शरीरात ‘हा’ आजार हळूहळू वाढतो, पण लक्षणंच दिसत नाहीत! वेळीच सावध व्हा; हाडांसाठी ठरू शकतो गंभीर धोका

ऑस्टिओपोरोसिसचा आजार काय आहे?

ऑस्टिओपोरोसिस हा हाडांचा एक आजार आहे. जेव्हा हाडांमधील मिनरल डेंसिटी आणि बोन मास कमी होतो किंवा हाडांची रचना आणि मजबुतीमध्ये बदल होतो, तेव्हा हा आजार होतो.

हा आजार हलक्यात घेणे योग्य आहे का?

हा आजार हलक्यात घेतल्यास तुमच्या अनेक समस्या वाढू शकतात. ऑस्टिओपोरोसिसमुळे हाडे इतकी कमकुवत होतात की अगदी किरकोळ दुखापतीनेही हाड फ्रॅक्चर होण्याचा धोका असतो.

याला सायलेंट आजार का म्हटले जाते?

ऑस्टिओपोरोसिसची सर्वात धोकादायक गोष्ट म्हणजे याला सायलेंट आजार म्हटले जाते. कारण सुरुवातीला याची कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत. अनेक लोकांना हा आजार तेव्हा कळतो, जेव्हा त्यांचे एखादे हाड आधीच फ्रॅक्चर झालेले असते.

कोणत्या हाडांना सर्वाधिक धोका असतो?

NIH ने प्रकाशित केलेल्या एका रिपोर्टनुसार, मेनोपॉजनंतरच्या महिलांमध्ये आणि जास्त वयाच्या पुरुषांमध्ये फ्रॅक्चर होण्याचे ऑस्टिओपोरोसिस हे एक प्रमुख कारण आहे. शरीरातील कोणतेही हाड फ्रॅक्चर होऊ शकते. मात्र, बहुतेक वेळा कूल्हे, मणक्याची हाडे आणि मनगटाच्या हाडांना याचा जास्त धोका असतो.

कोणत्या लोकांना सर्वाधिक धोका असतो?

ऑस्टिओपोरोसिसचा परिणाम महिला आणि पुरुष दोघांवरही होऊ शकतो. हा आजार कोणत्याही वयात होऊ शकतो. मात्र, वय वाढत गेल्याने याचा धोका वाढतो. अनेक महिलांमध्ये मेनोपॉजच्या एक-दोन वर्षे आधीपासून हा आजार सुरू होऊ शकतो.

याची लक्षणे कशी दिसतात?

तसे पाहता ऑस्टिओपोरोसिसची सुरुवातीला कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत. मात्र, अगदी किरकोळ दुखापतीने किंवा कमी उंचीवरून पडल्यामुळे असे हाड फ्रॅक्चर झाले, जे सामान्य परिस्थितीत फ्रॅक्चर झाले नसते, तर हे ऑस्टिओपोरोसिसचे लक्षण असू शकते. याशिवाय जड वस्तू उचलताना, वाकताना किंवा खोकताना हाडांवर जास्त दबाव जाणवणे हीदेखील याची लक्षणे असू शकतात.

कोणत्या कारणांमुळे ऑस्टिओपोरोसिसचा धोका वाढतो?

हाडांचा मास खूप कमी झाल्यास आणि हाडांच्या टिश्यूच्या रचनेत बदल झाल्यास ऑस्टिओपोरोसिस होऊ शकतो. याशिवाय हाडे खूप पातळ असणे, कुटुंबातील कोणाला हा आजार असणे, हार्मोन्समध्ये होणारे बदल, चुकीचा आहार आणि काही गंभीर आजारांमुळेही ही समस्या निर्माण होऊ शकते.

या आजारापासून कसे बचाव करावे?

NIH नुसार, या समस्येपासून बचाव करण्यासाठी चांगला आहार घेणे, शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय राहणे आणि नियमित व्यायाम करणे महत्त्वाचे आहे. तसेच दारू आणि धूम्रपानापासून दूर राहावे. डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधे घ्यावीत आणि आहारात कॅल्शियम, व्हिटॅमिन डी आणि शरीरासाठी आवश्यक पोषक घटकांचा समावेश करावा.

(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)