण रोजच्या बोलण्यात ज्या जागेला फुटपाथ म्हणतो, त्यासाठी मराठीत एक सुंदर आणि नेमका शब्द आहे.

फुटपाथला मराठीत पदपथ किंवा पायवाट असं म्हणतात.

पादचाऱ्यांनी चालण्यासाठी रस्त्याच्या कडेला तयार केलेला स्वतंत्र मार्ग म्हणजे पदपथ, त्यामुळे पुढच्या वेळी तुम्ही रस्त्याच्या कडेला असलेल्या या मार्गावरून चालत असाल तेव्हा लक्षात ठेवा, ज्याला आपण रोजच्या वापरात फुटपाथ म्हणतो, त्याला शुद्ध मराठीत पदपथ म्हणतात.