Breast Cancer Symptoms: ब्रेस्ट कॅन्सर हा आजार अनेक वर्षांपासून मुख्यतः वयस्क महिलांना होणारा आजार मानला जात होता. पण आता ही धारणा बदलत आहे. गेल्या काही वर्षांत तरुण महिलांमध्ये, विशेषतः कमी वयाच्या महिलांमध्येही ब्रेस्ट कॅन्सरची प्रकरणं वाढताना दिसत आहेत. आकडेवारीनुसार, तरुण महिलांमध्ये दरवर्षी ब्रेस्ट कॅन्सरची प्रकरणं वाढत आहेत, ही चिंतेची बाब मानली जात आहे.
आकडेवारीनुसार, २०१२ ते २०२२ दरम्यान ब्रेस्ट कॅन्सरचे प्रमाण दरवर्षी सुमारे १.४ टक्क्यांनी वाढले आहे, जे ५० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या महिलांच्या तुलनेत अधिक आहे. अशा परिस्थितीत, तरुण महिलांमध्ये ब्रेस्ट कॅन्सरची प्रकरणं का वाढत आहेत आणि डॉक्टर कोणती सुरुवातीची लक्षणं सांगतात, जी अनेकदा दुर्लक्षित केली जातात, हे जाणून घेऊया.
तरुण महिलांमध्ये ब्रेस्ट कॅन्सर वाढण्यामागची कारणं (Breast Cancer Symptoms in Women)
जास्त प्रमाणात मद्यपान
तज्ज्ञांच्या मते, भारतात तरुणांची संख्या जास्त असल्यामुळे या वयोगटात रुग्णांची संख्या अधिक दिसते. याशिवाय जीवनशैलीशी संबंधित अनेक कारणंही धोका वाढवतात. त्यात मद्यपान हे एक मोठं कारण मानलं जातं. कारण त्यामुळे शरीरातील इस्ट्रोजेन हार्मोनच्या पातळीवर परिणाम होऊ शकतो आणि डीएनएला नुकसान पोहोचू शकतं.
लठ्ठपणात वाढ
लठ्ठपणा आणि निष्क्रिय जीवनशैलीमुळेही ब्रेस्ट कॅन्सरचा धोका वाढतो. कारण त्यामुळे हार्मोनल असंतुलन आणि शरीरात सूज यांसारख्या समस्या निर्माण होतात, ज्या कॅन्सरच्या वाढीशी संबंधित असतात.
जेनेटिक कारणं
काही प्रकरणांमध्ये आनुवंशिक कारणंही ब्रेस्ट कॅन्सरमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. उदाहरणार्थ, BRCA1 आणि BRCA2 या जनुकांमध्ये होणारे बदल. मात्र, बहुतांश प्रकरणांमध्ये ब्रेस्ट कॅन्सर हा आनुवंशिक नसतो.
पर्यावरणाशी संबंधित कारणं
प्रदूषण आणि मायक्रोप्लास्टिकसारखे पर्यावरणाशी संबंधित घटकही ब्रेस्ट कॅन्सरचा धोका वाढवणारे मानले जात आहेत. मात्र, यावर अजूनही संशोधन सुरू आहे.
स्क्रीनिंगची कमतरता आणि उशिरा होणारी ओळख
तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे की, भारतात ब्रेस्ट कॅन्सरसाठी मोठ्या प्रमाणावर स्क्रीनिंगची व्यवस्था उपलब्ध नाही. तसेच तरुण महिलांना हा आजार होत नाही, अशी समजूत असल्यामुळे अनेकदा तपासणी उशिरा होते. जागरूकतेचा अभाव आणि सामाजिक संकोचही यामागची महत्त्वाची कारणं मानली जातात.
ब्रेस्ट कॅन्सरची अशी लक्षणं जी अनेकदा दुर्लक्षित केली जातात
डॉक्टरांच्या मते, ब्रेस्ट कॅन्सरची सुरुवातीची लक्षणं खूप सौम्य असतात, त्यामुळे लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. जसं की ब्रेस्टमध्ये छोटी आणि वेदनारहित गाठ तयार होणं, हलकी अस्वस्थता, त्वचेत बदल किंवा सतत थकवा जाणवणं. याशिवाय निप्पलमधून असामान्य रक्तस्त्राव, ब्रेस्टच्या आकारात किंवा रचनेत बदल आणि सतत हलका त्रास होणं हीही सुरुवातीची लक्षणं असू शकतात. व्यस्त जीवनशैलीमुळे अनेक महिला या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात, त्यामुळे आजाराचं निदान उशिरा होतं.
तरुण महिलांमध्ये ओळख करणं कठीण का होतं?
तज्ज्ञ सांगतात की, कमी वयाच्या महिलांमध्ये ब्रेस्ट टिश्यू अधिक दाट असतं, त्यामुळे तपासणीदरम्यान छोटे बदल ओळखणं कठीण होतं. याशिवाय अनेकदा या लक्षणांना सामान्य समस्या समजलं जातं, जसं की हार्मोनल बदल किंवा फायब्रोॲडेनोमा. तसेच सामाजिक संकोच, भीती आणि जागरूकतेचा अभाव यामुळे वेळेवर डॉक्टरांकडे जाणं टाळलं जातं, ज्यामुळे आजाराचं निदान उशिरा होऊ शकतं.
