इंजेक्शनला मराठीत नेमकं काय म्हणतात? तुम्हाला माहिती आहे का? सांगा पटकन…

आपल्या दैनंदिन बोलण्यात अनेक इंग्रजी शब्द इतके रूळले आहेत की, त्यांचे मराठी पर्याय आहेत हेच अनेकांच्या लक्षात येत नाही. मोबाईल, बॅटरी, कॉम्प्युटर, चार्जर, हॉस्पिटल अशा अनेक शब्दांप्रमाणेच इंजेक्शन हा शब्दही आज सर्वसामान्यांच्या वापराचा भाग बनला आहे.

डॉक्टरांकडे गेल्यावर अनेकदा ‘इंजेक्शन घ्यावं लागेल’ असं सांगितलं जातं. लहान मुलांपासून ते मोठ्यांपर्यंत प्रत्येकाला हा शब्द परिचित आहे. मात्र, एखाद्या स्पर्धा परीक्षेत किंवा मराठी भाषेशी संबंधित प्रश्नोत्तरांमध्ये अचानक विचारलं, ‘इंजेक्शनला मराठीत काय म्हणतात?’ तर अनेकांचा गोंधळ उडू शकतो.

याच कारणामुळे हा प्रश्न सोशल मीडियावर आणि विविध सामान्य ज्ञानाशी संबंधित चर्चांमध्ये अनेकदा विचारला जातो. अनेकजण वेगवेगळी उत्तरं देतात. काही जण ‘सुई’ असं उत्तर देतात, तर काही जण ‘टोचणी’ म्हणतात. पण, ही उत्तरं पूर्णपणे योग्य आहेत का असा प्रश्न अनेकांच्या मनात निर्माण होतो.

खरं तर ‘सुई’ हा शब्द इंजेक्शन देण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या साधनासाठी बोलचालीत वापरला जातो. डॉक्टर ‘सुई देतो’ असं म्हणतात, त्यामुळे अनेकांना हाच शब्द योग्य वाटतो. मात्र, भाषेच्या दृष्टीने विचार केला तर इंजेक्शन आणि सुई हे दोन्ही शब्द समान अर्थाचे नाहीत.

इंजेक्शन म्हणजे शरीरात विशिष्ट औषध किंवा द्रव पदार्थ सुईच्या साहाय्याने देण्याची प्रक्रिया किंवा त्यासाठी वापरले जाणारे औषध; त्यामुळे ‘सुई’ हा शब्द केवळ साधनाचा उल्लेख करतो, म्हणूनच शुद्ध मराठी शब्द शोधताना अनेकांचा गोंधळ होतो.

मराठी भाषेत अनेक वैद्यकीय संज्ञांना स्वतंत्र शब्द आहेत. मात्र, ते दैनंदिन संभाषणात फारसे वापरले जात नाहीत, त्यामुळे सर्वसामान्य लोकांना त्यांची माहिती नसते. डॉक्टर, परिचारिका आणि आरोग्य क्षेत्रातील कर्मचारीही बहुतांश वेळा ‘इंजेक्शन’ हाच शब्द वापरतात, त्यामुळे मराठी पर्याय मागे पडला आहे.

भाषातज्ज्ञांच्या मते, एखादा शब्द लोकांच्या वापरात आला की तो भाषेचा भाग बनतो, म्हणूनच आज ‘इंजेक्शन’ हा शब्द मराठीतही मोठ्या प्रमाणावर स्वीकारला गेला आहे. तरीही शुद्ध मराठी शब्द जाणून घेण्याची उत्सुकता अनेकांना असते.

आता सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न… इंजेक्शनला मराठीत नेमकं काय म्हणतात?

इंजेक्शनला शुद्ध मराठीत ‘अंतःक्षेपण’ असे म्हणतात. मात्र, दैनंदिन बोलचालीत ‘सुई’ किंवा ‘सुई टोचणे’ हे शब्द अधिक प्रचलित आहेत.

‘अंतः’ म्हणजे आत आणि ‘क्षेपण’ म्हणजे आत सोडणे किंवा प्रविष्ट करणे. म्हणजेच शरीरात सुईच्या साहाय्याने औषध प्रविष्ट करण्याच्या प्रक्रियेला अंतःक्षेपण असे म्हणतात. हा वैद्यकीय आणि शुद्ध मराठी शब्द आहे.

मात्र, दैनंदिन व्यवहारात ‘इंजेक्शन’ किंवा बोलचालीत ‘सुई’ हे शब्दच अधिक प्रचलित आहेत, त्यामुळे सामान्य संभाषणात इंजेक्शन हा शब्द वापरण्यात काहीच गैर नाही. पण जर कोणी तुम्हाला विचारलं, ‘इंजेक्शनला शुद्ध मराठीत काय म्हणतात?’ तर आता तुम्ही आत्मविश्वासाने उत्तर देऊ शकता – अंतःक्षेपण.