‘महिलांना गर्भवती करा आणि लाखो कमवा’; काय आहे ‘ऑल इंडिया प्रेग्नंट जॉब स्कॅम’? तरुणांची कशी होतेय फसवणूक?

काय आहे नेमके प्रकरण?

दैनिक भास्करच्या वृत्तानुसार, घोटाळेबाजांनी पीडितांना पटवून दिले की, अपत्यहीन महिलेला गर्भवती केल्यास त्यांना मोठी रक्कम दिली जाईल. फसवणूक करणाऱ्यांनी असा दावा केला की, ही व्यवस्था पूर्णपणे गोपनीय आणि कायदेशीर आहे. मात्र नोंदणी शुल्क, जीएसटी चार्जेस, प्राप्तिकर पेमेंट किंवा सुरक्षा ठेव अशा विविध कारणांखाली पीडितांना पैसे जमा करण्यास सांगितले जात असे. घोटाळेबाज प्रामुख्याने अशा लोकांना लक्ष्य करायचे, जे आर्थिक अडचणीत किंवा झटपट पैसे कमवण्याचे उपाय शोधत आहेत आणि नोंदणी शुल्काच्या नावाखाली ते लाखो रुपये उकळायचे.

गेल्या काही वर्षांत अशाच प्रकारच्या काही रॅकेटचा पर्दाफाश झाला आहे. २०२४ मध्ये बीबीसीने अशाच घोटाळ्यांबद्दल अहवाल दिला होता, ज्यामध्ये हुबेहूब अशाच क्लृप्त्या आणि खोट्या आश्वासनांचा वापर करण्यात आला आणि पुरुषांना लक्ष्य केले गेले. यापूर्वी, ‘द टाइम्स ऑफ इंडिया’ने वृत्त दिले होते की, बिहारच्या नवादा जिल्ह्यातील पोलिसांनी ‘ऑल इंडिया प्रेग्नंट जॉब’ आणि ‘प्लेबॉय सर्व्हिस’ अशा नावांनी फसवणूक करणाऱ्या टोळीला अटक केली होती.

या टोळ्यांनी प्रामुख्याने तरुणांना लक्ष्य केले आणि महिलांना गरोदर करण्याच्या बदल्यात १० लाख रुपयांपर्यंत पेमेंट देण्याचे आश्वासन दिले. फसवणूक करणाऱ्यांनी लोकांचा विश्वास संपादन करण्यासाठी आणि पीडितांना आकर्षित करण्यासाठी जाणीवपूर्वक अधिकृत किंवा आकर्षक वाटणारी नावे निवडली होती.

कशी केली जायची तरुणांची फसवणूक?

ही टोळी प्रामुख्याने फेसबुक आणि व्हॉट्सॲपसारख्या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मचा वापर करून खोट्या जाहिराती पसरवत असे. या जाहिरातींमध्ये असा दावा केला जायचा की, श्रीमंत महिला गोपनीय गर्भधारणा व्यवस्थेसाठी पुरुषांच्या शोधात आहेत आणि त्या बदल्यात मोठी रक्कम देण्यास तयार आहेत. इच्छुक व्यक्तींना सुरुवातीचे शुल्क भरून नोंदणी करण्यास सांगितले जायचे.

एकदा नोंदणी झाली की, पीडितांना प्रोसेसिंग फी, जीएसटी किंवा विम्याची रक्कम यासारखे अतिरिक्त शुल्क भरण्यास सांगितले जात असे. काही प्रकरणांमध्ये ही योजना खरी वाटावी यासाठी घोटाळेबाजांनी बनावट कागदपत्रे, करार आणि महिलांचे प्रोफाईलदेखील शेअर केले. मात्र, हे सर्व बनावट होते. तशी कोणतीही महिला नव्हती, कोणताही करार नव्हता आणि कोणतेही पेमेंट नव्हते. पीडितांकडून पैसे उकळणे हाच त्यांचा एकमेव उद्देश होता.

तपासकर्त्यांना असेही आढळले की, हे संशयित इतर आर्थिक फसवणुकीतदेखील सामील होते. त्यामध्ये मोबाईल ॲप्सद्वारे बनावट इन्स्टंट लोन ऑफर करणे यांसारखे फसवणुकीचे प्रकार समाविष्ट होते. यावरून असे दिसून येते की ही टोळी वेगवेगळ्या प्रकारच्या पीडितांची फसवणूक करण्यासाठी अनेक मॉडेल्स चालवत होती. बीबीसीने वृत्त दिले आहे की, घोटाळेबाजांनी एका पीडित व्यक्तीला सांगितले होते की केवळ एका महिलेबरोबर शारीरिक संबंध ठेवण्यासाठी त्याला ५ लाख रुपये मिळतील आणि ती गरोदर राहिल्यास अतिरिक्त ८ लाख रुपये मिळतील.

