बालिका वधू’ फेम अविका गौरला डेंग्यूची लागण! १०४ डिग्री तापाने फणफणली! डेंग्यूच्या ‘या’ सुरुवातीच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नका

त्याने असेही सांगितले की, अभिनेत्रीला ताप होता, परंतु तिच्या रोजच्या शूटिंगच्या कामात व्यस्त होण्यापूर्वी जेव्हा तिने तपासणी केली, तेव्हा तिच्यामध्ये डेंग्यूची लक्षणे आढळून आली. अशा परिस्थितीत, डेंग्यूची सुरुवातीची लक्षणे कशी ओळखावी आणि त्यावर प्रतिबंध म्हणून काय करता येईल, हे जाणून घेणे आपल्यासाठी खूप महत्त्वाचे ठरते.

डेंग्यू कसा पसरतो? (How is dengue spread?)

WHOच्या मार्गदर्शक तत्वांनुसार, डेंग्यू हा एक विषाणूजन्य संसर्ग आहे जो डासांमुळे माणसांमध्ये पसरतो. डेंग्यू हा मादी एडिस इजिप्ती (Aedes aegypti) डासाच्या चावल्याने पसरतो. जेव्हा हा डास डेंग्यूने संक्रमित व्यक्तीला चावतो, तेव्हा विषाणू डासामध्ये प्रवेश करतो. अशाप्रकारे, जेव्हा तोच डास एखाद्या निरोगी व्यक्तीला चावतो, तेव्हा त्यालाही डेंग्यूची लागण होते

डेंग्यू झालेल्या बहुतेक लोकांना लक्षणे दिसत नाहीत. ज्यांना लक्षणे दिसतात, त्यांच्यामध्ये तीव्र ताप, डोकेदुखी, अंगदुखी, मळमळ आणि पुरळ ही सर्वात सामान्य लक्षणे आहेत. बहुतेक लोक १-२ आठवड्यांत बरे होतात. काहींना गंभीर डेंग्यू होतो आणि त्यांना रुग्णालयात उपचारांची गरज भासते. गंभीर प्रकरणांमध्ये, डेंग्यू जीवघेणा ठरू शकतो. तसेच, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, संक्रमित व्यक्तीच्या थेट संपर्कातून डेंग्यू पसरत नाही.

हे डास बहुतेक करून दिवसा सक्रिय असतात, त्यामुळे दिवसा काळजी घेणे आवश्यक आहे. सध्या डेंग्यूवर कोणताही विशिष्ट उपचार उपलब्ध नसल्यामुळे, वेदना व्यवस्थापनाद्वारे त्यावर उपचार केला जातो.

डेंग्यूची लक्षणे ( symptoms of dengue)

पावसाळ्याच्या आगमनासह आजारही येतात, या हंगामात डेंग्यूसोबत मलेरिया आणि चिकुनगुनियाच्या रुग्णांमध्येही वाढ होते. चला, डेंग्यूच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात त्याची लक्षणे कशी ओळखावी हे जाणून घेऊया:

लक्षणे (Early symptoms of dengue)
डेंग्यू झालेल्या बहुतेक लोकांमध्ये सौम्य किंवा कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत आणि ते १-२ आठवड्यांत बरे होतात. क्वचितच, डेंग्यू गंभीर असू शकतो आणि त्यामुळे मृत्यू ओढवू शकतो. जर लक्षणे दिसली, तर ती सहसा संसर्गानंतर ४-१० दिवसांनी सुरू होतात आणि २-७ दिवस टिकतात. लक्षणांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असू शकतो:

• तीव्र ताप (४०°से/१०४°फॅ)
• तीव्र डोकेदुखी
• डोळ्यांच्या मागे वेदना
• स्नायू आणि सांधेदुखी
• मळमळ
• उलट्या
• सुजलेल्या ग्रंथी
• पुरळ

डेंग्यूची धोकादायक लक्षणे (Risky symptoms of dengue)
ज्या व्यक्तींना दुसऱ्यांदा संसर्ग होतो, त्यांना गंभीर डेंग्यूचा धोका जास्त असतो. गंभीर डेंग्यूची लक्षणे अनेकदा ताप उतरल्यानंतर दिसतात आणि त्यात खालील गोष्टींचा समावेश असू शकतो:

• पोटात तीव्र वेदना
• सतत उलट्या होणे
• जलद श्वास घेणे
• हिरड्यांमधून किंवा नाकातून रक्त येणे
• थकवा
• अस्वस्थता
• उलट्या किंवा शौचातून रक्त येणे
• खूप तहान लागणे
• त्वचा फिकट आणि थंड पडणे
• अशक्तपणा जाणवणे.

ही गंभीर लक्षणे असलेल्या लोकांनी त्वरित वैद्यकीय मदत घ्यावी.
बरे झाल्यानंतर, डेंग्यू झालेल्या लोकांना काही आठवड्यांपर्यंत थकवा जाणवू शकतो.

डेंग्यूपासून स्वतःचा बचाव कसा करावा? (How to protect yourself from dengue?

डेंग्यू पसरवणारे डास दिवसा सक्रिय असतात.डेंग्यू होण्याचा धोका कमी करण्यासाठी, डासांच्या चावण्यापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी खालील गोष्टी वापरा:

शक्य तितके शरीर झाकणारे कपडे परिधान करा
दिवसा झोपत असल्यास, डास प्रतिबंधक फवारणी केलेली मच्छरदाणी
खिडक्यांना जाळी
डास प्रतिबंधक (ज्यात DEET, Picaridin किंवा IR3535 असते)
कॉइल्स आणि व्हेपोरायझर्स.

डेंग्यूच्या डासांची पैदास रोखण्यासाठी: (To prevent the breeding of dengue mosquitoes)

डासांना अंडी घालण्याच्या जागांपासून दूर ठेवण्यासाठी पर्यावरण व्यवस्थापन आणि सुधारणा पद्धती लागू करा;

घनकचऱ्याची योग्य विल्हेवाट लावा आणि पाणी साठू शकणाऱ्या कृत्रिम जागा काढून टाका.
घरगुती पाणी साठवण्याची भांडी नियमितपणे झाका.दर आठवड्याला रिकामी करा आणि स्वच्छ करा.
बाहेर पाणी साठवण्याच्या भांड्यांवर योग्य कीटकनाशकांची फवारणी करा.