नसांमधील साचलेले सर्व घाणेरडे कोलेस्ट्रॉल लोण्यासारखं वितळेल! सकाळी फक्त ‘ही’ ३ पेयं प्या; शरीरातील प्रत्येक नस होईल साफ

कोलेस्ट्रॉल म्हणजे नेमकं काय?

कोलेस्ट्रॉल हा शरीरासाठी आवश्यक असलेला मेणासारखा, चरबीयुक्त पदार्थ आहे. शरीरातील पेशींची निर्मिती, काही संप्रेरकांची निर्मिती आणि इतर महत्त्वाच्या जैविक प्रक्रियांमध्ये कोलेस्ट्रॉलची भूमिका असते. शरीराला आवश्यक असलेले बहुतांश कोलेस्ट्रॉल यकृत तयार करते. काही प्रमाणात ते आहारातूनही मिळते.

मात्र, रक्तातील कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाण गरजेपेक्षा जास्त झाल्यास समस्या निर्माण होऊ शकते. विशेषतः खराब कोलेस्ट्रॉल रक्तवाहिन्यांच्या भिंतींमध्ये जमा होऊन कालांतराने चरबीचा थर म्हणजेच प्लेक तयार करण्यास कारणीभूत ठरू शकते. त्यामुळे रक्तप्रवाहावर परिणाम होऊन हृदयविकाराचा धोका वाढू शकतो.

कोलेस्ट्रॉलचे दोन प्रमुख प्रकार कोणते?

कोलेस्ट्रॉल मुख्यतः एचडीएल आणि एलडीएल या दोन प्रकारांमध्ये विभागले जाते.

एचडीएल म्हणजे चांगले कोलेस्ट्रॉल. हे रक्तातील अतिरिक्त कोलेस्ट्रॉल यकृताकडे नेण्यास मदत करते. त्यामुळे शरीरासाठी योग्य प्रमाणात एचडीएल असणे आरोग्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे आहे.

एलडीएल म्हणजे खराब कोलेस्ट्रॉल. याचे प्रमाण वाढल्यास ते रक्तवाहिन्यांच्या भिंतींमध्ये जमा होऊ शकते. परिणामी रक्तवाहिन्या अरुंद होण्याची शक्यता वाढते आणि हृदयविकारासह इतर हृदय व रक्तवाहिन्यांशी संबंधित आजारांचा धोका वाढू शकतो.

म्हणूनच केवळ कोलेस्ट्रॉलचे प्रमाणच नव्हे, तर एचडीएल, एलडीएल आणि इतर रक्तातील चरबीचे घटक यांचाही विचार करणे आवश्यक असते.

कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यासाठी ‘ही’ ३ पेयं ठरू शकतात फायदेशीर

आहारतज्ज्ञ एकता सिंघवाल यांच्या माहितीनुसार, आहारात काही आरोग्यदायी पेयांचा समावेश केल्याने कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यास मदत होऊ शकते. दी इंडियन एक्स्प्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार, त्यांनी कोलेस्ट्रॉलच्या व्यवस्थापनासाठी काही पेयांचा आहारात समावेश करण्याबाबत माहिती दिली आहे.

१. ग्रीन टी

ग्रीन टीमध्ये कॅटेचिन आणि इतर अँटिऑक्सिडंट घटक आढळतात. हे घटक हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. काही अभ्यासांमध्ये ग्रीन टीचे सेवन एलडीएल आणि एकूण कोलेस्ट्रॉलच्या पातळीत किंचित घट होण्याशी संबंधित असल्याचे आढळले आहे.

दिवसभरात मर्यादित प्रमाणात ग्रीन टी घेता येऊ शकतो. मात्र, त्यात साखर किंवा गोड पदार्थ मोठ्या प्रमाणात मिसळणे टाळावे.

२. हळदीचे दूध

हळदीमध्ये कर्क्युमिन नावाचे सक्रिय संयुग असते. त्यामध्ये दाह कमी करण्यास मदत करणारे गुणधर्म असल्याचे संशोधनातून दिसून आले आहे. त्यामुळे योग्य आहाराचा भाग म्हणून हळदीचे दूध घेणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते.

मात्र, केवळ हळदीचे दूध प्यायल्याने रक्तवाहिन्यांमध्ये जमा झालेला प्लेक नाहीसा होतो किंवा कोलेस्ट्रॉलची समस्या पूर्णपणे दूर होते, असा दावा करणे योग्य नाही.

३. बीटरूट आणि गाजराचा रस

बीटरूट आणि गाजरामध्ये विविध जीवनसत्त्वे, खनिजे, अँटिऑक्सिडंट घटक आणि इतर पोषक घटक असतात. बीटरूटमध्ये नैसर्गिक नायट्रेट्स आढळतात, तर संपूर्ण भाज्यांमधून मिळणारे तंतुमय पदार्थ हृदयासाठी आरोग्यदायी आहाराचा भाग ठरू शकतात.

मात्र, रस काढण्याऐवजी शक्य असल्यास संपूर्ण भाजी किंवा फळ खाल्ल्यास तंतुमय पदार्थ अधिक प्रमाणात मिळतात. रसामध्ये साखर किंवा अतिरिक्त गोड पदार्थ घालणे टाळावे.

फक्त पेयांवर अवलंबून राहू नका!

कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवण्यासाठी केवळ एखादे पेय पिणे पुरेसे नाही. संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, योग्य वजन राखणे, धूम्रपान टाळणे आणि डॉक्टरांनी सांगितलेल्या औषधांचे नियमित सेवन या सर्व गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.

विशेषतः रक्तातील एलडीएलचे प्रमाण जास्त असल्यास केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून राहू नये. नियमित रक्ततपासणी करून डॉक्टरांच्या सल्ल्याने पुढील उपचार ठरवणे आवश्यक आहे. आहारात कोणताही मोठा बदल करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला घेणेही महत्त्वाचे आहे.

(महत्त्वाची सूचना : ही माहिती सामान्य स्वरूपाची असून, वैद्यकीय सल्ल्याचा पर्याय नाही. हृदयविकाराचा धोका, वाढलेले कोलेस्ट्रॉल किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)