१० पैकी ८ वर्किंग भारतीय ‘ओव्हरवेट’; बहुतेकांना आजार असूनही माहिती नाही, संशोधनाचा धक्कादायक खुलासा

या अहवालानुसार, काम करणाऱ्या (वर्किंग) भारतीयांपैकी १० पैकी ८ जण ओव्हरवेट आहेत, तर जवळपास निम्म्या लोकांमध्ये प्रीडायबेटीस किंवा डायबेटीसचा धोका आढळून आला आहे. विशेष म्हणजे, हे धोके बहुतेक वेळा कोणतीही स्पष्ट लक्षणे न दिसता शरीरात वाढत असतात. त्यामुळे आजार उशिरा लक्षात येण्याची शक्यता वाढते.

३० वर्षांखालील तरुणांमध्येही धोक्याची घंटा (Alarm Bells for People Under 30)

अहवालात ३० वर्षांखालील तरुणांमध्येही गंभीर आरोग्य धोके दिसून आले आहेत. या वयोगटातील प्रत्येक ५ पैकी १ व्यक्ती प्रीडायबेटीसच्या अवस्थेत असल्याचे आढळले. या स्थितीत वेळेवर हस्तक्षेप केल्यास स्थिती सुधारू शकते, याचे उदाहरणही अहवालात देण्यात आले आहे. ३० वर्षांखालील जे लोक जीवनशैलीत बदल करून उपचार घेतात, त्यापैकी सुमारे २८ टक्के लोकांची साखर पुन्हा सामान्य स्तरावर आली. मात्र ५० वर्षांवरील लोकांमध्ये हा दर केवळ ७ टक्के इतकाच होता.

याशिवाय, तरुणांमध्ये शरीराची लवचिकता, ताकद आणि संतुलन कमी असल्याचेही मोठ्या प्रमाणात दिसून आले. अशा शारीरिक क्षमतेच्या कमतरतेमुळे धमन्या कडक होण्याचा धोका वाढतो, पडण्याची शक्यता वाढते आणि आयुष्याची लांबी कमी होऊ शकते.

व्हिटॅमिन कमतरता आणि कोलेस्टेरॉल समस्या वाढल्या (Vitamin Deficiencies and Cholesterol Issues Rising)

या अहवालात व्हिटॅमिन डी आणि बी१२ ची कमतरता ही देशातील मोठी समस्या असल्याचे स्पष्ट झाले आहे. जवळपास १० पैकी ७ लोकांमध्ये व्हिटॅमिन डी ची कमतरता आढळली, तर जवळपास निम्म्या लोकांमध्ये व्हिटॅमिन बी१२ कमी असल्याचे दिसून आले.

यासोबतच, निम्म्याहून अधिक लोकांमध्ये कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण असामान्य असल्याचेही समोर आले आहे. या समस्या सुरुवातीला लक्षणांशिवाय राहतात आणि लोक त्याकडे ‘ताणामुळे होत असेल’ असे म्हणून दुर्लक्ष करतात. मात्र दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास हृदयविकार आणि डायबेटीससारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढतो.

महिलांमध्ये वेगळे आरोग्य धोके (Distinct Health Risks Among Women)

महिलांमध्ये आरोग्याच्या वेगळ्या समस्या मोठ्या प्रमाणात दिसून आल्या आहेत. विशेषतः अ‍ॅनिमिया (रक्ताची कमतरता) आणि वयानुसार पोटाभोवती चरबी वाढण्याची समस्या अधिक प्रमाणात आढळली आहे.

याशिवाय, स्तन कर्करोगाचा शोध लावण्याचे सरासरी वय भारतात ५१ वर्षे असल्याचे दिसून आले, जे पाश्चात्य देशांच्या तुलनेत जवळपास १० वर्षे कमी आहे. ४०वर्षांवरील महिलांमध्ये केलेल्या तपासण्यांमध्ये ३५९ पैकी १ महिलेमध्ये स्तन कर्करोग आढळला, आणि विशेष म्हणजे या सर्व महिलांमध्ये कोणतीही लक्षणे नव्हती.

‘सायलेंट’ फॅटी लिव्हरचा वाढता धोका (Rising Risk of Silent Fatty Liver Disease)

फॅटी लिव्हर ही आणखी एक गंभीर पण अनेकदा लक्षणांशिवाय राहणारी समस्या म्हणून समोर आली आहे. फॅटी लिव्हर असलेल्या ७४ टक्के लोकांमध्ये लिव्हर एन्झाइम्स सामान्य होते, म्हणजेच रक्त तपासणीत काहीच समस्या दिसत नव्हती. मात्र अल्ट्रासाऊंड तपासणीत ही समस्या स्पष्ट झाली.

डायबेटीस, लठ्ठपणा आणि उच्च कोलेस्टेरॉल या समस्या वाढत गेल्यास आतड्यांमधील चांगल्या बॅक्टेरियांचे प्रमाणही घटत असल्याचे दिसून आले आहे. अनेक आरोग्य समस्या एकत्र असलेल्या लोकांमध्ये ‘गट डायव्हर्सिटी’ सुमारे 9 टक्क्यांनी कमी झाल्याचे आढळले.

लक्षणांवर आधारित उपचार पद्धत अपुरी ठरत आहे (Symptom-Based Care No Longer Enough)

तज्ज्ञांच्या मते, भारतात आता मेटाबॉलिक आजारांचे स्वरूप बदलत आहे. वजन वाढणे ही बहुतेक वेळा सर्वात पहिली समस्या ठरते, आणि त्यानंतरच रक्तदाब, कोलेस्टेरॉल आणि रक्तातील साखरेत बदल दिसून येतात.

अनेक वेळा फॅटी लिव्हर, हृदयाच्या धमन्यांमध्ये कॅल्शियम साठणे किंवा मानसिक आरोग्याशी संबंधित समस्या लक्षणांशिवाय आढळतात. त्यामुळे फक्त लक्षणे दिसल्यानंतर उपचार घेण्याची पद्धत आता पुरेशी ठरत नाही, असे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.

वेळेवर तपासणी आणि जीवनशैली बदल हीच उपाययोजना (Early Screening and Lifestyle Change Are Key Solutions)

या अहवालातील निष्कर्षानुसार, आज सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे आजार ओळखण्याची कमतरता नसून वेळेवर योग्य कृती न करणे हे आहे. अनेक लोक अजूनही अशा अवस्थेत असतात जिथे आजार टाळता किंवा उलटवता येऊ शकतात, पण वेळेवर पावले उचलली जात नाहीत.

कामाच्या ठिकाणी आणि महाविद्यालयांमध्ये नियमित आरोग्य तपासण्या, महिलांसाठी जीवनाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांनुसार तपासण्या आणि मानसिक आरोग्य तपासणी यांचा समावेश केल्यास उशिरा उपचार करण्याऐवजी लवकर प्रतिबंधात्मक उपाय करता येऊ शकतात.

तज्ज्ञांच्या मते, संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, पुरेशी झोप आणि नियमित तपासण्या या चार गोष्टी अंगीकारल्यास वाढत्या जीवनशैलीजन्य आजारांवर नियंत्रण मिळवणे शक्य होऊ शकते.