stomach cancer : पोटाचा कर्करोग, ज्याला वैद्यकीय भाषेत ‘गॅस्ट्रिक कॅन्सर’ (Gastric Cancer) म्हणून ओळखले जाते, हा जगभरातील सर्वात गंभीर आणि वेगाने पसरणाऱ्या कर्करोगांपैकी एक आहे. या आजाराचे सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे याच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात दिसणारी लक्षणे अत्यंत सामान्य असतात. अनेकदा लोक या लक्षणांना गॅस, अपचन किंवा पोटाची साधी समस्या समजून दुर्लक्ष करतात. यामुळे कर्करोग शेवटच्या टप्प्यात पोहोचल्यावर किंवा खूप वाढल्यावर याचे निदान होते.
हौज खास येथील H.O.P.E ऑन्कोलॉजी विभागाचे मेडिकल ऑन्कोलॉजिस्ट डॉ. अमिश वोरा यांच्या मते, शरीरात होणाऱ्या काही लहान-मोठ्या बदलांकडे वेळीच गांभीर्याने पाहणे अत्यंत गरजेचे आहे. ही लक्षणे दिसणे म्हणजे नक्की कर्करोगच असणे असा याचा अर्थ होत नाही, परंतु जर ही लक्षणे दीर्घकाळ टिकून राहिली किंवा दिवसेंदिवस वाढत असतील, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणे आवश्यक आहे.
पोटाच्या कर्करोगाची ६ अशी प्रमुख लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत, ज्यांकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते:
सतत अपचन आणि छातीत जळजळ (Persistent Indigestion and Heartburn)
जर तुम्हाला अलीकडच्या काळात सतत अपचन, पोट फुगणे, गॅस होणे किंवा छातीत जळजळ होण्याची समस्या जाणवत असेल, तर याकडे सामान्य त्रास म्हणून दुर्लक्ष करू नका. अनेकदा पोटाच्या कर्करोगाची सुरुवात अशाच सौम्य लक्षणांनी होते. विशेषतः नियमित औषधे घेतल्यानंतरही जर ही समस्या वारंवार उद्भवत असेल, तर तज्ज्ञांकडून पोटाची तपासणी करून घेतली पाहिजे.
विनाकारण वजन कमी होणे (Unexplained Weight Loss)
कोणतीही डाएटिंग न करता किंवा कोणताही व्यायाम न वाढवता जर तुमचे वजन अचानक आणि वेगाने कमी होत असेल, तर ही चिंतेची बाब असू शकते. पोटाचा कर्करोग शरीराच्या नैसर्गिक पचनक्रियेवर प्रतिकूल परिणाम करतो. यामुळे शरीराला अन्नातून पुरेशी पोषक तत्वे मिळत नाहीत आणि वजन वेगाने घटू लागते.
पोटाच्या वरच्या भागात सतत वेदना किंवा अस्वस्थता (Persistent Pain or Discomfort in the Upper Abdomen)
पोटाच्या वरच्या भागात वारंवार वेदना होणे, जडपणा जाणवणे किंवा सतत अस्वस्थ वाटणे हे कर्करोगाचे प्राथमिक संकेत असू शकतात. या वेदना कधी सौम्य तर कधी तीव्र स्वरूपाच्या असू शकतात. बहुतांश लोक या त्रासाला गॅस किंवा ॲसिडिटी समजून अंगावर काढतात; परंतु दीर्घकाळ राहणाऱ्या या त्रासाकडे दुर्लक्ष करणे अयोग्य आहे.
अन्न गिळण्यास त्रास होणे (Difficulty Swallowing)
अन्न अथवा पाणी गिळताना घशात किंवा अन्ननलिकेत अडथळा जाणवणे किंवा गिळताना वेदना होणे हा गंभीर इशारा मानला जातो. जर ही समस्या हळूहळू वाढत असेल आणि अन्न खाली उतरण्यास त्रास होत असेल, तर विलंब न करता तत्काळ डॉक्टरांशी संपर्क साधला पाहिजे.
उलटी किंवा मलावाटे रक्त पडणे (Blood in Vomit or Stool)
उलटीमध्ये रक्ताचे प्रमाण दिसणे किंवा विष्ठेचा (मलाचा) रंग काळा होणे यांसारख्या गंभीर लक्षणांकडे कधीही दुर्लक्ष करू नका. पोटातील अंतर्गत रक्तस्त्रावामुळे असा प्रकार घडतो. ही लक्षणे दिसताच वेळेवर उपचार सुरू होण्यासाठी तातडीने तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
सतत थकवा आणि अशक्तपणा (Persistent Fatigue and Weakness)
पुरेशी विश्रांती आणि झोप घेऊनही जर तुम्हाला सतत थकवा जाणवत असेल, शरीरातील ऊर्जा संपल्यासारखी वाटत असेल आणि अशक्तपणा वाढत असेल, तर यामागे ॲनिमिया (रक्तक्षय) असू शकतो. पोटाच्या आत हळूहळू होणाऱ्या अंतर्गत रक्तस्त्रावामुळे शरीरात रक्ताची कमतरता निर्माण होते, ज्यामुळे व्यक्तीला सतत थकवा आणि गळपटल्यासारखे वाटते.
