Glass Meaning in Marathi: आपण दररोज वापरत असलेल्या अनेक वस्तूंची नावे इंग्रजीत इतकी रूढ झाली आहेत की त्यांचे मराठी शब्द नेमके कोणते आहेत, याचा आपण कधी विचारच करत नाही. सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत आपण अशा अनेक वस्तू वापरतो, ज्यांना मराठीत सुंदर आणि अर्थपूर्ण नावे आहेत. मात्र, काळाच्या ओघात ती शब्दसंपदा हळूहळू मागे पडत गेली.
अशीच एक वस्तू म्हणजे पाणी पिण्याचा ‘ग्लास’. घरात, कार्यालयात, हॉटेलमध्ये, शाळेत किंवा प्रवासात… पाणी प्यायचे म्हटले की आपल्यासमोर सर्वप्रथम ग्लासच येतो. लहान मुलांपासून ज्येष्ठांपर्यंत प्रत्येकजण हा शब्द सहज वापरतो. पण, तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का की या ग्लासला मराठीत नेमके काय म्हणतात?
विशेष म्हणजे हा प्रश्न सोशल मीडियावर अनेकदा चर्चेत येतो. अनेक जण वेगवेगळी उत्तरे देतात. काही जण म्हणतात की ग्लासलाच मराठीत ग्लास म्हणतात. काहींना वाटते की यासाठी वेगळा शब्दच नाही, तर काही लोक अगदी आत्मविश्वासाने चुकीची उत्तरे देतात.
मराठी भाषा ही अत्यंत समृद्ध आणि वैविध्यपूर्ण भाषा मानली जाते. आपल्या भाषेत जवळपास प्रत्येक वस्तूसाठी स्वतंत्र शब्द आढळतो. पूर्वीच्या काळात घराघरांत मराठी शब्दांचा वापर मोठ्या प्रमाणावर होत असे. आजी-आजोबांच्या बोलण्यात असे अनेक शब्द ऐकायला मिळायचे, जे आजच्या पिढीला कदाचित माहितीही नसतील.
यामागचे एक कारण म्हणजे इंग्रजी भाषेचा वाढता प्रभाव. मोबाईल, चार्जर, टेबल, खुर्ची, पेन, ग्लास असे अनेक शब्द आता आपल्या दैनंदिन जीवनाचा भाग झाले आहेत, त्यामुळे त्यांच्या मराठी पर्यायांचा वापर कमी होत गेला; परिणामी अनेकांना साध्या वस्तूंची मराठी नावेही माहिती नसतात.
ग्लासच्या बाबतीतही हेच घडले आहे. विशेष म्हणजे हा शब्द इतका प्रचलित झाला आहे की मराठी शब्द अस्तित्वात आहे यावरही अनेकांचा विश्वास बसत नाही, त्यामुळे जेव्हा कुणी हा प्रश्न विचारतो तेव्हा लोकांची उत्सुकता वाढते.
सोशल मीडियावर अशा प्रश्नांवर हजारो प्रतिक्रिया येतात. काही जण गमतीशीर उत्तरे देतात, तर काही जण शब्दकोशाचा आधार घेतात. मात्र, योग्य उत्तर मिळेपर्यंत चर्चा रंगत राहते. अनेकांना शेवटपर्यंत उत्सुकता लागून राहते की अखेर पाणी पिण्याच्या ग्लासला मराठीत म्हणतात तरी काय?
तज्ज्ञांच्या मते, आपल्या भाषेतील असे शब्द जपणे आवश्यक आहे, कारण भाषा ही केवळ संवादाचे साधन नसून संस्कृतीची ओळख असते. एखादा शब्द हरवला की त्यामागील परंपरा आणि भाषिक वारसाही हळूहळू लोप पावू लागतो.
आता तुम्हालाही या प्रश्नाचे उत्तर जाणून घेण्याची उत्सुकता लागली असेल. अनेकांनी वेगवेगळी उत्तरे मनात तयार केली असतील. काहींना वाटत असेल की उत्तर अगदी सोपे आहे, तर काही जण अजूनही संभ्रमात असतील.
चला तर मग, जाणून घेऊया या प्रश्नाचे खरे उत्तर…
पाणी पिण्याच्या ‘ग्लास’ला मराठीत ‘पेला’ असे म्हणतात.
होय, पाणी, दूध किंवा इतर पेये पिण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या भांड्याला मराठीत ‘पेला’ असे संबोधले जाते. पूर्वीच्या काळात हा शब्द मोठ्या प्रमाणावर वापरला जात होता. आजही ग्रामीण भागात आणि शुद्ध मराठी बोलणाऱ्या कुटुंबांमध्ये ‘पाणी पिण्याचा पेला आण’ असे वाक्य सहज ऐकायला मिळते, म्हणून पुढच्या वेळी कुणी तुम्हाला विचारले की ग्लासला मराठीत काय म्हणतात, तर आत्मविश्वासाने उत्तर द्या – ‘पेला.’
