Water Drink: पाणी हे आपल्या शरीरासाठी अत्यंत आवश्यक असून, शरीरातील जवळपास प्रत्येक महत्त्वाच्या प्रक्रियेत त्याची भूमिका असते. शरीराचे तापमान नियंत्रित ठेवणे, पचनक्रिया सुरळीत ठेवणे, रक्ताभिसरणाला मदत करणे, पोषक द्रव्ये शरीराच्या विविध भागांपर्यंत पोहोचवणे आणि शरीरातील टाकाऊ पदार्थ बाहेर काढण्यास मदत करणे यांसाठी पुरेशा प्रमाणात पाणी पिणे आवश्यक असते. दिवसभर कमी पाणी प्यायल्यास शरीरात पाण्याची कमतरता निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे थकवा, डोकेदुखी, तोंड कोरडे पडणे, चक्कर येणे आणि लघवीचे प्रमाण कमी होणे यांसारखी लक्षणे जाणवू शकतात. विशेषतः उन्हाळ्यात व्यायाम करताना किंवा जास्त घाम येत असताना शरीराला पाण्याची गरज वाढते.
जेवण करताना पाणी प्यावे की नाही, याबाबत अनेकांच्या मनात प्रश्न असतो. जेवताना थोडे पाणी प्यायल्याने अन्न गिळण्यास आणि तोंडातील अन्न ओलसर होण्यास मदत मिळू शकते. मात्र, जेवताना एकदम मोठ्या प्रमाणात पाणी पिण्याची गरज नाही. तसेच जेवणाआधी किंवा जेवणानंतर पाणी पिण्याबाबतही प्रत्येक व्यक्तीची गरज वेगवेगळी असू शकते.
आपल्यापैकी अनेक लोकांना जेवण झाल्यानंतर लगेच भरपूर पाणी पिण्याची सवय असते. विशेषतः तिखट किंवा मसालेदार पदार्थ खाल्ल्यानंतर काही जण एकदम मोठ्या प्रमाणात पाणी पितात. मात्र, जेवणानंतर लगेच मोठ्या प्रमाणात पाणी पिण्याऐवजी तहान आणि शरीराची गरज लक्षात घेऊन पाणी पिणे अधिक योग्य ठरते. मात्र, एकाच वेळी खूप पाणी पिण्याची आवश्यकता नसते. त्यामुळे जेवण झाल्यानंतर लगेच मोठा ग्लास किंवा अनेक ग्लास पाणी पिण्याची सवय टाळून,गरजेनुसार पाण्याचे छोटे छोटे घोट घेण्याची सवय लावून घेणे फायदेशीर ठरू शकते.
जेवणानंतर पाणी पिण्याबाबत गैरसमज आहे. तहान लागल्यास पाणी पिणे योग्य आहे; मात्र ते किती आणि कसे प्यायचे याकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
जेवणानंतर पाणी किती व कसे प्यावे?
तहान लागल्यास पाणी प्यावे : जेवण झाल्यानंतर पाणी पूर्णपणे टाळण्याची गरज नाही. तहान लागली असल्यास पाणी पिऊ शकता.
एकदम खूप पाणी पिऊ नका: जेवणानंतर लगेच दोन-तीन ग्लास पाणी एकाच वेळी पिण्याऐवजी हळूहळू छोटे छोटे घोट घेतले, तर पोटावर अचानक ताण येत नाही.
जेवताना थोडे पाणी चालते: अन्न गिळताना किंवा तोंड कोरडे वाटत असल्यास काही घोट पाणी घेण्यास हरकत नाही.
गॅसचा त्रास असल्यास विशेष काळजी: जेवल्यानंतर मोठ्या प्रमाणात पाणी पटकन प्यायल्याने काही व्यक्तींना पोट फुगणे, ढेकर किंवा अस्वस्थता जाणवू शकते. त्यामुळे अशा व्यक्तींनी पाणी हळूहळू प्यावे.
जेवणानंतर लगेच भरपूर पाणी पिणे टाळा: विशेषतः पोट भरलेले असताना मोठ्या प्रमाणात पाणी प्यायल्यास अधिक जडपणा किंवा फुगल्यासारखे वाटू शकते.
पाणी पिण्यासाठी ठरावीक वेळ अनिवार्य नाही : ‘जेवणानंतर नेमके ३० मिनिटांनीच पाणी प्यावे’, असा नियम सर्वांसाठी आवश्यक नाही. शरीराची तहान आणि गरज महत्त्वाची आहे.
दिवसभर पुरेसे पाणी प्या : फक्त जेवणाच्या आसपास पाणी पिण्यापेक्षा दिवसभर नियमित अंतराने पाणी घेत राहणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
उन्हाळा आणि व्यायामात गरज वाढते: जास्त घाम येत असल्यास शरीरातील द्रवपदार्थांची कमतरता होऊ नये यासाठी पाणी आणि आवश्यकतेनुसार इतर द्रवपदार्थ घ्यावेत.
अति पाणीही योग्य नाही: तहान नसताना सतत मोठ्या प्रमाणात पाणी पिण्याची गरज नसते. अति प्रमाणात पाणी पिणे काही परिस्थितींमध्ये शरीरातील सोडियमची पातळी कमी करू शकते.
काही आजारांमध्ये नियम वेगळे असू शकतात: हृदय, मूत्रपिंड किंवा यकृताशी संबंधित आजार असल्यास डॉक्टरांनी सांगितलेल्या द्रवपदार्थांसंबंधीच्या मर्यादांचे पालन करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
