15 High-Fiber Vegetables for Constipation Relief: बद्धकोष्ठतेची समस्या वारंवार होतेय? पोट साफ होत नाही, शौचाला जोर लावावा लागतोय किंवा मल कठीण होत आहे? मग आहाराकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. दररोजच्या जेवणात योग्य प्रमाणात तंतुमय पदार्थ आणि पाणी घेतल्यास बद्धकोष्ठतेचा त्रास कमी होण्यास मदत होऊ शकते. विशेष म्हणजे काही भाज्या यासाठी आहारात उपयुक्त ठरतात.
आजकाल बदललेली जीवनशैली, व्यायामाचा अभाव, अपुरी झोप आणि तंतुमय पदार्थांचे कमी सेवन यामुळे बद्धकोष्ठतेची समस्या अनेकांना जाणवते. सततचा बद्धकोष्ठतेचा त्रास असल्यास शौच करताना जास्त जोर लावावा लागतो, त्यामुळे मूळव्याधीसारख्या समस्या वाढण्याची शक्यता असते. अशावेळी केवळ औषधांवर अवलंबून न राहता आहार आणि जीवनशैलीतही बदल करणे महत्त्वाचे आहे.
तुमच्या रोजच्या आहारात तंतुमय भाज्यांचा समावेश केल्यास मल मऊ होण्यास आणि आतड्यांची हालचाल सुरळीत होण्यास मदत होऊ शकते. जाणून घेऊया अशाच १५ भाज्या…
१. फुलकोबी
फुलकोबीमध्ये तंतू आढळतात. योग्य प्रमाणात तिचे सेवन केल्यास पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास मदत होऊ शकते. भाजी, सूप किंवा इतर पदार्थांमधून ती आहारात घेता येते.
२. ब्रोकोली
ब्रोकोली ही तंतुमय भाजी म्हणून ओळखली जाते. त्यातील तंतू मलाचा पोत सुधारण्यास मदत करू शकतात, त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास असणाऱ्यांसाठी ती आहारातील चांगला पर्याय ठरू शकते.
३. पत्ताकोबी
पत्ताकोबीमध्ये तंतू आणि पाण्याचे प्रमाण असते, त्यामुळे नियमित आहारात योग्य प्रमाणात पत्ताकोबीचा समावेश केल्यास पचनसंस्थेच्या आरोग्यास फायदा होऊ शकतो.
४. मुळा
मुळ्यामध्ये पाणी आणि तंतू असतात. कोशिंबीर किंवा भाजीच्या स्वरूपात मुळ्याचा आहारात समावेश करता येतो. मात्र, काही व्यक्तींना मुळ्यामुळे गॅसचा त्रास होऊ शकतो.
५. सलगम
हिवाळ्यात येणाऱ्या अनेक भाज्या या आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरतात. अशीच एक भाजी म्हणजे सलगम. सलगममध्ये तंतू असतात आणि त्यामुळे आतड्यांची हालचाल सुरळीत ठेवण्यास मदत होऊ शकते. त्याचा समावेश भाजी किंवा सूपमध्ये करता येतो.
६. बीट
बीटामध्ये तंतू आणि पाण्याचे प्रमाण आढळते, त्यामुळे पचनक्रिया सुधारण्यासाठी आणि मल मऊ ठेवण्यासाठी ते उपयुक्त ठरू शकते.
७. गाजर
गाजर हे रोजच्या आहारात सहज समाविष्ट करता येणारे तंतुमय अन्न आहे. कच्चे गाजर, कोशिंबीर किंवा शिजवून त्याचे सेवन करता येते.
८. रताळे
रताळ्यामध्ये तंतू मोठ्या प्रमाणात आढळतात, त्यामुळे पोट भरल्याची भावना राहण्यासोबतच आतड्यांची हालचाल सुधारण्यास मदत होऊ शकते.
९. बटाटा
बटाट्यामध्ये विरघळणारे आणि न विरघळणारे असे दोन्ही प्रकारचे तंतू आढळतात. मात्र, तळलेला किंवा जास्त तेलकट बटाटा खाण्याऐवजी उकडलेला किंवा कमी तेलात बनवलेला बटाटा अधिक योग्य पर्याय ठरतो.
१०. टोमॅटो
टोमॅटोमध्ये पाण्याचे प्रमाण चांगले असते आणि त्यातून काही प्रमाणात तंतूही मिळतात, त्यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता टाळणे आणि पचनक्रिया सुरळीत ठेवण्यास त्याची मदत होऊ शकते.
११. अजमोदा
अजमोदा (Ajmoda) म्हणजेच इंग्रजीत ‘सेलेरी’ (Celery) असे म्हणतात. ही प्रामुख्याने पाश्चात्त्य देशांत खाल्ली जाणारी, पण आता भारतातही लोकप्रिय झालेली एक विदेशी हिरवी पालेभाजी आहे. अजमोद्यामध्ये तंतूंसोबत पाण्याचे प्रमाणही असते. त्याचा वापर सॅलेड, सूप किंवा विविध पदार्थांमध्ये करता येतो.
१२. काकडी
काकडीमध्ये पाण्याचे प्रमाण मोठे असल्यामुळे शरीराला द्रव मिळण्यास मदत होते. त्यातील तंतूही पचनक्रियेसाठी उपयुक्त ठरतात. बद्धकोष्ठतेचा त्रास असल्यास काकडी आहारात समाविष्ट करता येते.
१३. हिरवी शिमला मिरची
शिमला मिरचीमध्ये तंतू आणि पाणी असते, त्यामुळे मल सहज बाहेर पडण्यास मदत होऊ शकते. भाजी, सॅलेड किंवा इतर पदार्थांमध्ये तिचा वापर करता येतो.
१४. लाल शिमला मिरची
लाल शिमला मिरचीमध्येही तंतू आढळतात. आहारात विविध रंगांच्या भाज्यांचा समावेश केल्याने पोषणमूल्य वाढण्यास मदत होते.
१५. पिवळी शिमला मिरची
पिवळी शिमला मिरचीदेखील तंतू आणि पाण्याचा चांगला स्रोत आहे. सॅलेड, भाजी किंवा इतर पदार्थांमध्ये तिचा समावेश करून आहार अधिक पौष्टिक करता येतो.
फक्त भाज्या खाल्ल्याने मूळव्याध बरी होईल का?
इथे एक गोष्ट लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. केवळ एखादी भाजी खाल्ल्याने जुना बद्धकोष्ठतेचा त्रास किंवा मूळव्याध पूर्णपणे बरी होईलच असे नाही. तंतुमय आहारासोबत पुरेसे पाणी पिणे, नियमित चालणे किंवा व्यायाम करणे आणि शौचाची इच्छा जास्त वेळ दाबून न ठेवणेही महत्त्वाचे आहे.
मूळव्याधीमुळे रक्तस्राव, तीव्र वेदना किंवा गुदद्वाराजवळ सूज जाणवत असल्यास स्वतःहून उपचार न करता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. सततचा बद्धकोष्ठतेचा त्रासही दुर्लक्षित करू नका.
