Crusty Eyes in the Morning: सकाळी उठल्यावर डोळ्यांच्या कोपऱ्यात चिकट किंवा सुकलेला पदार्थ दिसतो, त्याला साधारणपणे डोळ्यांची मैल किंवा आय क्रस्ट म्हणतात. बऱ्याच वेळा हे सामान्य असते, पण काही वेळा ते एखाद्या समस्येचे लक्षणही असू शकते. चला, हे कधी सामान्य असते आणि कधी काळजी घ्यायची ते सोप्या मराठीत जाणून घेऊया.

हे का होते?

आरोग्यविषयक माहितीनुसार, डोळ्यात तयार होणारा हा पदार्थ म्हणजे डिस्चार्ज, जो सुकून कडक किंवा चिकट होतो. काही लोकांमध्ये तो पिवळसर आणि कडक असतो, तर काहींमध्ये तो पातळ, स्वच्छ किंवा पाण्यासारखा असू शकतो. याचे एक सामान्य कारण म्हणजे झोप. आपण झोपेत असताना डोळे बंद असतात आणि पापण्या हलत नाहीत. त्यामुळे डोळ्यांतील नैसर्गिक स्त्राव कोपऱ्यात जमा होतो आणि सकाळी तो मैलसारखा दिसतो.

आणखी कोणती कारणे असू शकतात?

याशिवाय, अश्रूंच्या नळीमध्ये अडथळा आला तरी असे होऊ शकते. अशावेळी डोळ्यात पाणी येणे, लालसरपणा आणि पिवळा-हिरवा चिकट पदार्थ दिसू शकतो.

ॲलर्जिक कंजंक्टिव्हायटिस हेही एक मोठे कारण आहे. धूळ, पाळीव प्राण्यांचे केस किंवा बुरशीमुळे डोळ्यांना ॲलर्जी होऊ शकते. यामुळे डोळ्यांना खाज येणे, पाणी येणे, सूज येणे आणि मैल जमा होताना दिसते.

ड्राय आय म्हणजे डोळे कोरडे पडण्याच्या समस्येतही डोळ्यांच्या आसपास चिकट म्युकससारखा पदार्थ दिसतो. यामध्ये जळजळ, चुरचुर, लालसरपणा आणि धूसर दिसणे अशी लक्षणे असतात.

इन्फेक्शनमुळेही होऊ शकते

बॅक्टेरियल कंजंक्टिव्हायटिसमध्ये डोळ्यातून जास्त प्रमाणात घट्ट पिवळा किंवा हिरवा पदार्थ बाहेर येतो. यासोबत वेदना, खाज आणि प्रकाशामुळे त्रास होऊ शकतो.

एक दुसरी समस्या म्हणजे ब्लेफरायटिस, ज्यामध्ये पापण्यांच्या कडांना सूज आणि जळजळ होते. त्यामुळे पापण्या चिकट होतात आणि त्यावर पापुद्रा जमा होतो.

डॉक्टरांकडे कधी जावे?

काही वेळा कॉर्नियाचा त्रास (केराटायटिस) किंवा स्टाई (डोळ्यावर फोड/फुंसी) यामुळेही असा पदार्थ दिसू शकतो. अशावेळी वेदना, सूज आणि पूसारखा डिस्चार्ज दिसू शकतो.

जर खालील लक्षणे असतील तर डोळ्यांच्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या:

  • डोळ्यात वेदना
  • जास्त सूज
  • धूसर दिसणे
  • प्रकाश सहन न होणे
  • घट्ट पिवळा/हिरवा पदार्थ येणे

घरी काय काळजी घ्यावी?

हलकी समस्या असल्यास घरी काळजी घेता येते:

  • कोमट पाण्याने डोळे हलके साफ करा
  • स्वच्छ कापडाने पापुद्रा अलगद काढा
  • हात स्वच्छ धुवा
  • डोळे वारंवार चोळू नका
  • गरज असल्यास लुब्रिकेटिंग आय ड्रॉप्स वापरा

स्वच्छतेची काळजी घेतल्यास ही समस्या बऱ्याचदा कमी होते. पण ॲलर्जी किंवा इन्फेक्शन असल्यास डॉक्टर औषध किंवा आय ड्रॉप्स देऊ शकतात.