कराड: भाऊ आणि बहिणीच्या अतूट प्रेमाचे, विश्वासाचे आणि रक्षणाचे प्रतीक असलेला रक्षाबंधन सण सर्वत्र पारंपरिक उत्साहात साजरा केला जातो. मात्र, बदलते सामाजिक वास्तव आणि बदलती कुटुंबव्यवस्था लक्षात घेऊन कराड येथील रामकृष्ण गीता मंडळाच्या ज्येष्ठ महिलांनी यंदाचा रक्षाबंधन सोहळा एका अत्यंत वेगळ्या, भावुक आणि सामाजिकदृष्ट्या अत्यंत आशयपूर्ण पद्धतीने साजरा केला. कराड नगरपरिषदेचे नगरसेवक तसेच भाजप सातारा जिल्हा उपाध्यक्ष सुहास जगताप यांच्या संकल्पनेतून साकारलेल्या या ‘स्नेहाचे रक्षाबंधन’ या अनोख्या उपक्रमाने समाजकार्याला आणि पारंपरिक सणांना एक नवी दिशा दाखवून दिली आहे.
बदलत्या सामाजिक वास्तवाला भावनिक आधार
पारंपरिक दृष्टिकोनातून रक्षाबंधनाला बहीण भावाच्या मनगटावर राखी बांधते आणि भाऊ तिच्या रक्षणाचे वचन देतो. परंतु आधुनिक काळात नोकरी, व्यवसाय, शिक्षण किंवा विवाह यांमुळे अनेक तरुण-तरुणी, भावंडे विविध शहरांमध्ये अथवा परदेशात स्थायिक झाली आहेत. त्यामुळे सणासुदीच्या काळात, विशेषतः वयोवृद्ध आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या आयुष्यात एकटेपणाची जाणीव अधिक तीव्रतेने निर्माण होते. अनेकदा प्रत्यक्ष भेट होणे शक्य होत नाही. हीच सामाजिक आणि भावनिक गरज ओळखून नगरसेवक सुहास जगताप यांनी या उपक्रमाची संकल्पना मांडली.
एकमेकींना राखी बांधून दिले परस्पर रक्षणाचे अभिवचन
या उपक्रमांतर्गत रामकृष्ण गीता मंडळाच्या ज्येष्ठ महिलांनी एकत्र येत एकमेकींना पारंपरिक पद्धतीने औक्षण केले आणि भक्तिभावाने राख्या बांधल्या. ‘आपणच एकमेकींच्या खऱ्या साखळ्या, बहिणी आणि सुख-दुःखातील आधारस्तंभ आहोत’ ही भावना मनामध्ये ठेवून या महिलांनी परस्पर सहकार्याचे आणि संरक्षणाचे अभिवचन दिले. केवळ रक्ताच्या नात्यापुरता मर्यादित न राहता, मानवी नात्यांमधील माणुसकीचा धागा अधिक घट्ट करणे हा या सोहळ्याचा मुख्य आत्मा होता.
ज्येष्ठांच्या एकटेपणावर मात करणारा उपक्रम
ज्येष्ठावस्थेत जाणवणारा एकटेपणा दूर व्हावा, महिलांचा सामाजिक आणि सांस्कृतिक सहभाग कायम राहावा तसेच त्यांना हक्काचा भावनिक आधार मिळावा, हा या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश होता. अत्यंत आनंददायी, आपुलकीच्या आणि उत्साही वातावरणात पार पडलेला हा सोहळा केवळ रामकृष्ण गीता मंडळापुरता मर्यादित न राहता संपूर्ण कराड शहरासाठी एक नवा वस्तुपाठ आणि प्रेरणादायी आदर्श ठरला आहे.
