Ex-Muslim YouTuber Saleem Wastik Criminal Background and Police Investigation: २४ एप्रिल २०२६ ची ती रखरखती दुपार… दिल्ली-एनसीआरच्या पोलीस वर्तुळापासून ते सोशल मीडियाच्या आभासी जगापर्यंत आणि थेट बॉलिवूडच्या चंदेरी दुनियेपर्यंत एकच खळबळ उडाली. ही कहाणी अशा एका बहुरूपी माणसाची आहे. या माणसाने तब्बल २५ वर्षे कायद्याच्या डोळ्यांत धूळ फेकत दोन परस्परविरोधी आयुष्यं एकाच वेळी जगली.
…फरार आरोपीचा प्रवास संपवला
एका बाजूला होता.. १९९५ साली एका १३ वर्षांच्या निष्पाप मुलाचा जीव घेणारा क्रूर गुन्हेगार, तर दुसरीकडे होता स्वतःला ‘एक्स-मुस्लिम’ म्हणवून घेणारा आणि धर्मावर कडाडून टीका करून प्रसिद्धी मिळवणारा प्रखर युट्यूबर. सलीम वास्तिकच्या या अटकेने केवळ एका फरार आरोपीचा प्रवास संपवला नाही, तर ‘बनावट ओळख’ कशी तयार केली जाऊ शकते आणि समाजमाध्यमांच्या आडोशाने गुन्हेगारी भूतकाळ कसा लपवला जाऊ शकतो, याचा एक भीतिदायक आणि थरारक अनुभवही जगासमोर आणला.
१. ‘रिअल लाइफ’ ते ‘रील लाइफ’
२४ एप्रिल २०२६ रोजी दिल्ली पोलिसांच्या स्पेशल सेलने गाझियाबादमधील लोनी येथील एका घरावर छापा टाकला. आणि एका थरारक नाट्याचा शेवट झाला. हा छापा केवळ एका फरार गुन्हेगाराला बेड्या ठोकण्यासाठी नव्हता, तर एका गुन्हेगाराचा होऊ घातलेला ‘उदात्तीकरण सोहळा’ रोखण्यासाठी होता.
१५ लाखांची सायनिंग अमाऊंट
तपासात जे समोर आले ते अधिकच धक्कादायक होते. सलीम वास्तिकने ‘एक्स-मुस्लिम’ म्हणून जो तथाकथित संघर्ष उभा केला होता आणि त्याच्यावर जे हल्ले झाले होते, त्यावर चक्क एका बॉलिवूड चित्रपट निर्मितीची तयारी सुरू होती. स्वतः सलीमने दिलेल्या कबुलीनुसार, एका बड्या दिग्दर्शकाने त्याला या ‘बायोपिक’साठी १५ लाख रुपयांची ‘साइनिंग अमाऊंट’ देण्याचेही मान्य केले होते.
आणि क्रूर चेहरा जगासमोर आला
चंदेरी पडद्यावरील या स्क्रिप्टमध्ये त्याला एक ‘नायक’, समाजातील ‘पीडित’ आणि ‘क्रांतिकारी’ विचारांचा माणूस म्हणून दाखवले जाणार होते. मात्र, या चकचकीत कथानकात एका काळोख्या सत्यासाठी जागाच नव्हती. ते सत्य म्हणजे ३० वर्षांपूर्वी त्याने संपवलेले एका निष्पाप मुलाचे आयुष्य आणि त्याचे रक्ताने माखलेले प्रेत. पोलिसांच्या या एका तडाखेबंद कारवाईमुळे वास्तिकचे ‘रील हिरो’ होण्याचे स्वप्नभंग झाले आणि त्याचा क्रूर चेहरा पुन्हा एकदा जगासमोर उघडा पडला.
२. नावांचा खेळ आणि मृत म्हणून घोषित
सलीम वास्तिकचा संपूर्ण प्रवास म्हणजे अनेक नाव आणि ओळखी यांचे चक्रव्यूह आहे. या खेळाची सुरुवात झाली ती सलीम खान या नावाने. पुढे गुन्ह्यांच्या गर्द छायेत वावरताना त्याने सलीम अहमद हे नाव धारण केले आणि सरतेशेवटी दिल्ली-एनसीआरच्या परिसरात तो सलीम वास्तिक म्हणून वावरू लागला.
सलीम खानच्या मृत्यूचा बनाव
आपले नाव बदलण्यामागे कायद्याच्या हातावर तुरी देण्याचा एक मोठा डाव त्याने रचलेला होता. २००० साली जामिनावर बाहेर पडलेला सलीम अचानक नाहीसा झाला. २०११ साली उच्च न्यायालयाने त्याला जन्मठेपेची शिक्षा सुनावली होती. त्यावेळी पोलिसांनी त्याला कैद करण्यासाठी त्याचे मूळ गाव शामली गाठले होते. त्याचे घर गावातील ‘नन्नूपुरा मोहल्ल्यात’ होते. मात्र, तिथे वेगळेच नाट्य घडले; त्याच्या नातेवाईकांनी चक्क कागदोपत्री पुरावे सादर करून सलीम खानचा मृत्यू झाल्याचे जाहीर केले.