मात्र, घोटाळेबाजांनी त्या पीडिताला कागदपत्र शुल्क आणि जीएसटी म्हणून १६,००० रुपये जमा करण्यास सांगितले. पीडिताला चक्क ‘बेबी बर्थ ॲग्रीमेंट’ नावाचे बनावट न्यायालयीन कागदपत्रही दिले गेले. त्यावर त्याचे नाव आणि फोटोसह पोलीस गणवेशातील एका व्यक्तीचा फोटो होता. त्या कागदपत्रात ‘प्रेग्नन्सी व्हेरिफिकेशन फॉर्म’देखील होता आणि त्यावरील स्वाक्षरी अमेरिकन टॉक शो होस्ट ओप्रा विन्फ्रेच्या स्वाक्षरीसारखी दिसत होती. बीबीसीच्या वृतात पुढे म्हटले आहे की, घोटाळेबाजांनी त्याला सात-आठ महिलांचे फोटो पाठवून त्यापैकी एकाची निवड करण्यास सांगून त्याची उत्सुकता वाढवली होती.

लोक या जाळ्यात का अडकले?

सहज पैसा मिळण्याचे आश्वासन, त्याबरोबर गोपनीयता आदींमुळे पीडित या घोटाळ्याला फसत असल्यामुळे हा घोटाळा यशस्वी झाला. फसवणूक करणाऱ्यांनी त्यांचे संदेश अतिशय खात्रीशिर आणि तातडीचे वाटतील असे तयार केले होते आणि त्यामुळे पीडितांवर ऑफरची सत्यता न पडताळता त्वरित निर्णय घेण्यास दबाव निर्माण झाला. अनेक पीडित व्यक्तींनी संकोच किंवा लाजेपोटी या फसवणुकीची तक्रारच केली नाही.

पैशांच्या आमिषाने घोटाळ्याला बळी

पुण्यातील एका व्यक्तीने २०२५ मध्ये अशाच स्वरूपाच्या एका जाहिरातीला प्रतिसाद दिल्यानंतर ११ लाख रुपये गमावले होते. ‘मला गरोदर करू शकणाऱ्या पुरुषाच्या शोधात आहे,’ अशा मजकुराच्या जाहिरातीने त्याचे लक्ष वेधून घेतले आणि आपली फसवणूक होत आहे हे लक्षात येण्यापूर्वीच त्याने ११ लाख रुपये गमावले होते. एनडीटीव्हीच्या वृत्तानुसार, जाहिरातीला प्रतिसाद दिल्यानंतर त्या व्यक्तीला सुरुवातीचे शुल्क, सदस्यत्व शुल्क आणि प्रायव्हसी फी यांसारखे शुल्क भरण्यास सांगितले गेले. त्याला सांगण्यात आले की पेमेंट केल्याशिवाय काम अपूर्ण राहील आणि तो या सापळ्यात अडकला.

पुरुषांना जाळ्यात ओढण्यासाठी ‘ऑल इंडिया प्रेग्नंट जॉब सर्व्हिस’ ही वेबसाइट वापरली जात होती. तिथे महिलांना गरोदर करण्यासाठी १० लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम आणि अयशस्वी झाल्यास ५०,००० रुपये देण्याची ऑफर दिली जात असे. अशा जाहिरातींना प्रतिसाद देणाऱ्या पुरुषांना पॅन आणि आधार यांसारखे ओळख तपशील देण्यास सांगण्यात आले. हॉटेल बुकिंग आणि नोंदणीच्या नावाखाली त्यांच्याकडून मोठी रक्कम फसवणुकीने उकळण्यात आली, असे पोलिसांनी सांगितले होते.

हा घोटाळा पुरुषांची आर्थिक पिळवणूक करत आहे. मुख्य म्हणजे बेरोजगारीच्या काळातील त्यांच्या हतबलतेचाही फायदा घेतला जात आहे. अशा योजनेला बळी पडल्यामुळे अनेकदा पुरुषांना घटनेची तक्रार करण्यापासून रोखते, ज्यामुळे घोटाळेबाजांना हा घोटाळा सुरू ठेवण्यास वाव मिळतो.