धण्याच्या पाण्याला ‘अमृत’ का म्हटले आहे? सत्य जाणून घ्या!

कन्सल्टंट डायटीशियन आणि सर्टिफाइड डायबिटीस एज्युकेटर कनिका मल्होत्रा ​​यांनी सांगितले की, धने पचनाशी संबंधित काही समस्या दूर करू शकतात. अनेक संशोधनांमध्ये हे सिद्ध झाले आहे की या पाण्याचे सेवन केल्याने पाचक एंझाइम्स उत्तेजित होतात आणि ते पचनास मदत करते.

सर्टिफाइड न्यूट्रिशनिस्ट अभिषेक चौहान यांच्या मते, धण्यामध्ये अँटीऑक्सिडंट कंपाऊंड्स आढळतात आणि संतुलित आहाराचा भाग म्हणून त्याचे नियमित सेवन केल्यास शरीराला भरपूर अँटीऑक्सिडंट्स मिळू शकतात. अँटीऑक्सिडंट्स शरीरातील ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसमुळे होणारे नुकसान कमी करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि एकंदर आरोग्य दुरुस्त ठेवण्यास मदत करतात. दररोज धण्याचे पाणी प्यायल्याने आरोग्यावर काय परिणाम होतो ते जाणून घेऊया.

आयुर्वेदानुसार धण्याचे पाणी शरीरावर कसा परिणाम करते? (Effects on Body)

आयुर्वेदात धने (Coriander Seeds) शरीरातील अतिरिक्त उष्णता कमी करण्यासाठी, ॲसिडिटी शांत करण्यासाठी आणि पचनसंस्थेला आधार देण्यासाठी पारंपारिकपणे वापरले जातात. आजच्या बदलत्या जीवनशैली आणि खाण्याच्या सवयींमुळे अनेक लोक ॲसिडिटी आणि ॲसिड रिफ्लक्स सारख्या समस्यांनी त्रस्त आहेत, अशा परिस्थितीत धण्याच्या पाण्याचे सेवन अत्यंत प्रभावी ठरते.

रक्तशर्करेवर दिसतो परिणाम (Blood Sugar)

मधुमेहाच्या रुग्णांसाठी धण्याचे पाणी फायदेशीर मानले जाते. धने रक्तातील साखरेवर नियंत्रण ठेवण्यास आणि काही एंझाइम क्रियाकलापांवर प्रभाव टाकण्यास मदत करते. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की धने हा मधुमेहावरील उपचार नाही आणि ते इन्सुलिन किंवा डॉक्टरांनी लिहून दिलेल्या औषधांना पर्याय नाही. तुम्ही याचा सप्लिमेंट म्हणून वापर करू शकता.

कोलेस्ट्रॉलवर परिणाम (Cholesterol)

धण्याचे पाणी खराब कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास आणि चांगले कोलेस्ट्रॉल (HDL) वाढविण्यास मदत करू शकते. हे हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. मात्र, केवळ धने खाल्ल्याने किंवा त्याचे पाणी प्यायल्याने कोलेस्ट्रॉलच्या समस्येवर उपचार होऊ शकत नाहीत. हाय कोलेस्ट्रॉल असलेल्या लोकांनी त्यांच्या लिपिड प्रोफाईल, आहार, व्यायाम आणि आवश्यक असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार औषधोपचारांवर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.

मेंदू आणि स्मरणशक्तीसाठी धने (Brain and Memory)

धने मेंदू आणि स्मरणशक्तीसाठी देखील फायदेशीर असल्याचे वर्णन केले आहे. याचा अल्झायमर, पार्किन्सन, ताणतणाव आणि चिंता यांसारख्या समस्यांमध्ये फायदा होतो. धने मेंदूतील मज्जातंतूंच्या पेशींची (Nerve cells) दुरुस्ती करण्यास मदत करतात.

पचन आणि आतड्यांचे आरोग्य सुधारते (Digestion and Gut Health)

पचनसंस्थेसाठी धने उपयुक्त मानले जातात. धने पचन प्रक्रिया आणि आतड्यांच्या आरोग्यासाठी मदत करू शकतात. आयबीएस (IBS) म्हणजेच इरिटेबल बाऊल सिंड्रोम असलेल्या लोकांनाही धण्याच्या पाण्याचा फायदा होऊ शकतो. ज्या लोकांना भूक कमी लागते किंवा जेवणानंतर शरीराला पुरेसे पोषण मिळत नाही, त्यांच्यासाठी धने पावडर फायदेशीर ठरू शकते. परंतु सतत भूक न लागणे, वजन कमी होणे किंवा अन्नातून पोषण न मिळणे हे इतर कोणत्याही आजाराचे लक्षण असू शकते, त्यामुळे अशा स्थितीत डॉक्टरांकडून तपासणी करणे आवश्यक आहे.

संसर्ग आणि यूटीआयमध्ये फायदेशीर (Infection and UTI)

धने विविध प्रकारचे संसर्ग, अगदी टायफॉइड बॅक्टेरिया आणि यूटीआय विरुद्ध प्रभावी असल्याचे वर्णन केले आहे. ज्या लोकांना लघवीशी संबंधित समस्या आहेत ते धण्याच्या पाण्याचे सेवन करू शकतात.

थायरॉईडसाठी धने (Thyroid)

थायरॉईड नियंत्रित करण्यासाठी देखील धण्याचे पाणी उपयुक्त ठरते. धने T3 आणि T4 हार्मोन्स संतुलित करू शकतात आणि हायपोथायरॉईडीझम किंवा हायपरथायरॉईडीझम बऱ्याच अंशी नियंत्रित करू शकतात. जर थायरॉईडची औषधे घेणारे लोक या पाण्याचे सेवन करत असतील, तर त्यांनी डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय त्यांचे औषध थांबवू किंवा कमी करू नये.

धण्याचे पाणी बनवण्याची पद्धत (Preparation Method)

एका ग्लास पाण्यात सुमारे दोन चमचे धने टाकून रात्रभर भिजत ठेवा. सकाळी हे पाणी थोडे उकळून, थंड झाल्यावर रिकाम्या पोटी प्यायल्यास तुम्हाला नक्की फायदा होईल.