बद्धकोष्ठता असो की भयंकर जुलाब, झटक्यात मिळेल आराम! दूध अन् दह्यासोबत इसबगोल खाण्याचा ‘हा’ नियम चुकवू नका!

अनेकदा लोक गोंधळात पडतात की बद्धकोष्ठतेमध्ये ते कोमट दुधासह खावे की अतिसार आणि आम्लपित्तामध्ये दह्यासोबत? किंवा रात्री झोपेतून उठल्यावर खाणे योग्य आहे की सकाळी उपाशीपोटी? याबाबत आयुर्वेदिक तज्ञ डॉ. विनोद शर्मा यांनी सांगितले की, लोक बद्धकोष्ठता आणि जुलाब या दोन्ही परिस्थितीत इसबगोलचा वापर करतात. विद्राव्य फायबरने समृद्ध असलेले इसबगोल, आतड्यांची स्वच्छता करण्यासाठी आणि पचनक्रिया सुधारण्यासाठी अत्यंत प्रभावी असल्याचे आयुर्वेदापासून ते आधुनिक पोषणशास्त्रापर्यंत सर्वत्र मान्य आहे. परंतु बहुतेक लोकांना बद्धकोष्ठतेवर उपचार करण्यासाठी इसबगोलचा वापर कसा करावा आणि जुलाबावर उपचार करण्यासाठी इसबगोलचा वापर कसा करावा हे माहित नसते.

चला, तज्ञांकडून जाणून घेऊया की इसबगोल एक अमृत कसे आहे आणि त्याचे सेवन केव्हा व कसे करावे.

इसबगोल बद्धकोष्ठतेवर कशी मदत करते?

इसबगोलच्या सालीमध्ये विद्राव्य फायबरचे प्रमाण जास्त असते. ते पाणी शोषून घेते आणि आतड्यांमध्ये जेलसारखी रचना तयार करते, ज्यामुळे मलातील पाण्याचे प्रमाण आणि आकारमान वाढते. यामुळे मल मऊ होऊन सहज बाहेर पडू शकते. इसबगोल शौचास नियमित ठेवण्यासही मदत करते, त्यामुळे ते सामान्य बद्धकोष्ठतेमध्ये उपयुक्त ठरू शकते. आयुर्वेदिक तज्ञांच्या मते, ते घेताना पुरेसे पाणी पिणे महत्त्वाचे आहे, अन्यथा बद्धकोष्ठता वाढू शकते.

बद्धकोष्ठतेसाठी इसबगोलचे सेवन कसे आणि केव्हा करावे? (How and when to consume Isabgol for constipation?)

जर बद्धकोष्ठतेचा त्रास असेल, तर १ ते २ चमचे इसबगोलची साल एका ग्लास कोमट दुधात मिसळून रात्री झोपण्याच्या अर्धा तास आधी प्या. हे घेतल्यानंतर पुरेसे पाणी पिणे महत्त्वाचे आहे. जर तुम्ही रात्री कोमट दुधात मिसळून याचे सेवन केले, तर सकाळी उठल्यावर तुमचे पोट साफ झालेले असेल आणि तुम्हाला बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळेल.

इसबगोलचे सेवन: जुलाब कसे नियंत्रित करावे? (Isabgol consumption: How to control diarrhea?)

इसबगोल, जे बद्धकोष्ठतेवर उपचार करते, ते जुलाब देखील नियंत्रित करते. हे जुलाबाच्या वेळी अतिरिक्त पाणी बांधून ठेवण्यास मदत करते, ज्यामुळे शौचातील पाण्याचे प्रमाण कमी होते आणि ते अधिक चांगले व घट्ट होते. तसेच, ते शौच एकत्र बांधण्यास मदत करते आणि शौचाची क्रिया सामान्य करण्यासाठी देखील उपयुक्त आहे.

जुलाब होत असताना इसबगोलचा वापर कसा करावा (How to use Isabgol when having diarrhea)

डॉक्टर विनोद यांनी सांगितले की, जुलाब नियंत्रित करण्यासाठी इसबगोलचा वापर करायचा असल्यास, दिवसातून २ ते ३ वेळा एका वाटी दह्यामध्ये १ ते २ चमचे इसबगोल मिसळून घ्यावे. अशा प्रकारे, जुलाब लवकर थांबतील.

इसबगोल खाण्याने आरोग्याला कोणते फायदे होतात(What are the health benefits of eating Isabgol?)

इसबगोलच्या सेवनाने केवळ आतड्यांचे आरोग्यच सुधारत नाही, तर हृदयाचे आरोग्यही सुधारते. ही वनस्पती कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित ठेवण्यास आणि हृदय निरोगी ठेवण्यास मदत करते. इसबगोल पचनसंस्थेला आणि नियमित मलविसर्जनाला मदत करण्यासोबतच पोट भरल्याची भावना वाढवू शकते, ज्यामुळे वजन नियंत्रणात मदत होऊ शकते. याचे सेवन पुरेशा पाण्यासोबत करणे आवश्यक आहे.

ही वनस्पती रक्तातील साखरेच्या नियंत्रणासाठी देखील उपयुक्त आहे. यामध्ये असलेले विद्राव्य फायबर अन्नाचे पचन आणि ग्लुकोजचे शोषण मंदावते, ज्यामुळे जेवणानंतर रक्तातील साखर झपाट्याने वाढत नाही. यामुळे पोट जास्त वेळ भरलेले राहण्यास मदत होते, ज्यामुळे वारंवार खाण्याची किंवा अस्वास्थ्यकर पदार्थ खाण्याची इच्छा कमी होऊ शकते. नियमितपणे पुरेसे फायबर घेतल्याने आतड्यांची हालचाल नियमित ठेवण्यास मदत होते.

टीप: इसबगोलचे फायदे व्यक्तीच्या आरोग्याच्या स्थितीवर आणि सेवन केलेल्या प्रमाणावर अवलंबून असू शकतात. ते पुरेशा पाण्यासोबत घ्या. दीर्घकाळ बद्धकोष्ठता, सतत जुलाब, पोटदुखी, उलट्या किंवा शौचातून रक्त येत असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. मधुमेह किंवा इतर आजारांनी ग्रस्त असलेल्या आणि नियमित औषधे घेणाऱ्या व्यक्तींनी इसबगोलचा वापर सुरू करण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्यावा.