Brain Function Declines With Age :जसे वय वाढते, डोक्यातील न्युरॉन्स म्हणजेच मेंदूच्या पेशी आपली कार्यक्षमता गमावू लागतात. न्युरॉन्सभोवती असलेली मायलीन शिथ, जी पेशींना संरक्षक कवच देते, हळूहळू कमकूवत होते. त्यामुळे मेंदूतील व्हाईट मॅटरची ( मेंदूतील संदेशांनाएक भागातून दुसऱ्या भागात वेगाने पोहचवणारे नेटवर्क) गुणवत्ता कमी होते. याचा परिणाम स्मरणशक्ती, शिकण्याची क्षमता आणि विचार करण्याच्या गतीवर होतो. तसेच मेंदूच्या रोगप्रतिकार पेशी गरजेपेक्षा जास्त सक्रिय होऊन सूज निर्माण करतात, जी अल्झायमर सारख्या आजारांशी संबंधित असते.
दीर्घकालीन संशोधनातून काय समोर आलं? (What Long-Term Research Reveals)
बॉस्टन युनिव्हर्सिटी चोबानियन अँड अवेडिसियन स्कूल ऑफ मेडिसिनच्या संशोधनानुसार, १९८० च्या दशकापासून चाललेल्या प्रोजेक्टमध्ये दोन गटांचा अभ्यास करण्यात आला. एक गट संतुलित आहार घेत होता तर दुसऱ्या गटाने सलग २० वर्षे दररोज ३०% कमी कॅलरीज घेतल्या.
मृत्यूच्या नंतर मेंदूचे पोस्टमार्टम केले गेले आणि सिंगल-न्यूक्लियस RNA सिक्वेन्सिंग वापरून मेंदूच्या पेशींच्या जीन्स हालचालीचा अभ्यास केला गेला. त्यात दिसून आले की,”कमी कॅलरीज घेतलेल्या व्यक्तींच्या मेंदूतील पेशी अधिक आरोग्यदायी होत्या.”
मेंदूतील पेशींवर परिणाम (Impact on Brain Cells)
संशोधकांनी आढळले की,”कमी कॅलरीज घेतल्याने चयापचय(मेटाबॉलिक फंक्शन) सुधारले आणि मायलीनशी संबंधित जीन्स अधिक सक्रिय झाले. ऊर्जा उत्पादनाशी संबंधित जैविक मार्ग अधिक कार्यक्षम झाले. मुख्य संशोधक एना विटानटोनियो म्हणाल्या की, “कमी कॅलरीज दीर्घकालीन घेतल्यास मेंदूच्या वृद्धत्वाची गती कमी होऊ शकते, हे दुर्मिळ पुरावा आहे.” सह-लेखक प्रोफेसर तारा एल. मूर यांच्या मते, या बदलांचा संबंध स्मरणशक्ती आणि शिकण्याच्या क्षमतेशी असू शकतो.
संतुलित डाएटचे महत्त्व (Importance of Balanced Diet)
संशोधन सूचित करते की, दीर्घकालीन नियंत्रित आहार मेंदूच्या पेशी सुरक्षित ठेवण्यास आणि वयाशी संबंधित बदलांवर मंदावण्यास मदत करतो. मात्र, अचानक किंवा अत्यंत कमी कॅलरीज घेणे धोकादायक ठरू शकते. योग्य संतुलन आणि डॉक्टर/न्यूट्रिशनिस्टची सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
निष्कर्ष (Conclusion)
दिर्घ कालावधीसाठी संतुलित पद्धतीने कमी कॅलरीज घेणे मेंदूची आरोग्य टिकवण्यास आणि वृद्धत्वाचे परिणाम मंदावण्यास मदत करू शकते. तरीही, कोणत्याही प्रकारचे आहार बदल सुरू करण्यापूर्वी वैद्यकीय सल्ला घेणे अत्यावश्यक आहे.
