पिवळी लघवी टाइप २ मधुमेहाचं लक्षण आहे का? डायबिटीस होण्याआधी शरीरात कोणते बदल होतात? डॉक्टरांकडून जाणून घ्या…

अलीकडेच, Quora या सोशल प्लॅटफॉर्मवर एक प्रश्न विचारण्यात आला की, पिवळी लघवी हे टाईप २ मधुमेहाचे लक्षण आहे का?

जेव्हा आम्ही गुरुग्राम येथील पारस हॉस्पिटलमधील वरिष्ठ सल्लागार एंडोक्राइनोलॉजिस्ट डॉक्टर सतीश चंद्र वसुरी यांच्याशी लघवीच्या पिवळ्या रंगाबद्दल चर्चा केली. तेव्हा त्यांनी स्पष्ट केले की, पिवळी लघवी हे सहसा मधुमेहाचे लक्षण नसते. हे बहुतेकदा डिहायड्रेशनचा (शरीरातील पाण्याची कमतरता) परिणाम असतो. जेव्हा तुम्ही कमी पाणी पिता, तेव्हा लघवी अधिक घट्ट होते, ज्यामुळे ती अधिक गडद किंवा पिवळी दिसते.

त्यामुळे आता मधुमेहाची लक्षणे आणि त्यावर नियंत्रण कसे मिळवायचे याबद्दल जाणून घेऊया.

मधुमेह म्हणजे काय?

मधुमेह हा एक गंभीर आजार आहे जो आता केवळ वृद्धांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. खरे तर, हा आजार एका रात्रीत होत नाही, तर तो अनेक वर्षांच्या अस्वास्थ्यकर सवयींचा परिणाम असतो. खाण्याच्या चुकीच्या सवयी, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि ताण यामुळे शरीराची साखर नियंत्रण प्रणाली हळूहळू कमकुवत होते.

इन्सुलिन, आपल्या शरीरातील एक संप्रेरक, रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित करते. पण, जर आपण साखरेचे अतिरिक्त सेवन, जंक फूड आणि प्रक्रिया केलेले पदार्थ यांसारखा अयोग्य आहार घेतला, दिवसभर एकाच जागी बसून राहिलो, व्यायाम केला नाही आणि सतत तणावाखाली राहिलो, तर शरीरातील इन्सुलिन योग्यरित्या कार्य करत नाही. याला इन्सुलिन प्रतिरोध म्हणतात, ज्यामुळे अखेरीस मधुमेह होतो.

मधुमेहाची लक्षणे कोणती?

टाइप २ मधुमेहाची लक्षणे पुढीलप्रमाणे…

• वारंवार लघवी होणे
• अति तहान लागणे
• थकवा
• अंधुक दिसणे
• अचानक वजन कमी होणे.

जर या लक्षणांसोबत लघवीच्या रंगात बदल होत असेल, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.

तुम्ही कधी सावध राहिले पाहिजे?

जर लघवीच्या रंगातील बदलासोबतच लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना होणे, लघवीला दुर्गंध येणे, लघवीत रक्त येणे आणि सतत थकवा जाणवणे यांसारखी लक्षणे दिसत असतील, तर ही चिन्हे एखाद्या संसर्गाचे किंवा इतर आरोग्य समस्येचे संकेत असू शकतात.

लघवीसंबंधी काही समस्या असल्यास काय करावे?

जर तुम्हाला मधुमेह असेल आणि लघवीसंबंधी काही समस्या जाणवत असतील, तर दिवसभर भरपूर पाणी प्या. दिवसाची सुरुवात पाण्याने करा. पुरेसे पाणी प्यायल्याने शरीरातील विषारी घटक बाहेर टाकले जातात आणि शरीर निरोगी राहते.

आरोग्यासाठी कॅफीन आणि साखरेचे सेवन मर्यादित ठेवणे आवश्यक आहे. जास्त प्रमाणात कॅफीन घेतल्याने शरीरातील पाण्याची पातळी कमी होऊ शकते. जेव्हा शरीरात पाण्याची कमतरता असते, तेव्हा रक्तातील साखरेच्या पातळीवर परिणाम होऊ शकतो आणि ती वाढू शकते. त्यामुळे, कॉफी, चहा आणि मिठाई यांचे सेवन प्रमाणात करणे उत्तम राहील.

• स्वच्छतेकडे विशेष लक्ष द्या. तुमच्या खाजगी भागांची स्वच्छता खूप महत्त्वाची आहे.
• लघवी जास्त वेळ रोखून धरू नका. जास्त वेळ लघवी रोखून धरल्याने संसर्ग वाढू शकतो.
• नारळाचे पाणी आणि ताक प्या. यामुळे शरीराला थंडावा मिळतो आणि जळजळ कमी होते.
• व्हिटॅमिन सी युक्त पदार्थांचे सेवन करा. आवळा आणि संत्री खा, ते संसर्गाशी लढण्यास मदत करतात.