भारतीय संघ छोटेखानी श्रीलंका दौऱ्यावर आहे. वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपच्या फायनलच्या दृष्टीने ही मालिका महत्त्वाची आहे. ऑस्ट्रेलिया, न्यूझीलंड आणि इंग्लंड गुणतालिकेत अव्वल तीन स्थानांवर आहेत. भारतीय संघाला फायनल गाठण्यासाठी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करावी लागणार आहे. येत्या काही महिन्यात फायनलचं चित्र स्पष्ट होईल.
स्पर्धेच्या संरचनेनुसार सामना जिंकल्यास १२ गुण, टाय झाल्यास ६ आणि अर्निणित झाल्यास ४ गुण मिळतात. सद्यस्थितीत ऑस्ट्रेलियाचा संघ ८७ टक्के गुणांसह अव्वल स्थानी आहेत. त्यांनी ८ टेस्ट खेळल्या असून, ७ जिंकल्या आहेत तर १ टेस्ट गमावली आहे. दक्षिण आफ्रिकेचा संघ ७५ टक्क्यांसह दुसऱ्या तर न्यूझीलंड ७२.२ टक्क्यांसह तिसऱ्या स्थानी आहेत. या तिन्ही संघांच्या मोठ्या प्रमाणावर टेस्ट बाकी आहेत. ऑस्ट्रेलियाला दक्षिण आफ्रिका आणि भारत अशा तुल्यबळ प्रतिस्पर्ध्यांचा सामना करायचा आहे. दक्षिण आफ्रिकेच्या आता विदेशात टेस्ट मॅचेस नाहीयेत. ऑस्ट्रेलिया, बांगलादेश आणि इंग्लंड हे संघ आफ्रिकेच्या दौऱ्यावर असणार आहेत.
भारतीय संघाला फायनल गाठण्यासाठी काय करावं लागेल?
भारतीय संघासाठी फायनलचं आव्हान खडतर असणार आहे. भारतीय संघाला न्यूझीलंड आणि ऑस्ट्रेलियाचा सामना करायचा आहे. भारतीय संघाच्या ९ टेस्ट बाकी आहेत. दोन श्रीलंकेत, दोन न्यूझीलंडमध्ये आणि ५ भारतात आहेत. फायनलसाठी किमान अर्हता म्हणजे त्यांनी जास्तीत जास्त गुण मिळवणं आवश्यक आहे. आतापर्यंत त्यांनी चार टेस्ट जिंकल्या आहेत तर चार गमावल्या आहेत. एक टेस्ट ड्रॉ झाली आहे.
भारतीय संघाने उर्वरित ९ पैकी ९ टेस्ट जिंकल्या तर भारतीय संघाची जिंकण्याची टक्केवारी ७४.०७ इतकी होईल. सात टेस्ट जिंकल्या आणि दोन सामने ड्रॉ झाले तर टक्केवारी ६६.६७ टक्के इतकी होईल. हे आकडे फायनलसाठी पात्र होण्यासाठी पुरेसे नाहीत. कारण फायनलमधलं स्थान अन्य संघांच्या गुणांवर अवलंबून आहे.
वेळापत्रकाची रचना अशी आहे की भारतासाठी समीकरण सोपं नाही. भारतीय संघाचा श्रीलंका दौरा उद्यापासून सुरू होत आहे. त्यानंतर भारतीय संघाला न्यूझीलंडमध्ये खेळायचं आहे. त्यानंतर ऑस्ट्रेलियाचा संघ भारतात येणार आहे. न्यूझीलंडविरुद्धची मालिका महत्त्वाची आहे कारण किवींच्या देशात जाऊन खेळायचं आहे. न्यूझीलंड गुणतालिकेत पुढे आहे.
बांगलादेश चौथ्या स्थानी आहे. त्यामुळे त्यांना चांगली संधी आहे. पण जिंकण्याची टक्केवारी ५८.३३ केवळ चार टेस्टमधून आली आहे. त्यांनी दोन सामने जिंकले आहेत. एका सामन्यात ते पराभूत झाले आहेत आणि एक सामना ड्रॉ झाला आहे.
