खाल्ल्यानंतर लगेच ॲसिडिटीचा त्रास होतोय? मग ‘हे’ पदार्थ खाणं टाळा; समस्या चुटकीसरशी होईल दूर

या समस्येचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे चुकीचा डाएट. ॲसिडी रिफ्लक्स आणि GERD यावर औषधांसह आहारावर नियंत्रण ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. काही पदार्थ आणि पेये पोटातील ॲसिड पातळी वाढवू शकतात किंवा अन्ननलिकेच्या खालच्या झडपाला सैल करू शकतात, ज्यामुळे पोटातील ॲसिड वरच्या दिशेने वाहू शकते.

१) तळलेले पदार्थ

समोसे, कचोरी, तळलेले स्नॅक्स आणि फास्ट फूडमध्ये चरबीचे प्रमाण जास्त असते. हे पदार्थ खाल्ल्याने पचनक्रिया मंदावते. जास्त वेळा हे अन्नपदार्थ खाल्ल्याने पोटात ॲसिडचे उत्पादन वाढते, ज्यामुळे छातीत जळजळ आणि ॲसिड रिफ्लक्सची समस्या उद्भवते.

२) मसालेदार पदार्थ

जास्त मसालेदार पदार्थ पोटाच्या आवरणाला त्रासदायक असतात, ज्यामुळे ॲसिडचे प्रमाण वाढते आणि अन्ननलिकेमध्ये जळजळ होते. रिकाम्या पोटी मसालेदार पदार्थ खाल्ल्याने समस्या विशेषतः वाढू शकते. मसालेदार पदार्थ थेट ॲसिडीटी निर्माण करतात आणि GERD ची लक्षणे वाढवू शकतात.

३) कॅफिनयुक्त पेये

चहा, कॉफी आणि इतर काही पेयांमध्ये कॅफिन असते. हे संयुग अन्ननलिकेच्या तळाशी असलेल्या खालच्या अन्ननलिकेतील स्फिंक्टरला आराम देते, ज्यामुळे पोटातील ॲसिड वरच्या दिशेने वाहू शकते; म्हणूनच जास्त चहा किंवा कॉफी प्यायल्याने ॲसिडिटी आणि छातीत जळजळ होऊ शकते.

४) चॉकलेट

चॉकलेटमध्ये कॅफिन आणि फॅट दोन्ही असते, हे दोन्ही अ‍ॅसिड रिफ्लक्स वाढवू शकतात. यामुळे अन्ननलिकेच्या तळाशी असलेली झडप सैल होऊ शकते, ज्यामुळे अ‍ॅसिड वरच्या दिशेने वाहू शकते.

५) आंबट पदार्थ

संत्री, लिंबू, टोमॅटो आणि गोड लिंबू हे पदार्थ सायट्रिक असतात. सायट्रिक हे एक नैसर्गिक ॲसिड आहे. हे पदार्थ खाल्ल्याने पोटातील ॲसिड वाढू शकते आणि छातीत जळजळ होऊ शकते. हे पदार्थ विशेषतः GERD असलेल्या लोकांसाठी हानिकारक असू शकतात.

६) कार्बोनेटेड ड्रिंक्स

सोडा आणि कोल्ड्रिंक्ससारख्या कार्बोनेटेड पेयांमुळे पोटावर दबाव वाढतो. या वाढत्या दाबामुळे पोटातील ॲसिड अन्ननलिकेत वर ढकलले जाते, ज्यामुळे ॲसिड रिफ्लक्सचा धोका वाढतो.

चुकीच्या खाण्याच्या सवयींमुळे पोटातील आम्ल वाढतेच, पण पोटाचे स्नायूही कमकुवत होतात. यामुळे अन्न पचण्यास जास्त वेळ लागतो आणि त्यामुळे पोटात गॅस, छातीत जळजळ आणि जडपणा येऊ शकतो. दीर्घकाळ दुर्लक्ष केल्यास, GERD (गॅस्ट्रोइसोफेजियल रिफ्लक्स रोग) ची समस्या वाढू शकते.

अ‍ॅसिड रिफ्लक्स टाळण्यासाठी कोणते उपाय केले पाहिजेत?

कमी प्रमाणात खा आणि जर तुमचे पोट भरले नसेल तर काही वेळाने खा.
जेवणानंतर लगेच झोपू नये.
रात्रीचे जेवण झोपण्याच्या २ ते ३ तास आधी करावे.
तेलकट आणि मसालेदार पदार्थ कमी खा.
तुमचे वजन नियंत्रणात ठेवा.

GERD रुग्णांना हे माहीत असले पाहिजे की कोणते पदार्थ ॲसिडिटी वाढवतात. योग्य आहार आणि जीवनशैली पाळल्याने जास्त औषधोपचार न करता लक्षणे नियंत्रित करता येतात. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, आठवड्यातून दोनपेक्षा जास्त वेळा छातीत जळजळ होणे हे सामान्य नाही. वेळेवर चाचणी आणि योग्य आहार हे या समस्येपासून बचाव करण्याचे प्रभावी मार्ग आहेत.