“मला लागली कुणाची उचकी!” गाणं म्हणत बसू नका… उचकी लागताच करा ‘हे’ ५ सोपे घरगुती उपाय, झटक्यात मिळेल आराम

आरोग्यतज्ज्ञांच्या मते, उचकी लागण्यामागे शरीरातील उदरपटल (डायाफ्राम) या श्वसनासाठी महत्त्वाच्या स्नायूचं अचानक होणारं आकुंचन हे मुख्यत्वे कारणीभूत असते. या आकुंचनानंतर स्वरयंत्र झपाट्यानं बंद होतं आणि त्यातून ‘हिक’ असा आवाज निर्माण होतो. बहुतांश वेळा ही समस्या काही मिनिटांत दूर होते; मात्र वारंवार उचकी लागत असेल, तर काही सोपे घरगुती उपाय उपयोगी पडू शकतात.

उचकी लागण्याची प्रमुख कारणं कोणती?

उचकी येण्यामागे अनेक कारणं असू शकतात. खूप घाईघाईनं जेवण करणं, अतितिखट किंवा मसालेदार पदार्थ खाणं, थंड किंवा कार्बोनेटेड पेयांचं सेवन, जास्त हवा पोटात जाणं, भावनिक ताण, अचानक हसणं किंवा घाबरणं यांमुळेही उचकी लागू शकते. काही वेळा अॅसिडिटी, पोटाशी संबंधित त्रास किंवा काही औषधांचाही परिणाम म्हणून उचकी येऊ शकते.

जर उचकी ४८ तासांहून अधिक काळ कायम राहिली किंवा वारंवार त्रास देत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं आवश्यक आहे.

उचकी थांबवण्यासाठी ५ सोपे घरगुती उपाय

१. लिंबू आणि मीठ

उचकी सतत येत असेल, तर लिंबाच्या फोडीवर चिमूटभर मीठ लावून ती हळूहळू चोखावी. लिंबाचा आंबटपणा आणि मिठाची चव मज्जासंस्थेला उत्तेजित करून, उदरपटल (डायाफ्राम) शांत होण्यास मदत करू शकतं. अनेकांना या उपायामुळे लवकर आराम मिळतो.

२. थंड पाणी हळूहळू प्या

उचकी लागल्यावर थंड पाणी छोटे छोटे घोट घेत हळूहळू प्यावं. त्यामुळे घशातील स्नायूंना आराम मिळतो आणि उचकी कमी होण्यास मदत होऊ शकते. पाणी पिताना काही क्षण श्वास रोखून धरल्यास काही जणांना अधिक फायदा जाणवतो.

३. खोल श्वास घेऊन काही क्षण रोखा

एक दीर्घ श्वास घ्या आणि आपल्या क्षमतेनुसार काही सेकंद श्वास रोखून ठेवा. त्यानंतर हळूहळू श्वास सोडा. ही प्रक्रिया तीन ते चार वेळा केल्यास डायाफ्रामवरील ताण कमी होऊन उचकी थांबण्यास मदत होऊ शकते.

४. साखरेचा छोटा चमचा

एक चमचा साखर तोंडात घेऊन, ती हळूहळू विरघळू द्या. काही अभ्यासांनुसार साखरेची चव मज्जासंस्थेवर परिणाम करून, उचकी कमी होण्यास मदत करू शकते. मात्र, मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी हा उपाय टाळावा किंवा डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.

५. कोमट दुधात हळद

एक ग्लास कोमट दुधात अर्धा चमचा हळद मिसळून पिणे हा उपाय काही लोकांना आरामदायी वाटू शकतो. हळदीतील दाहशामक गुणधर्म आणि कोमट दुधामुळे पचनसंस्थेला आराम मिळण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, हा उपाय सर्वांमध्ये सारखाच परिणाम करील, याची हमी देता येत नाही.

उचकी कधी गंभीर ठरू शकते?

बहुतेक वेळा उचकी आपोआप थांबते. मात्र, ती दोन दिवसांपेक्षा जास्त काळ सुरू राहून, सतत परत-परत येत असेल आणि झोप, खाणं किंवा श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होत असेल, तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नका. अशा वेळी पोटाचे विकार, मज्जासंस्थेचे आजार किंवा इतर वैद्यकीय कारणं असू शकतात. त्यामुळे तातडीनं डॉक्टरांचा सल्ला घेणं गरजेचं आहे.

(टीप : ही माहिती सामान्य आरोग्यविषयक मार्गदर्शनासाठी आहे. घरगुती उपाय सर्वांवर सारखेच परिणाम करतील, याची खात्री देता येत नाही. उचकी वारंवार येत असल्यास किंवा दीर्घकाळ कायम राहत असल्यास वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या.)