पोट साफ होत नाही? असू शकते मूळव्याधाची सुरुवात; दुर्लक्ष न करता लगेच जाणून घ्या ‘ही’ लक्षणं, अन्यथा होतील गंभीर परिणाम

एम्सचे माजी सल्लागार आणि साओल हार्ट सेंटरचे संस्थापक व संचालक डॉ. विमल झांजर यांच्या मते, मूळव्याधीची सुरुवातीची लक्षणे अनेकदा फारशी स्पष्ट नसतात. तथापि, कालांतराने शौचाच्या वेळी किंवा नंतर ताजे, लाल रक्त दिसणे हे एक महत्त्वाचे लक्षण असू शकते. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, जर बद्धकोष्ठता दीर्घकाळ टिकून राहिली तर गुदद्वाराच्या शिरांवरील दाब सतत वाढत राहतो, ज्यामुळे मूळव्याधीची स्थिती हळूहळू बिघडू शकते.

हृदयरोग असलेल्या आणि रक्त पातळ करणारी औषधे घेणाऱ्यांसाठी ही समस्या विशेषतः चिंताजनक आहे. मूळव्याध बद्धकोष्ठतेमुळे होतो आणि बद्धकोष्ठता अनेकदा चुकीच्या आहारामुळे उद्भवते. पुरेसे पाणी पिऊन, तंतुमय पदार्थ (फायबर)युक्त अन्न खाऊन, नियमित शारीरिक व्यायाम करून आणि वेळेवर शौचास जाऊन बद्धकोष्ठतेवर नियंत्रण मिळवता येते. चला, बद्धकोष्ठतेचा त्रास असलेल्यांसाठी आहार तक्ता कसा असावा, हे एका तज्ज्ञाकडून जाणून घेऊया.

बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळवण्यासाठी आहार तक्ता

आपण काय खावे?

फळे – पपई, सफरचंद, पेरू, केळी फायबरने भरपूर, शौचास मऊ करते.
हिरव्या भाज्या – पालक, गाजराची पाने, मुळ्याची पाने, कोबी पचनक्रिया सुधारते, बद्धकोष्ठतेपासून आराम मिळतो.
धान्य – ओट्स, ब्राऊन राईस, संपूर्ण गहू आतड्यांची हालचाल सुधारते
डाळी – अख्खी कडधान्ये, सोललेली कडधान्ये नैसर्गिक फायबर पुरवते
द्रव – पाणी (८-१० ग्लास), ताक, नारळाचे पाणी शौच मऊ ठेवते
नैसर्गिक उपाय – त्रिफळा पावडर, सायलियम भुसा बद्धकोष्ठतेवर नैसर्गिकरित्या नियंत्रण ठेवते.

या गोष्टींपासून अंतर ठेवा

जर तुम्हाला मूळव्याध, बद्धकोष्ठता किंवा गुदद्वाराच्या जळजळीचा त्रास होत असेल, तर काही विशिष्ट पदार्थ आणि सवयी टाळणे फायदेशीर ठरू शकते. तळलेले आणि तेलकट पदार्थ पचनक्रिया मंदावतात, ज्यामुळे बद्धकोष्ठता वाढू शकते आणि शौचास त्रास होऊ शकतो. त्याचप्रमाणे मसालेदार पदार्थांमुळे गुदद्वाराच्या आसपासची जळजळ आणि अस्वस्थता वाढू शकते.

अंडी आणि मांस यांसारख्या मांसाहारी पदार्थांमध्ये फायबरचे प्रमाण खूप कमी असते. जर त्यांच्यासोबत पुरेसे फायबर आणि पाणी घेतले नाही तर ते बद्धकोष्ठता आणि मूळव्याधीची लक्षणे वाढवू शकतात. दुसरीकडे, सुकामेवा पोषक तत्वांनी समृद्ध असतो, परंतु त्याचे अतिसेवन केल्यास काही लोकांमध्ये, विशेषतः अपुरे पाणी प्यायल्यास, शौच कडक होऊ शकते.

याव्यतिरिक्त, अल्कोहोल, धूम्रपान, गुटखा यांसारखे व्यसन लावणारे पदार्थदेखील आतड्यांच्या कार्यावर नकारात्मक परिणाम करतात. यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता वाढू शकते आणि पचनसंस्थेवर परिणाम होऊन बद्धकोष्ठता आणि मूळव्याध वाढू शकते, म्हणून उत्तम पचन आणि आतड्यांच्या आरोग्यासाठी हे पदार्थ टाळणे किंवा त्यांचे सेवन मर्यादित करणे महत्त्वाचे आहे.