पावसाळ्यात रोज पोट साफ होत नाही? रिकाम्या पोटी फक्त ‘हे’ पाणी प्या; आतड्यांना चिकटलेला सर्व विषारी मल बाहेर पडेल

आतड्यांतील सूक्ष्मजीवांवर संशोधन करणारे डॉ. जेम्स किनरॉस यांनी एका अहवालात म्हटले आहे की, आतडे निरोगी ठेवण्यासाठी नेहमीच महागड्या सप्लिमेंट्स किंवा प्रोबायोटिक उत्पादनांची गरज नसते. ते म्हणतात की, अनेक स्वस्त आणि सहज उपलब्ध असलेले नैसर्गिक प्रोबायोटिक खाद्यपदार्थ आणि पेये देखील आतड्यांतील सूक्ष्मजीवांना मजबूत करण्यात प्रभावी भूमिका बजावू शकतात. योग्य आहाराचे पालन करून पचनसंस्था निरोगी ठेवता येते आणि पावसाळ्यात पोटाशी संबंधित अनेक समस्या उद्भवण्याचा धोका कमी करता येतो. चला, अशा पाच आतड्यांसाठी अनुकूल पेयांबद्दल जाणून घेऊया, ज्यांचा तुम्ही या पावसाळ्यात तुमच्या आहारात समावेश करू शकता.

ताक प्या

ताक एक नैसर्गिक प्रोबायोटिक आहे, जे आतड्यातील चांगल्या जीवाणूंचे संतुलन राखण्यास मदत करते. त्यातील इलेक्ट्रोलाइट्स केवळ शरीराला हायड्रेटेड ठेवत नाहीत, तर पचनक्रिया देखील सुधारतात. भाजलेले जिरे आणि थोडे काळे मीठ घालून ताक पिणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते. ‘जर्नल ऑफ डेअरी सायन्स’ आणि भारतीय संस्था एनडीआरआय (नॅशनल डेअरी रिसर्च इन्स्टिट्यूट) यांच्या संशोधनानुसार, आंबवण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान दही आणि ताकामध्ये तयार होणारे बायो-अॅक्टिव्ह पेप्टाइड्स आतड्यांच्या आतील अस्तराला मजबूत करतात. यामुळे पावसाळ्यात अतिसार आणि अन्न विषबाधेचा धोका मोठ्या प्रमाणात कमी होतो.

साखर न घालता घरी बनवलेली लस्सी

ताज्या घरगुती दह्यापासून बनवलेली हलकी लस्सी देखील प्रोबायोटिक्सचा एक चांगला स्रोत आहे. ती पचनक्रियेस मदत करते आणि पावसाळ्यात आतड्यांचे आरोग्य चांगले राखण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते.

नारळाचे पाणी

नारळाचे पाणी शरीरातील पाणी आणि इलेक्ट्रोलाइट्सची भरपाई करते. पावसाळ्यात, ते शरीराला हायड्रेटेड ठेवण्यास आणि पचनसंस्थेला आधार देण्यास मदत करते. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) ‘रिहायड्रेशन थेरपी रिसर्च’ आणि ‘अमेरिकन जर्नल ऑफ इमर्जन्सी मेडिसिन’मधील संशोधनानुसार, नारळाच्या पाण्यातील पोटॅशियम, सोडियम, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियमसारखे इलेक्ट्रोलाइट्स, ओआरएसप्रमाणेच अतिसार किंवा निर्जलीकरणामुळे कमी झालेले पाणी पुन्हा भरून काढण्यास मदत करतात. तसेच, पोटातील आम्लपित्त शांत करण्यासाठीही ते खूप प्रभावी आहे.

केफिर

केफिर हे एक आंबवलेले दुग्धजन्य पेय आहे, ज्यामध्ये दह्यापेक्षा जास्त फायदेशीर जीवाणू असतात. ते आतड्यांमधील सूक्ष्मजीवांचे संतुलन सुधारण्यास आणि पचनक्रिया वाढविण्यात मदत करू शकते. ‘फ्रंटियर्स इन मायक्रोबायोलॉजी’मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका विस्तृत अभ्यासानुसार, केफिरमध्ये ३० पेक्षा जास्त प्रकारचे चांगले जीवाणू असतात. पोटात गेल्यावर, ते आतड्यांमधील सूक्ष्मजीवांचे संतुलन वेगाने बदलते. संशोधनानुसार, लॅक्टोज असहिष्णुता आणि आतड्यांच्या दाहक रोगावर (IBS) उपचार करण्यासाठी केफिरचे नियमित सेवन अत्यंत प्रभावी ठरते.

कोम्बुचा

कोम्बुचा हा एक आंबवलेला चहा आहे, ज्यामध्ये प्रोबायोटिक्स आणि अँटिऑक्सिडंट्स असतात. त्याचे माफक प्रमाणात सेवन केल्यास आतड्यातील जीवाणूंचे संतुलन आणि पचनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी ते फायदेशीर ठरू शकते. तथापि, कमी साखर असलेला पर्याय निवडणे उत्तम. ‘जर्नल ऑफ केमिस्ट्री’ आणि ‘हार्वर्ड हेल्थ’मधील अहवालानुसार, कोम्बुचाच्या आंबवण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान ॲसेटिक ॲसिड आणि शक्तिशाली पॉलीफेनॉल तयार होतात. हे ॲसिड पोटातील पीएच (pH) संतुलित करते, ज्यामुळे पचनक्रिया सुलभ होते आणि पोट फुगणे कमी होते.

पावसाळ्यात या गोष्टी लक्षात ठेवा

• नेहमी ताजे आणि स्वच्छ अन्न खा.
• बाहेरची कापलेली फळे आणि दूषित पाणी टाळा.
• प्रोबायोटिक्स आणि फायबरने समृद्ध असलेला आहार घ्या.
• पुरेसे पाणी पीत राहा.
• जर तुम्हाला सतत जुलाब, उलट्या, तीव्र पोटदुखी किंवा ताप असेल तर ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.

हे जाणून घेणे देखील महत्त्वाचे आहे

ताक, केफिर किंवा कोम्बुचा यांसारख्या प्रोबायोटिक पेयांमध्ये जिवंत जीवाणू असतात. त्यामुळे, ही पेये अत्यंत गरम पदार्थांसोबत किंवा गरम करून कधीही पिऊ नका, कारण उष्णतेमुळे त्यातील फायदेशीर जीवाणू लवकर नष्ट होतात. पावसाळ्यात, ताक किंवा लस्सी नेहमी ताजी बनवून दुपारी प्यावी; रात्री त्याचे सेवन केल्याने खोकल्याचा त्रास वाढू शकतो.