चहा-कॉफी प्यायल्याशिवाय पोट साफ होत नाही का? ‘या’ आजाराचं असू शकतं हे लक्षण, वाचा तज्ज्ञ काय सांगतात?

तुम्हाला दररोज सकाळी शौचापूर्वी कॅफिनयुक्त पेय प्यावे लागत असेल, तर तुम्हाला यामागचे कारण माहीत असायला हवं.

चहा किंवा कॉफीने स्वत:ला फ्रेश करण्याच्या रोजच्या सवयीबद्दल माहिती शेअर केली आहे. पोषणतज्ज्ञ हीना त्रिवेदी यांच्या मते, ही सवय दीर्घकालीन बद्धकोष्ठतेचे लक्षण असू शकते. हे साधारण असले तरी तुमच्या पचनसंस्थेसाठी एक गंभीर धोक्याचे लक्षण आहे. तर मग या सवयीचा तुमच्या शरीरावर कसा परिणाम होऊ शकतो याबाबत अधिक जाणून घेऊ…

चहा आणि कॉफीमध्ये कॅफिन असते, जे एक नैसर्गिक उत्तेजक आहे. या कॅफिनमुळे तुमच्या आतड्यांचे स्नायू आकुंचन पावतात. या आकुंचनामुळे आतड्यांमधून मल लवकर जातो, म्हणूनच सकाळी चहा किंवा कॉफी प्यायल्यानंतर बऱ्याच लोकांना लगेच शौचास जाण्याची इच्छा होते. तुमच्या पोटाला याची सवय लागल्यास गंभीर परिणाम होऊ शकतात. तज्ज्ञ सांगतात की, कॅफिन तुम्हाला कमी वेळात मदत तर करू शकते पण त्यावर बराच काळ अवलंबून राहिल्याने तुमचं पोट आळशी होऊ शकतं. ही सवय लागल्यास कॅफिनशिवाय तुमच्या शरीराला नैसर्गिकरित्या पोट साफ करणे कठीण होऊ शकते.

शरीराच्या नैसर्गिक सिग्नलकडे दुर्लक्ष

जेव्हा तुम्ही तुमचे पोट साफ करण्यासाठी बराच काळ कॅफिनवर अवलंबून असता, तेव्हा तुमचे आतड्यांचे स्नायू हळूहळू कमकुवत होतात. याचा सर्वात गंभीर परिणाम म्हणजे तुमचे शरीर त्याच्या नैसर्गिक सिग्नलकडे दुर्लक्ष करू लागते. कॉफीशिवाय तुमच्या शरीराला बाथमरूमकडे जाण्याची गरज आहे हे कळणार नाही.

डिहायड्रेशनचा धोका वाढवतो

रात्रीच्या झोपेनंतर आपले शरीर थोडेसे डिहायड्रेट होते. जागे झाल्यानंतर लगेच कॉफी प्यायल्याने डिहायड्रेशन वाढू शकते. कॉफीमध्य शरीराच्या इतर भआगांमधून पाणी तुमच्या आतड्यांमध्य ओढण्याचा गुणधर्म असतो. हे तुमचे आतडे लगेच साफ करण्यास मदत करू शकते. मात्र ते तुमच्या शरीराच्या उर्वरित भागाला डिहायड्रेट करते. या डिहायड्रेशनमुळे तुमचे मल कडक होऊ शकते, त्यामुळे बद्धकोष्ठता आणखी वाढू शकते.

फ्रेश राहण्यासाठी कॅफिनचे सेवन

जर तुम्ही अचानक चहा किंवा कॉफी पिणे बंद केले, तर तुमच्या आतड्याची हालचाल अजिबात होणार नाही किंवा तुम्हाला खूप कठीण मल येऊ शकेल. जर तुम्हाला आधीच पोटात अल्सर किंवा जुनाट जठराची सूज असेल तर सकाळी रिकाम्या पोटी चहा-कॉफी पिणे टाळणे गरजेचे आहे.

सकाळी सहज पोट साफ होण्यासाठी काय करावे?

चहा किंवा कॉफीमुळे तात्पुरता आराम मिळतो. मात्र तुमचे पचन कायमचे सुधारण्यासाठी तुम्हाला समस्येचे मूळ कारण दूर करणे आवश्यक आहे. जर तुम्हाला बद्धकोष्ठतेची लक्षणे जाणवत असतील तर तुमच्या आहारात फायबरचे प्रमाण वाढवा. यासाठी संपूर्ण धान्य, फळे, भाज्या आणि कडधान्ये जास्तीत जास्त खा. दररोज २५ ते ३० ग्रॅम फायबरचे सेवन करण्याचा प्रयत्न करा.

भरपूर पाणी प्या. तुमचे शरीर हायड्रेट ठेवण्यासाठी दिवसातून किमान ८ ग्लास पाणी पिण्याचा प्रयत्न करा. चहा किंवा कॉफी सोडून देणे आणि नैसर्गिकरित्या तुमचे शरीर निरोगी ठेवणे हा उत्तम उपाय आहे.