छातीत साठलेला कफ, जुनाट खोकला ३ दिवसांत बाहेर पडेल! करा ‘हे’ ३ सोपे घरगुती उपाय; चोंदलेलं नाक उघडेल अन् जड झालेली छाती होईल मोकळी!

अशा वेळी लगेच औषध किंवा कफ सिरप घ्यावेच लागते असे नाही. काही साधे घरगुती उपाय घशाला आराम देण्यास आणि कफामुळे होणारा त्रास कमी करण्यास मदत करू शकतात. मात्र, प्रत्येक उपाय प्रत्येक व्यक्तीला सारखाच उपयोगी ठरेल असे नाही, त्यामुळे नेमका त्रास काय आहे हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे.

कफाचा त्रास नेमका कधी वाढतो?

पावसाळ्याच्या शेवटी आणि ऋतू बदलताना वातावरणातील तापमानात चढ-उतार होतात. दिवसभरातील तापमानातील बदल, पावसामुळे वाढलेली आर्द्रता आणि त्यानंतर येणारा गारवा यामुळे काही व्यक्तींना सर्दी-खोकल्याचा त्रास होऊ शकतो. कफ घशात किंवा छातीत साचल्यास तो बाहेर काढताना त्रास होतो.

अशा वेळी घरच्या घरी करता येणाऱ्या काही साध्या उपायांकडे वळता येते.

१. आले आणि मध

कफाचा त्रास होत असताना आले आणि मध यांचा वापर केला जातो. यासाठी एक चमचा मधामध्ये थोडे किसलेले आले मिसळता येते. हे मिश्रण थोड्या प्रमाणात घेता येते. थेट घेणे शक्य नसेल तर कोमट पाण्यात ते मिसळूनही घेता येऊ शकते.

आल्याचा उग्र स्वाद आणि मधाचा गोडवा यामुळे घशाला आरामदायी वाटू शकते. सर्दी-खोकल्यामुळे घशात निर्माण झालेला त्रास कमी करण्यासाठी हा घरगुती उपाय अनेक वर्षांपासून वापरला जातो.

२. हळद आणि काळी मिरीचे दूध

कफामुळे घसा किंवा छाती जड झाल्यास हळद आणि काळी मिरी घातलेले कोमट दूध घेण्याची पद्धतही प्रचलित आहे. यासाठी एक ग्लास दूध गरम करून त्यात एक चमचा हळद आणि चिमूटभर काळी मिरी मिसळता येते.

हळद आणि काळी मिरीचा वापर पारंपरिक घरगुती उपायांमध्ये केला जातो. विशेषतः थंड वातावरणात हे कोमट पेय घशाला सुखद वाटू शकते. मात्र, दूध घेतल्यानंतर कफ वाढतो असा अनुभव काही व्यक्तींना येत असल्यास हा उपाय टाळणे योग्य ठरू शकते.

३. मध आणि काळी मिरी

घशात चिकटलेला कफ किंवा खोकल्यामुळे होणारी खवखव कमी करण्यासाठी मध आणि काळी मिरी यांचे मिश्रणही वापरले जाते. एक चमचा मधामध्ये चिमूटभर काळी मिरी मिसळून हे मिश्रण घेता येते.

मधामुळे घशाला आराम मिळण्यास मदत होऊ शकते, त्यामुळे सतत खोकल्यामुळे होणारी घशाची खवखव कमी करण्यासाठी हा सोपा उपाय काही जण वापरतात.

वाफ आणि गुळण्या यांचाही उपयोग

कफाचा त्रास झाल्यावर वाफ घेणे आणि कोमट पाण्याने गुळण्या करणे हे पारंपरिक उपाय आहेत. वाफेमुळे नाक आणि घशातील स्राव सैल होण्यास मदत होऊ शकते. कोमट पाण्याच्या गुळण्यांमुळे घशातील खवखव कमी होण्यास मदत होऊ शकते.

मात्र, वाफ घेताना विशेष काळजी घ्या. अतिशय गरम वाफेमुळे त्वचा किंवा श्वसनमार्ग भाजण्याचा धोका असतो.

कफ बराच काळ राहिल्यास दुर्लक्ष करू नका

घरगुती उपाय करूनही छातीत किंवा घशात चिकटलेला कफ कमी होत नसेल, उलट त्रास वाढत असेल तर केवळ घरगुती उपायांवर अवलंबून राहू नका. ताप, श्वास घेण्यास त्रास, छातीत दुखणे, रक्तमिश्रित कफ किंवा दीर्घकाळ टिकणारा खोकला असल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाचे : मध एक वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळांना देऊ नये. तसेच मधुमेह, औषधांचे नियमित सेवन किंवा इतर आरोग्यविषयक समस्या असल्यास कोणताही घरगुती उपाय नियमितपणे घेण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.