तो खुनी असल्याची कल्पनाच शेजाऱ्यांना नव्हती
कायद्याच्या कचाट्यातून वाचण्यासाठी स्वतःला ‘मृत’ घोषित करणे, ही त्याच्यासाठी सर्वात मोठी ढाल ठरली. जुन्या आयुष्यातील रक्तरंजित पाऊलखुणा आणि आपली खरी ओळख पूर्णपणे पुसून टाकून तो लोनीमध्ये एका नव्या रूपात दाखल झाला. तिथे त्याने असे एक आयुष्य सुरू केले, जिथे त्याच्या शेजाऱ्यापाजाऱ्यांनाही तो एकेकाळचा खुनी आहे, याची साधी पुसटशी कल्पनाही नव्हती.
३. डिजिटल युगातील नवा अवतार: ‘एक्स-मुस्लिम’
कायद्याच्या कचाट्यातून निसटण्यासाठी सलीमने जगापासून लपून राहण्याऐवजी (विजनवास), चक्क जगासमोर राहण्याचा म्हणजे ‘व्हिजिबिलिटी’चा मार्ग निवडला. हे त्याचे सर्वात मोठे धाडस होते. त्याने युट्यूबवर ‘सलीम वास्तिक’ या नावाने स्वतःचे साम्राज्य उभे केले. ‘एक्स-मुस्लिम’ ही नवी ओळख मिरवत त्याने धर्मातील रूढी-परंपरा आणि कट्टरतावादावर प्रक्षोभक भाषेत व्हिडिओ बनवण्याचा धडाका लावला.
‘डिजिटल अवतारा’ने दिला दुहेरी फायदा
सुरक्षेचे कवच: त्याच्या वादग्रस्त व्हिडिओंमुळे त्याला कट्टरपंथीयांकडून धमक्या मिळण्यास सुरुवात झाली. सलीमने याच संधीचा फायदा घेतला; स्वतःला ‘धर्मांधतेचा बळी’ (Victim) म्हणून सादर करत पोलिसांकडे संरक्षणाची मागणी केली. कायद्याने ज्याला शोधायला हवे होते, तोच आता कायद्याचे संरक्षण मिळवण्याचा प्रयत्न करत होता.
लोकप्रियतेचा पडदा: हजारो सबस्क्रायबर्स आणि लाखो व्ह्यूजच्या झगमगाटात त्याचे जुने गुन्हेगारी अस्तित्व पूर्णपणे हरवून गेले. सोशल मीडियाच्या या आभासी लोकप्रियतेने त्याच्या रक्तरंजित भूतकाळावर एका सभ्य विचारवंताचा मुखवटा चढवला.
४. रक्ताचा डाग: १९९५ चे ते अपहरण प्रकरण
वास्तिकच्या चकाकणाऱ्या युट्यूब प्रतिमेच्या मागे एक भीषण वास्तव होते. १९९५ साली सलीम खानने अवघ्या १३ वर्षांच्या एका मुलाचे अपहरण केले होते. त्याने मुलाच्या पालकांकडे ३० हजार रुपयांची खंडणी मागितली होती. त्या काळी ३० हजार रुपये ही मोठी रक्कम होती. पण पोलीस कारवाईच्या भीतीने किंवा खंडणी मिळण्यास होत असलेल्या विलंबामुळे, त्याने त्या निष्पाप मुलाची निर्घृण हत्या केली आणि प्रेत नाल्यात फेकून दिले. १९९७ साली त्याला या गुन्ह्यासाठी जन्मठेप सुनावण्यात आली. हा तोच गुन्हा होता, ज्याची शिक्षा भोगण्याऐवजी सलीम २५ वर्षे ‘विचारवंत’ म्हणून फिरत होता.
५. पोलिसांचा ‘ऑपरेशन रिव्हर्स’ तपास
अनेक वर्षे धूळ खात पडलेली ही फाईल दिल्ली क्राईम ब्रँचने जुन्या प्रकरणांच्या पुनरावलोकनासाठी बाहेर काढली आणि एका अनपेक्षित तपासाला सुरुवात झाली. पोलिसांना संशय आला की, कागदोपत्री ‘मृत’ घोषित झालेला सलीम खान अजूनही जिवंत असू शकतो. तपासाची सुई वेगाने लोनीमधील त्या युट्यूबरकडे वळली. या युट्यूबरवर काही दिवसांपूर्वी रेझरने जीवघेणा हल्ला झाला होता आणि तो सध्या चर्चेच्या केंद्रस्थानी होता.
