दिवसेंदिवस वायूप्रदुषणाची पातळी वेगात वाढत आहे. आकाशात अनेकदा धुक्याची चादर पसरलेली दिसते पण हे धुके नसून विषारी वायू आणि धूळीचे सुक्ष्म कणांचे मिश्रण होते. हे प्रदुषित धुके फक्त डोळ्यांचे आरोग्य नव्हे तर संपूर्ण आरोग्यासाठी धोका ठरत आहे. हवेतील विषारी वायू जसे की, जैसे कार्बन मोनोऑक्साइड, नायट्रोजन डाऑक्साइड, सल्फर डायऑक्साइड आणि ओझोन आपले डोळे, नाक आणि तोंडावाटे शरीरात प्रवेश करत आहे.
या प्रदुषकांच्या सातत्याने संपर्कात येण्यामुळे डोळ्यांची आग होते, नाक बंद होते, छातीत चिकटलेला कफ, डोकेदुखी, घश्यात होणारी खवखव, खोकला आणि श्वास घेताना धाप लागण्यासारख्या समस्या जाणवतात. दिर्घकाळ प्रदुषित हवेत श्वास घेतल्यास फुप्फुसांची कार्यक्षमता कमी होते ज्यामुळे अस्थमा, ब्रॉन्कायटीस, हृदय विकार होण्याचा धोका जास्त वाढतो. सकाळी आणि सायंकाळच्या वेळी धोक्याची पातळी सर्वात जास्त असते.
विषारी वायूंचा संपर्क टाळण्यासाठी, विशेषतः लहान मुले, वृद्ध आणि दम्याच्या रुग्णांनी विनाकारण बाहेर जाण्याची सवय सोडावी. घराबाहेर पडताना मास्क वापरा, घरात एअर-प्युरिफायर वापरा किंवा मनी प्लांट, स्नेक प्लांट, कोरफड यांसारखी घरातील रोपे लावा, ती हवा शुद्ध करतात. याशिवाय, आहारात काही विशेष पदार्थांचा समावेश करा. प्रदूषण रोखण्यासाठी गुळाचे सेवन खूप प्रभावी ठरते. आयुर्वेदिक आणि युनानी औषध तज्ज्ञ डॉक्टर सलीम झैदी यांनी सांगितले की, गुळामध्ये असे अनेक पोषक घटक असतात जे शरीराला आतून सुदृढ करतात. गूळ खाल्ल्याने फुफ्फुसात साचलेले विषारी पदार्थ बाहेर टाकले जातात, कफ नियंत्रित होतो आणि श्वास घेणे सोपे होते. गुळाच्या सेवनाने प्रदूषणाचे परिणाम कसे कमी होतात, हे तज्ज्ञांकडून जाणून घेऊया.
गुळाच्या मदतीने प्रदूषणाचा प्रभाव कमी करा (Reduce the impact of pollution with the help of jaggery)
गुळामध्ये अँटी-ॲलर्जिक गुणधर्म असतात जे फुफ्फुसे स्वच्छ करण्यास मदत करतात. ते शरीरातील साचलेली घाण आणि विषारी पदार्थ काढून टाकते. दमा किंवा श्वसनाच्या समस्यांनी ग्रस्त असलेल्या लोकांना दररोज गूळ खाण्याचा सल्ला दिला जातो. गुळामध्ये लोह भरपूर प्रमाणात असते, ज्यामुळे हिमोग्लोबिनची पातळी वाढते आणि रक्तातील ऑक्सिजनची पातळी सामान्य राहते. अनेक संशोधनांनी हे सिद्ध केले आहे की दररोज गूळ खाल्ल्याने शरीरावर होणारा वायू प्रदूषणाचा परिणाम कमी होतो. गुळाचा एक तुकडा खाल्ल्याने फुफ्फुसात साचलेला कफ साफ होतो आणि सर्दी-खोकला बरा होतो.
आयुर्वेदात गुळाचे फायदे (Benefits of jaggery in Ayurveda)
आयुर्वेदात गूळ अत्यंत फायदेशीर मानला जातो. हिवाळ्यात त्याचे सेवन केल्याने सर्दी, अपचन आणि आम्लपित्तापासून आराम मिळतो. उसाच्या किंवा ताडीच्या रसापासून बनवलेला गूळ हा शुद्ध साखरेला एक आरोग्यदायी पर्याय आहे, म्हणूनच त्याला ‘सुपरफूड’ असेही म्हटले जाते.
गुळाचे सेवन कसे करावे (How to consume jaggery)
वायू प्रदूषणाचा परिणाम कमी करण्यासाठी सकाळी कोमट पाण्यासोबत गूळ खावा. तुम्ही दुपारच्या जेवणानंतरही गुळाचा एक छोटा तुकडा खाऊ शकता. याशिवाय, चहामध्ये साखरेऐवजी गूळ घालणे देखील फायदेशीर आहे.
गूळ खाण्याचे योग्य प्रमाण (The right amount of jaggery to eat)
गुळाचा गुणधर्म उष्ण असतो, त्यामुळे हिवाळ्यात त्याचे सेवन करणे उत्तम मानले जाते. एका निरोगी व्यक्तीने दररोज १० ते १५ ग्रॅमपेक्षा जास्त गूळ खाऊ नये. जर तुम्हाला मधुमेह, कर्करोग किंवा रक्तदाबाचा त्रास असेल, तर गूळ खाण्यापूर्वी डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