सुरू झालेल्या मालिका या संघांसाठी अडचणीचं ठरू शकतं. बांगलादेश ऑस्ट्रेलिया मालिका सुरू झाली आहे. नोव्हेंबर महिन्यात त्यांना दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध खेळायचं आहे. त्यांना जिंकण्याची टक्केवारी सुधारण्याची संधी आहे मात्र त्याचवेळी पराभूत झाल्यास त्यांची गच्छंती अटळ आहे.
कोणते संघ फायनलच्या शर्यतीतून बाहेर पडलेत?
श्रीलंका, इंग्लंड, वेस्ट इंडिज आणि पाकिस्तान हे चार संघ फायनलच्या शर्यतीतून जवळपास बाहेर पडले आहेत. श्रीलंकेची जिंकण्याची टक्केवारी ४१.६७ एवढी आहे आणि ते भारताच्या मागे आहेत. इंग्लंड, वेस्ट इंडिज आणि पाकिस्तान गुणतालिकेत आणखी खाली आहेत.
हे संघ गणितीयदृष्ट्या अजूनही फायनलच्या शर्यतीतून बाहेर पडलेले नाहीत. मात्र त्यांना फायनलमध्ये धडक मारायची असेल तर उर्वरित मालिकांमध्ये दमदार विजयासह मुसंडी मारावी लागेल. त्याचवेळी बाकी संघांची गणितीय समीकरणं पथ्यावर पडावीत यासाठी प्रार्थना करावी लागेल. शेवटच्या चार संघांच्या तुलनेत भारताची स्थिती चांगली आहे. कारण भारतीय संघ ९ टेस्ट खेळणार आहे. न्यूझीलंड आणि ऑस्ट्रेलियाविरुद्धच्या मालिका असल्याने भारतीय संघाला फायनलचं दार उघडू शकतं.
फायनलला कोण जाणार?
वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपच्या यंदाच्या आवृतीत, गुणतालिकेत अव्वल ५मध्ये असलेल्या संघांचे उर्वरित सामने अतिशय चुरशीचे होतील अशी चिन्हं आहेत. ऑस्ट्रेलिया आणि दक्षिण आफ्रिका एकमेकांविरुद्ध उभे ठाकणार आहेत. ही मालिका जिंकून गुणतालिकेतलं स्थान बळकट करण्याचा आणि त्याचवेळी समोरच्या संघाला कमीत कमी गुण मिळावेत यासाठी प्रयत्नशील असतील. न्यूझीलंडसमोर भारत आणि ऑस्ट्रेलियाचं आव्हान आहे.
ऑस्ट्रेलियाविरुद्धची पाच टेस्टची सीरिज ही भारतासाठी सुवर्णसंधी ठरू शकते. कारण ही मालिका भारतात आहे. शुबमन गिलच्या नेतृत्वात खेळणाऱ्या भारतीय संघाला या मालिकेपूर्वी फायनलसाठी पात्र होण्याच्या आशा जिवंत राखाव्या लागतील. श्रीलंका आणि न्यूझीलंड दौऱ्यात खराब कामगिरी झाल्यास कठीण असणारं आव्हान एकदम निकाली निघू शकतं.
अमुक गुण मिळवू आणि वर्ल्ड टेस्ट चॅम्पियनशिपसाठी पात्र होऊ असा विचार भारतीय संघव्यवस्थापनाला करून चालणार नाही. याचं कारण या स्पर्धेत गुणांनुसार फायनल कोण खेळणार हे ठरत नाही तर पीसीटीनुसार ठरतं. प्रतिस्पर्धी संघांचे गुण कमी होणंही तितकंच महत्त्वाचं ठरतं. फायनलमध्ये धडक मारण्यासाठी जास्तीतजास्त विजय मिळवणं. न्यूझीलंड आणि ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध भारताला ही संधी आहे.
