महिलेने आधी सेक्स केला आहे की नाही, हे तपासणीतून कळतं का? स्त्रीरोगतज्ज्ञांनी स्पष्टच सांगितलं, “तपासणी करून एखाद्या महिलेचा लैंगिक…”

याच प्रश्नाचे उत्तर जाणून घेण्यासाठी स्त्रीरोगतज्ज्ञांशी चर्चा करण्यात आली. डॉ. अनुराधा कपूर आणि डॉ. लव्हलीना नादिर यांनी याबाबत महत्त्वाची माहिती दिली आहे.

स्त्रीरोगतज्ज्ञ तपासणी करून लैंगिक इतिहास ओळखू शकतात का?

डॉ. अनुराधा कपूर यांच्या मते, केवळ योनीची तपासणी करून एखाद्या महिलेचा लैंगिक इतिहास सांगता येत नाही. योनी हा लवचिक अवयव आहे. लैंगिक उत्तेजनेच्या वेळी त्यामध्ये नैसर्गिकरीत्या काही शारीरिक बदल होतात; मात्र त्यानंतर शरीर पूर्ववत होण्याची नैसर्गिक प्रक्रिया सुरू होते.

त्यामुळे एखाद्या महिलेने यापूर्वी शारीरिक संबंध ठेवले आहेत किंवा नाहीत, हे केवळ योनीच्या स्वरूपावरून ठरवता येत नाही.

कुमारिकत्वाची तपासणी करून सत्य समजू शकते का?

या विषयात ‘हायमेन’ म्हणजेच योनीमुखाजवळ असलेल्या पातळ त्वचेच्या पडद्याचाही उल्लेख केला जातो. डॉ. लव्हलीना नादिर यांच्या मते, हायमेनची स्थिती पाहून एखाद्या महिलेने शारीरिक संबंध ठेवले आहेत की नाहीत, याचा निश्चित निष्कर्ष काढता येत नाही.

यामागे महत्त्वाचे कारण म्हणजे हायमेनमध्ये शारीरिक संबंधांव्यतिरिक्त इतर कारणांमुळेही बदल होऊ शकतात. उदाहरणार्थ- घोडेस्वारी, जिम्नॅस्टिक्स किंवा सायकल चालविण्यासारख्या शारीरिक हालचालींमुळेही हायमेनवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे केवळ हायमेनची स्थिती पाहून कुमारिकत्व ठरवणे योग्य नाही.

किती वेळा शारीरिक संबंध झाले, हे डॉक्टरांना कळू शकते का?

हा प्रश्नही अनेकांच्या मनात असतो. एखाद्या महिलेचे किती लैंगिक साथीदार होते किंवा तिने किती वेळा शारीरिक संबंध ठेवले, हे केवळ योनीची तपासणी करून स्त्रीरोगतज्ज्ञ सांगू शकत नाहीत.

दोन्ही डॉक्टरांनी स्पष्ट केले आहे की, महिलेच्या लैंगिक आयुष्याचा प्रकार किंवा शारीरिक संबंधांची वारंवारता केवळ योनी पाहून निश्चित करता येत नाही. त्यामुळे या आधारावर एखाद्या महिलेच्या लैंगिक इतिहासाबद्दल निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.

लैंगिक उत्तेजनेच्या वेळी शरीरात नेमके काय होते?

डॉक्टरांच्या मते, महिला लैंगिकदृष्ट्या उत्तेजित झाल्यानंतर शरीरात नैसर्गिक बदल होतात. या काळात संबंधित भागात रक्तप्रवाह वाढतो. त्यामुळे योनीमध्ये काही काळासाठी विस्तार होतो आणि नैसर्गिक ओलावा निर्माण होतो. शारीरिक संबंधांची प्रक्रिया संपल्यानंतर शरीर हळूहळू पूर्वस्थितीकडे येते.

त्यामुळे शारीरिक संबंधांनंतर योनी कायमची सैल होते किंवा तिच्या आकारावरून महिलेच्या लैंगिक इतिहासाचा अंदाज लावता येतो, असा समज योग्य नाही.

प्रसूतीनंतर किंवा रजोनिवृत्तीनंतर काय बदल होतात?

डॉक्टरांनी सांगितल्यानुसार, प्रसूतीनंतर किंवा रजोनिवृत्तीच्या काळात शरीरात काही नैसर्गिक बदल जाणवू शकतात. प्रसूतीनंतर योनीच्या भागात काही काळ बदल जाणवणे स्वाभाविक असू शकते आणि शरीराला पूर्वस्थितीत येण्यासाठी वेळ लागू शकतो.

रजोनिवृत्तीच्या काळातही संप्रेरकांशी संबंधित बदलांमुळे या भागात वेगवेगळे बदल जाणवू शकतात. अशा परिस्थितीत डॉक्टरांच्या सल्ल्याने योग्य उपचार किंवा व्यायामाचा उपयोग केला जाऊ शकतो.

थोडक्यात काय समजून घ्यायचे?

डॉक्टरांच्या म्हणण्यानुसार, केवळ योनीची तपासणी करून एखाद्या महिलेचा लैंगिक इतिहास, शारीरिक संबंधांची संख्या किंवा तिचे किती लैंगिक साथीदार होते, हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. त्याचप्रमाणे हायमेनची स्थिती ही कुमारिकत्व ठरवण्याची खात्रीशीर पद्धत नाही.

त्यामुळे शरीराच्या रचनेवरून किंवा केवळ वैद्यकीय तपासणीवरून एखाद्या महिलेच्या वैयक्तिक लैंगिक आयुष्याबद्दल निष्कर्ष काढणे योग्य नाही. या संदर्भातील कोणतीही शंका असल्यास स्वतःहून निष्कर्ष काढण्याऐवजी पात्र स्त्रीरोगतज्ज्ञांचा वैद्यकीय सल्ला घेणे अधिक योग्य ठरते.