Malta Fruit Juice for Cough and Cold: ऋतू बदलला की सर्दी, नाक बंद होणे, खोकला आणि घशात खवखव जाणवणे हे त्रास अनेकांना सुरू होतात. अशावेळी लगेच औषध घेण्यापेक्षा घरच्या घरी काही उपाय केले जातात. त्यापैकीच एक उपाय म्हणजे माल्टा, मध आणि काळी मिरीचे मिश्रण. ग्रामीण आणि डोंगराळ भागात हा घरगुती उपाय अनेक वर्षांपासून केला जात असल्याचे सांगितले जाते. खंडवा येथील डॉ. अनिल पटेल यांच्या माहितीनुसार, माल्टा, मध आणि काळी मिरी यांचे मिश्रण सर्दी-खोकल्याच्या त्रासापासून आराम देण्यासाठी वापरले जाते. मात्र, हा घरगुती उपाय वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय नाही.
माल्टा फक्त चवीसाठी नाही; ‘व्हिटॅमिन-सी’चा चांगला स्रोत
माल्टा हे सिट्रस फळ असून त्यामध्ये व्हिटॅमिन सी आणि अँटीऑक्सिडंट्स आढळतात. व्हिटॅमिन सी शरीराच्या सामान्य रोगप्रतिकारक कार्यासाठी महत्त्वाचे पोषकद्रव्य आहे. त्यामुळे आहारात माल्ट्यासारख्या फळांचा समावेश करणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरू शकते. माल्टा फळाचा रस कोमट करून घेतल्याने घशाला उबदारपणा मिळू शकतो. मात्र, यामुळे सर्दी किंवा संसर्ग बरा होतो, असा ठोस दावा करता येत नाही.
असा तयार करा माल्टा फळाचा घरगुती उपाय
हा उपाय तयार करण्याची पद्धत अगदी सोपी आहे. यासाठी एक पिकलेला माल्टा घ्या. त्यामध्ये छोटासा होल करून त्यात एक चमचा मध आणि थोडी कुटलेली काळी मिरी घाला. यानंतर माल्टा हलका गरम करून त्याचा रस काढला जातो आणि कोमट असताना घेतला जातो. मात्र, घरात कोळसा किंवा राख वापरताना सुरक्षिततेची काळजी घेणे आवश्यक आहे. माल्टा थेट धुरात किंवा जळत्या पदार्थात ठेवणे टाळावे.
मध आणि काळी मिरीचीही होते मदत
मधाचा वापर पारंपरिक पद्धतीने घशातील खवखव आणि खोकल्यासाठी केला जातो. रात्रीच्या खोकल्यात मधामुळे काही लोकांना आराम मिळू शकतो. काळी मिरीमुळे पेयाला तिखटपणा आणि उबदारपणा मिळतो. मात्र, ‘मध-काळी मिरी-माल्टा एकत्र घेतल्याने कफ वितळतो किंवा संसर्ग नष्ट होतो’ असा निश्चित वैद्यकीय निष्कर्ष काढता येत नाही. हा उपाय केवळ लक्षणांमध्ये तात्पुरता आराम देण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.
रात्री घेणे योग्य का?
काही ठिकाणी हा कोमट रस रात्री झोपण्यापूर्वी घेण्याची पद्धत आहे. कोमट पेयामुळे घशाला आराम मिळू शकतो आणि मधामुळे खोकल्याची तीव्रता काही प्रमाणात कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मात्र प्रत्येक व्यक्तीची प्रकृती आणि सर्दी-खोकल्याचे कारण वेगळे असते. त्यामुळे हा उपाय सर्वांनाच सारखा फायदा देईलच असे नाही.
सर्दी-खोकल्याची लक्षणे सौम्य असतील तर विश्रांती, पुरेसे पाणी आणि कोमट द्रवपदार्थ यांसारख्या उपायांबरोबर हा पारंपरिक उपाय करता येऊ शकतो. एक वर्षापेक्षा कमी वयाच्या बाळांना मध देऊ नये. तसेच डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींनी मधाचे प्रमाण लक्षात घ्यावे. जास्त ताप, श्वास घेण्यास त्रास, छातीत दुखणे, सतत वाढणारा खोकला किंवा अनेक दिवस लक्षणे कायम राहिल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
