आजकालचे धावपळीचे जीवन, चुकीची खाणपान शैली आणि लठ्ठपणामुळे (Obesity) हृदयविकाराचा धोका वेगाने वाढत आहे. अशा परिस्थितीत लोक अनेकदा इंटरनेटवर कोलेस्ट्रॉल कमी करण्याचे उपाय शोधत असतात. नुकत्याच ‘जर्नल ऑफ क्लिनिकल लिपिडोलॉजी’ (Journal Clinical Lipidology) मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका नवीन संशोधनाने लोकांचे लक्ष वेधून घेतले आहे. या शोधानुसार, दररोज एका एवोकॅडोचे सेवन केल्याने शरीरातील खराब कोलेस्ट्रॉलची (LDL) पातळी कमी केली जाऊ शकते, ज्यामुळे लठ्ठपणाचा सामना करत असलेल्या लोकांमध्ये हृदयविकाराचा (Cardiovascular Disease) धोका ४ टक्क्यांपर्यंत कमी होऊ शकतो.
पण खरोखरच केवळ एक फळ खाल्ल्याने हृदयविकारांपासून पूर्णपणे बचाव होऊ शकतो, की यासाठी संपूर्ण जीवनशैली बदलणे गरजेचे आहे? खालील सविस्तर माहिती वाचा:
संशोधन काय सांगते? (What does the study say?)
हा अभ्यास २५ वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या आणि पोटाच्या आजूबाजूला लठ्ठपणाची समस्या असलेल्या ७८६ प्रौढांवर करण्यात आला.
- सहभागी व्यक्ती: या संशोधनात सहभागी झालेल्या पुरुषांची कंबर ४० इंच आणि महिलांची कंबर ३५ इंचांपेक्षा जास्त होती.
- प्रक्रिया: सहभागींना दोन गटांत विभागण्यात आले. एका गटाने त्यांचा नेहमीचा आहार चालू ठेवला, तर दुसऱ्या गटाने कोणताही विशेष बदल न करता ६ महिने दररोज एक एवोकॅडो खाल्ला.
- निष्कर्ष: अभ्यासाच्या शेवटी असे आढळून आले की, एवोकॅडो खाणाऱ्या लोकांच्या रक्तातील LDL कणांमध्ये सरासरी ४९ नॅनो मोल्स प्रति लिटरने घट झाली. मात्र, त्यांच्या वजनात आणि कंबरेच्या आकारात कोणताही विशेष बदल दिसून आला नाही.
एवोकॅडो हृदयविकाराचा धोका कसा कमी करतो? (How does avocado reduce heart disease risk?)
संशोधनानुसार, एवोकॅडोचे सेवन केल्याने हृदयविकाराचा धोका कमी होऊ शकतो असे संशोधकांना आढळून आले आहे.
खराब कोलेस्ट्रॉलचे (LDL) लहान आणि घनदाट कण धमन्यांच्या (Arteries) भिंतींमध्ये सहजपणे जमा होतात.
यामुळे धमन्यांमध्ये प्लाक (Plaque) तयार होऊ लागतो आणि हृदयविकाराचा झटका (Heart Attack) व स्ट्रोकचा धोका वाढतो.
एवोकॅडो या हानिकारक कणांना कमी करण्यास मदत करू शकतो, ज्यामुळे पर्यायाने हृदयविकाराचा धोका कमी होतो.
एवोकॅडो का फायदेशीर आहे? (Why is avocado beneficial?)
पेन स्टेट युनिव्हर्सिटीच्या पोस्टडॉक्टोरल संशोधक डॉ. जान्हवी दमानी यांच्या मते, एवोकॅडोमध्ये अनेक असे पोषक घटक आढळतात जे हृदय आणि चयापचय (Metabolic Health) सुधारण्यासाठी उपयुक्त ठरतात. यामध्ये खालील घटक असतात:
- मोनोअनसॅच्युरेटेड हेल्दी फॅट
- सुमारे ९ ग्रॅम फायबर
- फायटोस्टेरॉल्स
- व्हिटॅमिन ई (Vitamin E)
- पॉलीफिनॉल्स
हे सर्व घटक कोलेस्ट्रॉलचे शोषण कमी करण्यासाठी, जळजळ (Inflammation) कमी करण्यासाठी आणि LDL ला ऑक्सिडेटिव्ह नुकसानीपासून वाचवण्यासाठी मदत करू शकतात.
एवोकॅडोचा आहारात समावेश कसा करावा? (How to use avocado?)
तज्ञांच्या मते, कमी आरोग्यदायी पदार्थांऐवजी (unhealthy foods) एवोकॅडोचा वापर करणे अधिक फायदेशीर ठरू शकते. तुम्ही खालील प्रकारे बदल करू शकता:
- टोस्ट: बटर किंवा क्रीम चीज ऐवजी होल ग्रेन टोस्टवर मॅश केलेला एवोकॅडो लावा.
- सँडविच: मेयोनेझ ऐवजी एवोकॅडोचा वापर करा.
- इतर पदार्थ: सॅलड, ग्रेन बाऊल, टॅको आणि सूपमध्ये चीज किंवा क्रीमी ड्रेसिंग ऐवजी एवोकॅडोचा वापर करा.
केवळ एवोकॅडो खाल्ल्याने हृदयविकार टळेल का? (Will eating only avocado prevent heart disease?)
‘मेडिकल न्यूज टुडे’ (MedicalNewsToday) च्या अहवालानुसार, केवळ एवोकॅडो खाणे हा हृदयविकारापासून बचावाचा संपूर्ण उपाय नाही.
- समग्र जीवनशैली: एवोकॅडो हा केवळ एका निरोगी आहाराचा (Healthy Diet) भाग असावा. निरोगी जीवनशैलीसोबतच सकस आहार घेतल्याने हृदयविकाराचा धोका कमी होतो. नियमित व्यायाम, संतुलित आहार, धूम्रपानापासून दूर राहणे, निरोगी वजन राखणे आणि रक्तदाब (Blood Pressure) व कोलेस्ट्रॉल नियंत्रणात ठेवणे हे देखील तितकेच महत्त्वाचे आहे.
- संशोधनाच्या मर्यादा: संशोधकांनी हे देखील मान्य केले की, हा अभ्यास केवळ पोटाभोवती लठ्ठपणा असलेल्या लोकांवरच करण्यात आला होता. त्यामुळे याचे परिणाम प्रत्येक व्यक्तीला लागू होत नाहीत.
- अंदाजित जोखीम: याव्यतिरिक्त, एवोकॅडो खाल्ल्याने खरोखरच हार्ट अटॅक किंवा स्ट्रोकच्या प्रकरणांमध्ये घट झाली आहे की नाही, हे या अभ्यासात प्रत्यक्ष पाहिले गेले नाही. ४% जोखीम कमी होण्याचा अंदाज केवळ LDL कणांमध्ये आलेल्या बदलांच्या आधारावर लावला गेला आहे.
- थोडक्यात: जर तुमच्या कंबरेभोवती चरबी जमा होत असेल आणि खराब कोलेस्ट्रॉल वाढले असेल, तर दररोज एका एवोकॅडोचा संतुलित आहारात समावेश करणे नक्कीच फायदेशीर ठरू शकते. मात्र, हा कोणताही ‘जादुई इलाज’ नाही.
