Diabetes & Heart Health Tips: चांगल्या आरोग्यासाठी फक्त काय खातो हेच महत्त्वाचे नसते, तर किती खातो आणि किती वेळा खातो याकडेही लक्ष देणे गरजेचे असते. डायबिटीज आणि हृदयाशी संबंधित आजार असलेल्या व्यक्तींनी आपल्या आहाराच्या वेळा आणि आहाराची गुणवत्ता याबाबत अधिक काळजी घेणे आवश्यक असते. अनेकांच्या मनात प्रश्न असतो की, डायबिटीज किंवा हृदयरोग असलेल्या व्यक्तींनी दिवसातून नेमके किती वेळा जेवावे? यासाठी प्रत्येकासाठी एकच नियम लागू होत नाही. मात्र, नियमित वेळेत संतुलित आणि योग्य प्रमाणात आहार घेणे महत्त्वाचे ठरते.
डायबिटीज रूग्णांनी किती वेळा खावे?
डायबिटीजमध्ये आहाराचा थेट परिणाम रक्तातील साखरेच्या पातळीवर होऊ शकतो. त्यामुळे जेवणाच्या वेळेसोबतच कार्बोहायड्रेटचे प्रमाण आणि एकूण पोर्शन याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. अनेक लोकांसाठी नाश्ता, दुपारचे जेवण आणि रात्रीचे जेवण नियमित वेळेत घेणे योग्य ठरू शकते. गरज असल्यास या दोन जेवणांच्या मध्ये छोटा आणि पौष्टिक स्नॅक घेतला जाऊ शकतो. मात्र, भूक नसताना वारंवार काहीतरी खात राहणे टाळणे चांगले.
बराच वेळ उपाशी राहून एकदम भरपूर खाणं टाळा
दिवसभर काहीही न खाता राहणे आणि नंतर एकाच वेळी भरपूर भात, पोळी, ब्रेड, मिठाई किंवा इतर कार्बोहायड्रेटयुक्त पदार्थ खाण्याची सवय रक्तातील साखरेच्या नियंत्रणासाठी योग्य ठरेलच असे नाही. डायबिटीज असलेल्या व्यक्तींनी ताटात भाज्या, डाळी, कडधान्ये, संपूर्ण धान्य आणि प्रथिनांचे स्रोत यांचा समतोल ठेवण्याचा प्रयत्न करावा. फक्त जेवणाची संख्या वाढवण्यापेक्षा प्रत्येक वेळी किती आणि काय खाल्ले जाते, याकडे लक्ष देणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
हृदय रुग्णांनीही आहाराची गुणवत्ता जपा
हृदयविकार असलेल्या व्यक्तींसाठीही केवळ वेळेवर जेवणे पुरेसे नाही. ताटात नेमके कोणते पदार्थ आहेत, याकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे. जास्त मीठ, साखर, तळलेले पदार्थ, प्रक्रिया केलेले आणि पॅकेज्ड पदार्थ यांचे सेवन कमी करणे फायदेशीर ठरू शकते. त्याऐवजी आहारात भाज्या, फळे, डाळी, संपूर्ण धान्य, प्रथिने आणि योग्य प्रमाणात आरोग्यदायी चरबी असलेल्या पदार्थांचा समावेश करण्याचा प्रयत्न करा.
रात्रीचे जेवण किती उशिरा करावे?
डायबिटीज किंवा हृदयविकार असणाऱ्यांनी रात्रीचे जेवण नियमित वेळेत आणि शक्यतो खूप उशिरा न करण्याचा प्रयत्न करावा. मात्र, सर्वांसाठी रात्री ८ वाजण्यापूर्वीच जेवणे हा कठोर वैद्यकीय नियम नाही. तुमची दिनचर्या, औषधे, झोपेची वेळ आणि आरोग्याची स्थिती यानुसार जेवणाची योग्य वेळ बदलू शकते.
औषधे किंवा इन्सुलिन घेत असाल तर ही चूक करू नका!
इन्सुलिन किंवा रक्तातील साखर कमी करू शकणारी काही औषधे घेत असलेल्या व्यक्तींनी नाश्ता टाळणे, खूप वेळ उपाशी राहणे किंवा स्वतःहून इंटरमिटेंट फास्टिंग सुरू करणे टाळावे. अशा परिस्थितीत रक्तातील साखर खूप कमी होण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे उपवास, आहारातील मोठे बदल किंवा जेवणाच्या वेळेत बदल करण्यापूर्वी डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरते.
मग दिवसातून किती वेळा खावे?
याचे एकच उत्तर सर्वांना लागू होत नाही. ३ वेळचे संतुलित जेवण आणि गरजेनुसार पौष्टिक स्नॅक हा अनेकांसाठी व्यवहार्य पर्याय असू शकतो. मात्र, डायबिटीज, हृदयरोग, औषधे आणि इतर आरोग्यविषयक स्थितीनुसार आहाराचे वेळापत्रक वेगळे असू शकते. जेवण किती वेळा करता यापेक्षा प्रत्येक वेळी काय आणि किती खाता हे अधिक महत्त्वाचे आहे.
