Common Causes Of Chest Pain: छातीत अचानक वेदना जाणवल्या की अनेकांना हार्ट अटॅकची भीती वाटते. मात्र तज्ज्ञांच्या मते, प्रत्येक वेळी छातीत होणारी वेदना ही हृदयविकाराशी संबंधित असेलच असे नाही. फुफ्फुसे, स्नायू, पचनसंस्था किंवा मानसिक तणाव यांसारख्या इतर अनेक कारणांमुळेही छातीत दुखणे, जळजळ किंवा जडपणा जाणवू शकतो. त्यामुळे योग्य निदानासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.
हार्ट अटॅकची लक्षणे कोणती?
रुग्ण छातीत वेदनेची तक्रार घेऊन डॉक्टरांकडे गेल्यास सर्वप्रथम हृदयविकाराची तपासणी केली जाते. कारण ही आपत्कालीन स्थिती असते. हार्ट अटॅकची प्रमुख लक्षणे अशी आहेत.
- छातीत तीव्र वेदना किंवा चुभण
- श्वास घेण्यास त्रास
- मळमळ किंवा उलट्या
- चक्कर येणे
- वेदना खांदा, जबडा किंवा पाठीपर्यंत पसरणे
तपासणीनंतर हृदयविकार नसल्याचे स्पष्ट झाल्यास इतर कारणांचा विचार केला जातो.
१. आम्लपित्त (Acidity) आणि ॲसिड रिफ्लक्स
छातीत दुखण्याचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे आम्लपित्त. या अवस्थेत पोटातील आम्ल अन्ननलिकेत वर येते, ज्यामुळे छातीत जळजळ (हार्टबर्न) होते.
अशावेळी मसालेदार आणि जड अन्न टाळा, थोड्या-थोड्या प्रमाणात खा, जेवल्यानंतर लगेच झोपू नका, चहा, कॉफी आणि धूम्रपान कमी करा.
२. कॉस्टोकॉन्ड्रायटिस आणि स्नायू ताण
छातीच्या भिंतीतील स्नायू किंवा सांध्यांमध्ये ताण आल्यानेही वेदना होऊ शकते. जड वस्तू उचलणे, जोरात खोकला किंवा चुकीची बसण्याची पद्धत यामुळे ही समस्या वाढते. यावेळी जड काम टाळा, गरम पाण्याचा शेक घ्या, योग्य पोस्चर ठेवा, हलकी स्ट्रेचिंग आणि फिजिओथेरपी उपयोगी पडू शकते.
३. तणाव, चिंता आणि पॅनिक अटॅक
मानसिक तणावामुळे छातीत दडपण, धडधड, घाम येणे आणि श्वास घ्यायला त्रास होऊ शकतो. ही लक्षणे हार्ट अटॅकसारखी वाटू शकतात. अशावेळी श्वसनाचे व्यायाम करा, पुरेशी झोप घ्या, कॅफीनचे सेवन कमी करा, गरज असल्यास तज्ज्ञांची मदत घ्या.
४. फुफ्फुसांशी संबंधित आजार
निमोनिया, छातीतील इन्फेक्शन किंवा दमा यांसारख्या आजारांमुळेही छातीत वेदना किंवा जडपणा जाणवतो. अशावेळी योग्य वैद्यकीय उपचार घ्या, इनहेलर किंवा औषधांचा वापर करा, ताप किंवा सतत खोकला असल्यास त्वरित डॉक्टरांना भेटा.
५. गॅस, फुगणे आणि अपचन
गॅस किंवा अपचनामुळे पोट फुगल्यास छातीच्या खालच्या भागात वेदना जाणवू शकते. अशावेळी हळूहळू आणि मर्यादित प्रमाणात खा, गॅस निर्माण करणारे पदार्थ कमी करा, जेवल्यानंतर हलका व्यायाम करा.
छातीत वेदना, जळजळ किंवा जडपणा हा नेहमीच हार्ट अटॅकचा संकेत नसतो. अनेक सामान्य कारणांमुळेही ही समस्या उद्भवू शकते. तरीसुद्धा, या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका. अचूक कारण जाणून घेण्यासाठी त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
