Child Constipation: छोट्या मुलाला बद्धकोष्ठता झाली की आई-वडिलांचीही चिंता वाढते. शौच करताना मुलाला खूप जोर लावावा लागतो, शौच कडक होते किंवा पोटदुखीची तक्रार होते. अनेकदा शौच करताना वेदना होत असल्याने मूल पुढच्या वेळी शौच रोखून धरते. त्यामुळे बद्धकोष्ठतेचा त्रास आणखी वाढू शकतो.
बद्धकोष्ठतेची अनेक कारणे असू शकतात. मूल कमी पाणी पीत असेल, आहारात फळे आणि भाज्या कमी असतील किंवा शौच रोखून धरत असेल, तरीही हा त्रास होऊ शकतो. अशावेळी मुलाच्या खाण्यापिण्याकडे थोडे अधिक लक्ष देणे गरजेचे आहे.
भिजवलेली काळी मनुका देऊ शकता
काळ्या मनुकांमध्ये फायबर भरपूर असते, त्यामुळे पोट साफ होण्यास मदत होऊ शकते. जर मूल मनुका व्यवस्थित चावू शकत असेल, तर रात्री पाण्यात भिजवून ठेवलेल्या मऊ मनुका सकाळी देऊ शकता. मात्र, मुलाचे वय लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे. अगदी लहान मुलांना अख्खी मनुका देऊ नका, कारण ती घशात अडकण्याचा धोका असतो. मुलाच्या वयानुसार किती मनुका द्यायच्या, यासाठी डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
जिरे-बडीशेपचे पाणी विचार करून द्या
जिरे आणि बडीशेपचे पाणी घरगुती उपाय म्हणून पोटाच्या अनेक तक्रारींमध्ये दिले जाते. काहीजण मुलांना बद्धकोष्ठतेसाठीही हे पाणी देतात. मात्र, मुलांमध्ये बद्धकोष्ठता कमी करण्यासाठी ते किती प्रभावी आहे, याचे ठोस पुरावे उपलब्ध नाहीत. विशेषतः अगदी लहान मुलांना असे कोणतेही घरगुती पेय देण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला नक्की घ्या.
मुलाला पुरेसे पाणी पाजत राहा
मूल दिवसभर पुरेसे पाणी पीत आहे का, याकडे लक्ष द्या. पाणी कमी प्यायल्यास शौच कडक होऊ शकते आणि शौच करताना त्रास होऊ शकतो. मुलाला एकदम खूप पाणी देण्यापेक्षा दिवसभर थोडे-थोडे पाणी पाजणे अधिक चांगले.
आहारात फळे आणि भाज्यांचे प्रमाण वाढवा
मुलाच्या आहारात फायबरयुक्त फळे आणि भाज्यांचा समावेश करा. जर मूल फळे आणि भाज्या खाण्यास टाळाटाळ करत असेल, तर त्याच्या आवडीच्या पदार्थांसोबत थोड्या प्रमाणात देण्याचा प्रयत्न करा. हळूहळू त्याला या पदार्थांची सवय लागेल.
शौच रोखू देऊ नका
अनेक मुलांना शौच करताना वेदना होतात. त्यामुळे पुढच्या वेळी ते शौच रोखून धरतात. यामुळे शौच आणखी कडक होते आणि बद्धकोष्ठतेचा त्रास वाढू शकतो. जर मूल शौच रोखत असेल, तर त्याला प्रेमाने समजावून सांगा. रागावू नका किंवा जबरदस्ती करू नका.
डॉक्टरांकडे कधी जावे?
जर मुलाला वारंवार बद्धकोष्ठतेचा त्रास होत असेल किंवा शौच करताना खूप वेदना होत असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. सतत पोटदुखी होणे, उलट्या होणे, पोट खूप फुगणे किंवा शौचात रक्त दिसणे अशी लक्षणे दिसल्यास त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. प्रत्येक मुलाची प्रकृती वेगळी असते. त्यामुळे दुसऱ्या मुलाला उपयोगी पडलेला घरगुती उपाय तुमच्या मुलासाठीही तितकाच योग्य असेल, असे नाही. त्यामुळे कोणताही उपाय करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
(Disclaimer: वरील माहिती प्राप्त माहितीवर आधारित असून अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
