Best Time to Drink Water: पाणी आपल्या शरीरासाठी खूप महत्त्वाचं आहे. शरीर सुरळीतपणे काम करण्यासाठी पुरेसं पाणी पिणं आवश्यक मानलं जातं. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का, पाणी पिण्याचीही योग्य वेळ असते?
सकाळी उठल्यापासून ते जेवण करण्यापूर्वी आणि झोपण्यापूर्वी पाणी पिण्याबाबत अनेक गोष्टी सांगितल्या जातात. काही लोक रिकाम्या पोटी पाणी पिणं फायदेशीर मानतात, तर काही जण जेवणानंतर लगेच पाणी पिऊ नका, असा सल्ला देतात. अशा वेळी पाणी पिण्याबाबत कोणत्या गोष्टी वैज्ञानिकदृष्ट्या योग्य आहेत आणि कोणत्या गोष्टींची काळजी घ्यायला हवी, हे समजून घेणं महत्त्वाचं आहे.
या लेखात पाणी पिण्याची योग्य वेळ कोणती, दिवसभरात किती पाणी प्यावं आणि वेगवेगळ्या परिस्थितीत पाणी पिताना कोणत्या गोष्टी लक्षात ठेवाव्यात, याबद्दल जाणून घेऊया.
पाणी पिण्याची योग्य वेळ कोणती?
पाणी पिण्याची एकच ठरलेली वेळ सर्वांसाठी योग्य असते, असं नाही. वय, हवामान, शारीरिक हालचाल, आहार आणि आरोग्य यानुसार प्रत्येक व्यक्तीची पाण्याची गरज बदलू शकते. त्यामुळे सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे दिवसभर पुरेसं पाणी पिणं.
सकाळी उठल्यानंतर
सकाळी उठल्यानंतर पाणी पिणं हा दिवसाची सुरुवात शरीराला हायड्रेट ठेवण्यासाठी एक चांगला मार्ग ठरू शकतो. रात्री अनेक तास पाणी न प्यायल्यामुळे शरीरात थोडी पाण्याची कमतरता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे तहान लागल्यास सकाळी पाणी पिणं फायदेशीर ठरू शकतं.
जेवणापूर्वी
जेवणापूर्वी पाणी पिणं काही लोकांसाठी चांगला पर्याय असू शकतो. पुरेसं पाणी प्यायल्यामुळे शरीर हायड्रेट राहतं. मात्र, प्रत्येकाने जेवणापूर्वी पाणी प्यायलंच पाहिजे, असं नाही.
जेवताना
जेवताना पाणी पिणं सामान्यतः निरोगी लोकांसाठी हानिकारक मानलं जात नाही. तहान लागल्यास जेवताना पाणी पिऊ शकता. पाणी पिल्यामुळे पचन बिघडतं, हा दावा सर्वसाधारणपणे योग्य मानला जात नाही.
व्यायाम करण्यापूर्वी आणि नंतर
व्यायाम करताना किंवा जास्त शारीरिक मेहनत घेताना घामाद्वारे शरीरातून पाणी बाहेर पडतं. त्यामुळे व्यायाम करण्यापूर्वी, व्यायामादरम्यान आणि व्यायामानंतर गरजेनुसार पाणी पिणं महत्त्वाचं आहे. खूप उष्ण हवामानात किंवा जास्त वेळ व्यायाम केल्यास शरीराला पाण्यासोबत इलेक्ट्रोलाइट्सचीही गरज भासू शकते.
झोपण्यापूर्वी
झोपण्याच्या अगदी आधी खूप जास्त पाणी प्यायल्यास रात्री वारंवार लघवीसाठी उठावं लागू शकतं. त्यामुळे झोपण्यापूर्वी गरजेनुसार थोडं पाणी पिणं योग्य आहे. मात्र, खूप जास्त पाणी पिणं टाळावं.
दिवसभरात किती पाणी प्यावं?
प्रत्येक व्यक्तीसाठी पाण्याचं एकच ठरलेलं प्रमाण असू शकत नाही. गरम हवामान, जास्त घाम येणं, व्यायाम करणं किंवा आजारपण अशा परिस्थितीत शरीराला जास्त पाण्याची गरज भासू शकते. तहान लागणं हे देखील शरीराला पाण्याची गरज असल्याचं महत्त्वाचं लक्षण आहे.
दुसरीकडे, काही किडनी, हृदय किंवा इतर आजार असलेल्या लोकांना डॉक्टर द्रवपदार्थांचं प्रमाण मर्यादित ठेवण्याचा सल्ला देतात. अशा लोकांनी सर्वसाधारण सल्ल्यापेक्षा डॉक्टरांच्या सूचनांचं पालन करावं.
खूप जास्त पाणी पिणंही योग्य नाही
पाणी शरीरासाठी आवश्यक आहे. मात्र, गरजेपेक्षा खूप जास्त पाणी पिणंही नुकसानकारक ठरू शकतं. जास्त पाणी प्यायल्यामुळे शरीरातील सोडियमचं प्रमाण कमी होऊ शकतं. या स्थितीला ‘हायपोनेट्रेमिया’ असं म्हणतात. त्यामुळे जबरदस्तीने जास्त पाणी पिण्यापेक्षा शरीराच्या गरजेनुसार आणि तहानेनुसार पाणी पिणं अधिक योग्य ठरतं.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
