Do Vegetables Cause Kidney Stones : भाज्यांच्या वापराबाबत नेहमी असा दावा केला जातो की, दोन विशिष्ट भाज्या एकत्र खाल्ल्याने किडनीमध्ये खडे (Kidney Stone) निर्माण होतात. मात्र, अशा प्रत्येक दाव्यात तथ्य नसते. केवळ दोन भाज्या एकत्र खाण्याने खडे तयार होत नाही. यामध्ये शरीरातील पाण्याची कमतरता, आहारातील सवयी, कॅल्शियम आणि ऑक्सालेटचे (Oxalate) संतुलन, मिठाचे जास्त प्रमाण आणि इतर अनेक घटक महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
कोणत्या भाज्या खाल्ल्याने मुतखडा होतो (Which Vegetables Cause Kidney Stones?)
सर्वसामान्यपणे, कोणत्याही विशिष्ट भाज्या एकत्र खाल्ल्याने खडे तयार होतात, असा थेट वैज्ञानिक पुरावा उपलब्ध नाही. किडनी स्टोन होण्याची अनेक कारणे असू शकतात, ज्यातील सर्वात सामान्य प्रकार म्हणजे ‘कॅल्शियम ऑक्सालेट स्टोन’ (Calcium Oxalate Stone). ऑक्सालेट हे काही पदार्थांमध्ये नैसर्गिकरीत्या आढळते. त्यामुळे दोन भाज्या एकत्र खाल्ल्याबरोबर खडे बनेल, असे म्हणणे चुकीचे ठरेल. कोणत्याही व्यक्तीसाठी हा धोका त्याच्या एकूण आहारावर आणि शरीराच्या स्थितीवर अवलंबून असतो.
या भाज्यांमध्ये असते ऑक्सालेटचे प्रमाण(Oxalate Presence in These Vegetables)
पालकामध्ये ऑक्सालेटचे प्रमाण जास्त असते. ज्या लोकांना कॅल्शियम ऑक्सालेट स्टोनची समस्या आहे, त्यांना उच्च ऑक्सालेटयुक्त पदार्थांचे सेवन कमी करण्याचा सल्ला दिला जातो. परंतु, याचा अर्थ असा नाही की प्रत्येकाने पालक खाणे पूर्णपणे थांबवले पाहिजे. इतर काही भाज्या आणि अन्नामध्येही ऑक्सालेट आढळते. येथे पदार्थांचे प्रमाण आणि संबंधित व्यक्तीची आरोग्य स्थिती अधिक महत्त्वाची असते. जर तुम्हाला आधीच मुतखड्याची समस्या झाली असेल, तर डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरते.
मुतखड्यापासून वाचण्यासाठी काय आवश्यक आहे?(Essential Tips to Prevent Kidney Stones)
मुतखड्यापासून बचाव करण्यासाठी कोणती भाजी कशासोबत खाल्ली जात आहे, एवढेच पाहणे पुरेसे नाही. डॉक्टरांच्या मते, भरपूर पाणी पिणे ही सर्वात महत्त्वाची गोष्ट आहे. पाणी कमी प्यायल्याने लघवी घट्ट होऊ शकते आणि त्यातील घटक स्फटिक (Crystals) बनवून खडे तयार होऊ शकतात. याशिवाय, जास्त प्रमाणात मीठ खाल्ल्यानेही किडनी स्टोनचा धोका वाढतो. त्यामुळे आहारातील मिठाच्या प्रमाणावर नियंत्रण ठेवणे आणि पुरेसे पाणी पिणे अत्यंत आवश्यक आहे.
प्रत्येक व्यक्तीची शारीरिक स्थिती वेगळी असते(Individual Dietary Needs Vary)
जर एखाद्या व्यक्तीला आधी किडनी स्टोन झाला असेल, तर त्याचा आहार खडे कोणत्या प्रकारची होती यावर अवलंबून असतो. त्यामुळे इंटरनेटवर मिळणाऱ्या “या भाज्या कधीही एकत्र खाऊ नका” अशा माहितीवर डोळे झाकून विश्वास ठेवणे समजूतदारपणाचे नाही. भाज्या सामान्यतः निरोगी आहाराचा भाग असतात. विनाकारण भाज्या खाणे बंद करण्याऐवजी स्वतःच्या वैद्यकीय चाचण्यांनुसार डॉक्टरांकडून योग्य सल्ला घेणे अधिक फायदेशीर ठरेल.
