Blood In Stool: कर्करोग म्हणजे शरीरातील पेशींची अनियंत्रित आणि विस्कळीत वाढ होय; या पेशी आसपासच्या सामान्य उतींचा (tissues) नाश करू लागतात आणि जवळच्या अवयवांपर्यंत पसरू शकतात, त्यामुळे कर्करोगाचे वेळेत निदान होणे आणि कर्करोगाच्या पेशींचा प्रसार रोखणे अत्यंत महत्त्वाचे असते. कर्करोग उद्भवल्यावर शरीरावर विविध लक्षणे दिसू लागतात. कर्करोगाशी संबंधित अनेक समस्या दीर्घकाळ टिकून राहतात आणि सहजासहजी बऱ्या होत नाहीत. शौचावाटे रक्त पडणे ही अशीच एक समस्या आहे, जी अनेकदा कर्करोगाशी संबंधित असते.

शौचावाटे रक्त पडणे हे कर्करोगाचे लक्षण आहे का?

ICMR च्या मते, शौचावाटे रक्त पडणे हे पचनसंस्थेच्या कोणत्याही भागात रक्तस्त्राव होत असल्याचे दर्शवते. शौचास बसल्यावर जर अल्प प्रमाणात रक्त दिसून आले तर त्याचे कारण मूळव्याध किंवा गुदद्वारातील भेगा असू शकते. मूळव्याध म्हणजे गुदद्वार किंवा मलाशयाच्या खालच्या भागात कोठेही उद्भवणारी सूज होय. तथापि, हा रक्तस्त्राव कर्करोगाशी किंवा कर्करोगपूर्व स्थितीशी संबंधित असू शकतो; हे आतड्याच्या किंवा गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे लक्षणही असू शकते. अशा परिस्थितीत तज्ज्ञ डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. पण, शौचावाटे रक्त पडणे म्हणजे नक्कीच कर्करोग असतो का? ‘इंडियन कौन्सिल ऑफ मेडिकल रिसर्च’ची आकडेवारी काय सांगते ते आपण पाहूया.

शौचावाटे रक्त पडण्याशी संबंधित स्थिती

मूळव्याधीच्या बाबतीत शौचावाटे रक्त पडू शकते. तसेच, ‘इरिटेबल बोवेल सिंड्रोम’ (IBS) किंवा ‘इन्फ्लमेटरी बोवेल डिसीज’ (IBD) यांसारख्या आजारांमध्येही असे घडू शकते. याव्यतिरिक्त, शौचावाटे रक्त पडणे हे कोलन कॅन्सर, पोटाचा कॅन्सर, गुदद्वाराचा कॅन्सर किंवा मलाशयाच्या कॅन्सरचे लक्षण असू शकते, त्यामुळे शौचावाटे रक्त पडताना आढळल्यास, तपासणीसाठी डॉक्टरांचा सल्ला घेण्यास विलंब करू नये.

या लक्षणांकडे लक्ष ठेवा

काही अशी लक्षणे आहेत की जी विष्ठेमध्ये रक्त आढळण्यासोबतच दिसून आल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नये –

  • दीर्घकालीन बद्धकोष्ठता किंवा अतिसार यांसारख्या आतड्यांच्या सततच्या समस्या.
  • पेन्सिलसारखी बारीक विष्ठा.
  • सततचा थकवा, अशक्तपणा आणि चक्कर येणे.
  • पोटदुखी, भूक मंदावणे आणि पोटात जडपणा जाणवणे.
  • कोणत्याही स्पष्ट कारणाशिवाय सतत वजन कमी होणे.