सलीमची खरी ओळख पटवण्यासाठी पोलिसांनी एखाद्या गुप्तहेर कथेला साजेसे महत्त्वाचे दुवे जोडले;
कौटुंबिक धागेदोरे: त्याने नाव आणि गाव बदलले होते, तरी त्याच्या नवीन कागदपत्रांवर वडिलांचे नाव (नूर हसन) आणि पत्नीचे नाव (अफसाना) तेच होते, जे ३० वर्षांपूर्वीच्या पोलीस रेकॉर्डमध्ये नोंदवलेले होते. हा योगायोग पोलिसांची शंका बळकट करणारा ठरला.
कुंग फूने अडकवले पोलिसांच्या जाळ्यात
कुंग फू कनेक्शन: सलीम त्याच्या व्हिडिओंमध्ये अनेकदा ‘कुंग फू’बद्दल बोलायचा. पोलिसांनी जुन्या फाईल्स तपासल्या तेव्हा समोर आले की, मूळचा सलीम खान शामलीमध्ये ‘शाओलिन कुंग फू’चे रीतसर प्रशिक्षण घेत होता. त्याच्या याच छंदाने त्याला पोलिसांच्या जाळ्यात अडकवले.
विज्ञानाचा दणका: सरतेशेवटी, २०१५ साली त्याने बनवलेल्या सरकारी ओळखपत्रावरील माहिती आणि जुन्या रेकॉर्डमधील त्याच्या बोटांचे ठसे (Fingerprints) यांची आधुनिक तंत्रज्ञानाद्वारे पडताळणी करण्यात आली. हे ठसे तंतोतंत जुळले.
६. हल्ल्याचे नाट्य आणि ‘एन्काऊंटर’चे वलय
या वर्षीच्या (२०२६) फेब्रुवारीतील एका घटनेने संपूर्ण प्रकरणाला एक अनपेक्षित वळण दिले. झिशान आणि गुलफाम नावाच्या दोन भावांनी सलीम वास्तिकच्या घरात घुसून त्याच्यावर रेझरने जीवघेणा हल्ला केला. या घटनेनंतर सोशल मीडियावर सलीमच्या बाजूने लाट उसळली; त्याला ‘कट्टरतावादाचा बळी’ म्हणून मोठी सहानुभूती मिळाली आणि त्याची प्रतिमा एका झुंजार नायकासारखी झाली.
पुन्हा शून्यापासून सुरू करावा लागणार तपास
उत्तर प्रदेश पोलिसांनी अवघ्या काही दिवसांतच या दोन्ही हल्लेखोरांना वेगवेगळ्या चकमकींत (एन्काऊंटरमध्ये) ठार केले. या कारवाईमुळे वास्तिकचे वलय अधिकच वाढले होते. मात्र, आता सत्य समोर आल्यावर पोलिसांच्या मनात शंकेची पाल चुकचुकली आहे. तो हल्ला केवळ त्याच्या ऑनलाईन प्रक्षोभक व्हिडिओंमुळे झाला होता की, त्यामागे त्याच्या गुन्हेगारी भूतकाळातील एखादे जुने वैमनस्य दडलेले होते? या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी त्या हल्ल्याचा तपास पुन्हा एकदा शून्यापासून सुरू करावा लागणार आहे.
७. अर्धवट बायोपिक: एक नैतिक प्रश्न
सलीम वास्तिकची ही कहाणी बॉलिवूडसाठी एक मसाला ठरू शकली असती. पण इथे सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, ज्या दिग्दर्शकाने त्याला १५ लाख रुपये देण्याचे ठरवले होते, त्याने त्याच्या भूतकाळाची साधी चौकशीही केली नव्हती का? एका बाजूला ‘अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य’ आणि ‘वैचारिक क्रांती’च्या नावाखाली सलीम स्वतःला विकत होता, तर दुसरीकडे एक १३ वर्षांचा मुलगा न्यायाच्या प्रतीक्षेत होता. जर ही अटक झाली नसती, तर एका खुन्याचा गौरव करणारा चित्रपट भारतीय पडद्यावर झळकला असता.
आभासी जगाचे वास्तव
२५ वर्षांपूर्वी पळालेला गुन्हेगार आज पुन्हा तिहार तुरुंगाच्या त्याच अंधाऱ्या कोठडीत पोहोचला आहे. सलीमने ज्या कौशल्याने एका खुन्याची ओळख पुसून ‘पुरोगामी विचारवंताची’ प्रतिमा उभी केली, ते धक्कादायक आहे. सत्य हे काल्पनिक कथेपेक्षाही अधिक अजब असते आणि पापाचा घडा भरला की नियती स्वतःच त्याचा हिशोब मागते, या जुन्या म्हणींचा प्रत्यय सलीम वास्तिकच्या या प्रकरणातून पुन्हा एकदा आला आहे. तंत्रज्ञानाचा वापर करून स्वतःला वाचवू पाहणाऱ्या गुन्हेगाराचा ‘गळा’ अखेर त्याच तंत्रज्ञानाने पकडला असला तरी सोशल मीडियावर दिसणारा प्रत्येक चेहरा हा सत्यच असतो असं नाही. म्हणूनच या आभासी विश्वात वावरताना सावध राहावे हे यातून सूचित होते.
