AC Blast in Summer: उन्हाळा वाढताच देशात आग लागण्याच्या घटना वेगाने वाढतात आणि दरवर्षी मोठा धोका निर्माण होतो. अलीकडेच विवेक विहार येथे झालेल्या भीषण आगीत या धोक्याची गंभीरता पुन्हा समोर आली. चार मजली इमारतीला लागलेल्या आगीत ९ जणांचा मृत्यू झाला, अनेकांना वाचण्याची संधीही मिळाली नाही. घरातील वस्तूंमुळे आग इतक्या वेगाने पसरली की काही वेळातच संपूर्ण इमारत जळून गेली.
उन्हाळ्यात AC, कूलर आणि फ्रिजसारखी उपकरणे सतत चालू असल्यामुळे वीजेच्या तारांवर जास्त भार येतो. ओव्हरलोड आणि खराब वायरिंगमुळे शॉर्ट सर्किट होतो, जो आग लागण्याचे मोठे कारण ठरतो. तीव्र उष्णतेमुळे ट्रान्सफॉर्मर आणि इलेक्ट्रिक उपकरणे ओव्हरहिट होऊन अचानक आग लागू शकते.
कोरडे हवामान आणि कमी आर्द्रता यामुळे आग लवकर पसरते. छोटीशी ठिणगी, बीडी-सिगारेट किंवा गॅस लीक देखील मोठ्या अपघाताला कारणीभूत ठरू शकते.
National Crime Records Bureau च्या माहितीनुसार, भारतात दरवर्षी १२,००० ते २७,००० लोकांचा मृत्यू आगीच्या घटनांमध्ये होतो. यापैकी ७०% पेक्षा जास्त मृत्यू घरामध्ये होतात, जे फायर सेफ्टीची कमतरता आणि निष्काळजीपणा दर्शवतात.
‘असा’ भयंकर अपघात कसा टाळावा ते जाणून घ्या
AC ची देखभाल (मेंटेनन्स) आवश्यक
उन्हाळ्याच्या आधी AC ची सर्व्हिसिंग नक्की करून घ्या. कारण या काळात त्याचा वापर जास्त होतो. तज्ञाकडून गॅस लीक आणि कंप्रेसरची तपासणी करून घ्या.
व्होल्टेज स्टेबलायझर आवश्यक
व्होल्टेजमध्ये होणाऱ्या चढ-उतारामुळे AC च्या कंप्रेसरवर ताण येतो. यापासून बचावासाठी चांगला व्होल्टेज स्टेबलायझर लावा. विशेषतः जिथे व्होल्टेजची समस्या असते.
गॅस लीक तपासा
AC मध्ये गॅस लीक होत आहे का ते तपासा. गॅस कमी झाल्यास कंप्रेसरवर जास्त ताण येतो, ज्यामुळे ओव्हरहिटिंग किंवा ब्लास्टचा धोका वाढतो.
वायरिंग आणि MCB बसवणे
घरातील वायरिंग करताना चांगल्या दर्जाच्या वायरचा वापर करा. स्पार्क किंवा शॉर्ट सर्किट टाळण्यासाठी MCB बसवणे आवश्यक आहे, यामुळे अपघाताचा धोका कमी होतो.
सतत वापर टाळा
AC खूप वेळ सतत चालू ठेवू नका. मध्ये मध्ये बंद ठेवा, त्यामुळे ओव्हरहिटिंग टळते आणि कंप्रेसरवरील ताण कमी होतो.
मोकळी जागा ठेवा
AC च्या आउटडोर युनिटभोवती जागा मोकळी ठेवा. त्याच्या जवळ कोणतीही वस्तू ठेवू नका, त्यामुळे हवा योग्यप्रकारे फिरते आणि युनिट थंड राहते.
धोक्याचे संकेत ओळखा
घरातील लोकांना धोक्याचे संकेत ओळखायला शिकवा, जसे प्लास्टिक जळल्याचा वास येणे, स्पार्क दिसणे, सॉकेटमधून धूर येणे. अशा वेळी लगेच मेन पॉवर बंद करा.
इमर्जन्सी बाहेर पडण्याचा मार्ग ठेवा
घरात किमान दोन बाहेर पडण्याचे मार्ग असावेत, जेणेकरून आपत्कालीन परिस्थितीत सहज बाहेर पडता येईल. बाल्कनीची ग्रिल अशी ठेवा की गरज पडल्यास ती उघडता येईल.
