सावधान! तुम्ही ‘हेल्दी’ समजून पिताय ते ४ ड्रिंक्स पाडतील आजारी; हंसाजी योगेंद्र यांनी उलगडले सत्य

भारतीय योग गुरू, लेखिका, संशोधक आणि टीव्ही पर्सनॅलिटी डॉ. हंसा योगेंद्र यांच्या मते, “चांगल्या आरोग्यासाठी केवळ खाणे-पिणेच नाही, तर संपूर्ण जीवनशैलीत सुधारणा करणे गरजेचे आहे. योग आणि आयुर्वेदात आहार, विहार, आचार आणि विचार यांना निरोगी आयुष्याचे चार प्रमुख स्तंभ मानले गेले आहे. यामध्ये आहार म्हणजे योग्य आणि संतुलित भोजन, विहार म्हणजे निरोगी दिनचर्या आणि शारीरिक हालचाली, आचार म्हणजे शिस्तबद्ध सवयी आणि विचार म्हणजे सकारात्मक विचार. या चारही तत्त्वांचा स्वीकार करून तणाव कमी केला जाऊ शकतो आणि चांगल्या आरोग्यासह जीवन जगता येऊ शकते.

डॉ. हंसा योगेंद्र यांच्या मते, “दिवसाची सुरुवात कोणत्या गोष्टींनी केली जाते, याचा परिणाम दिवसभर शरीराचे हार्मोन्स, पचन, ब्लड शुगर, मेटाबॉलिझम (चयापचय) आणि ऊर्जेच्या पातळीवर होतो. सकाळी सर्वात आधी साखरेचा चहा-कॉफी, फ्रूट ज्यूस, पॅकेज्ड हेल्थ ड्रिंक्स आणि पॅकेज्ड स्मूदी किंवा फ्लेवर्ड योगर्ट ड्रिंक्स घेण्याच्या सवयीपासून दूर राहिले पाहिजे. या पेयांमध्ये असलेली अतिरिक्त साखर आणि अत्यंत प्रोसेस्ड साहित्य वेळेनुसार वजन वाढणे, ब्लड शुगरमध्ये चढ-उतार आणि मेटाबॉलिक समस्यांचा धोका वाढवू शकतात.

चला जाणून घेऊया की हे मॉर्निंग ड्रिंक्स आरोग्यासाठी का नुकसानकारक मानले जातात आणि यांचे चांगले पर्याय काय असू शकतात.

साखरेचा चहा किंवा कॉफी (Tea or Coffee with Sugar)

सकाळचा कडक चहा किंवा कॉफी, जी तुम्ही थकवा घालवण्यासाठी आणि झोप घालवण्यासाठी पिता, ती खरं तर तुमच्या आरोग्यासाठी नुकसानकारक आहे. यामुळे शरीराला लगेच एनर्जी मिळते आणि पोट साफ होते असे लोकांना वाटते; पण सत्य वेगळेच आहे. सकाळी उपाशीपोटी पोटी कॅफिन आणि टॅनिन घेतल्याने कॉर्टिसॉल म्हणजेच स्ट्रेस हार्मोन वाढतो, डिहायड्रेशन होते आणि गॅस्ट्रिकची गंभीर समस्या होऊ शकते. कॅफिन थकवा दूर करत नाही, तर काही वेळेसाठी त्याला लपवून ठेवते.

हंसा जी यांच्या मते, तुम्ही तुमच्या दिवसाची सुरुवात साध्या पाण्याने किंवा तुळशी किंवा बडीशेपच्या पाण्यासारख्या हर्बल टीने करा. चहा किंवा कॉफी नाश्त्यानंतरच घ्या. सकाळी सर्वात आधी कोमट पाणी प्या. चहा किंवा कॉफी प्यायची असेल तर काहीतरी हलके खाल्ल्यानंतर घ्या.

फ्रूट ज्यूस (Fruit Juice)

अनेकदा लोक फ्रूट ज्यूसचे सेवन हेल्दी पर्याय समजून करतात, पण हे आरोग्यासाठी तितकेच धोकादायक आहे. हा ज्यूस बनवताना फळातील फायबर बऱ्याच प्रमाणात निघून जाते. फायबरशिवाय नैसर्गिक साखर वेगाने रक्तामध्ये पोहोचते, ज्यामुळे ब्लड शुगर वेगाने वाढू शकते. एका ग्लास संत्र्याच्या ज्यूसमध्ये जवळपास २-०२५ ग्रॅम नैसर्गिक साखर म्हणजेच ५–६ चमचे साखरेइतकी साखर असू शकते. पॅकेज्ड ज्यूसमध्ये अनेकदा अतिरिक्त साखर आणि फूड कॉन्संट्रेट्ससुद्धा मिसळले जातात. वारंवार ज्यूस प्यायल्याने इन्सुलिन रेझिस्टन्स, वजन वाढणे, फॅटी लिव्हर आणि टाईप-२ डायबिटीसचा धोका वाढू शकतो. जर तुम्ही सकाळच्या नाश्त्यासाठी हेल्दी पर्यायाच्या शोधात असाल, तर ज्यूसऐवजी संपूर्ण फळ खा.

पॅकेज्ड हेल्थ ड्रिंक्स (Packaged Health Drinks)

या ड्रिंक्सवर हाडे मजबूत करणे, इम्युनिटी वाढवणे किंवा मेंदू तीक्ष्ण करणे असे दावे केले जातात, पण सत्य यापासून खूप दूर आहे. यामध्ये अनेकदा साखर, रिफाइंड धान्य, ग्लुकोज सिरप, माल्टोडेक्स्ट्रीन, कृत्रिम फ्लेवर, रंग, स्टेबलायझर आणि इमल्सीफायर असतात, जे आरोग्याला नुकसान पोहोचवतात. जर तुम्ही चांगल्या पर्यायाच्या शोधात असाल, तर तुम्ही सत्तूचे पेय, भाजलेले चणे, शेंगदाणे, मोड आलेले धान्य किंवा घरी बनवलेला नाश्ता ज्यामध्ये उपमा, पोहा, इडली, डोसा यांचा समावेश आहे, त्याचे सेवन करा.

पॅकेज्ड स्मूदी आणि फ्लेवर्ड योगर्ट ड्रिंक (Packaged Smoothie and Flavored Yogurt Drink)

पॅकेज्ड स्मूदी आणि फ्लेवर्ड योगर्ट ड्रिंकमध्ये अनेकदा अतिरिक्त साखर, फ्लेवर आणि घट्टपणा वाढवणारे पदार्थ (Thickeners) मिसळले जातात. काही प्रोबायोटिक ड्रिंक्समध्येसुद्धा अपेक्षेपेक्षा जास्त साखर असते. जास्त प्रोसेसिंगमुळे त्याची पौष्टिकता कमी होऊ शकते. जर तुम्ही सकाळसाठी हेल्दी ड्रिंकच्या शोधात असाल, तर तुम्ही घरातले साधे दही, त्यात थोडे ड्रायफ्रुट्स (नट्स) किंवा बिया (seeds) मिसळून खा.

सकाळी उठून या हेल्दी ड्रिंक्सचे सेवन करा (Drink These Healthy Drinks in the Morning)

कोमट साधे पाणी

जर सूट होत असेल तर कोमट पाण्यात लिंबू

साखरेशिवाय हर्बल ड्रिंक्स

ऋतूनुसार आणि गरजेनुसार धणे, बडीशेप किंवा सुंठ (वाळलेले आले) असलेले पाणी

सत्तू सारख्या पारंपरिक पेयांचे सेवन करा.