रात्री अचानक खूप तहान लागते? मग ‘या’ ६ सवयी आहेत कारणीभूत, शरीरात नेमकं काय घडतं?

रात्री वारंवार तहान लागण्यामागे कोणती कारणं असू शकतात?

१. दिवसभर पुरेसे पाणी न पिणे

दिवसभर शरीराला आवश्यक तेवढे पाणी न मिळाल्यास रात्री तहान अधिक जाणवू शकते. उकाडा, जास्त घाम येणे किंवा दिवसभर शारीरिक मेहनत केल्यानंतर शरीराला अधिक द्रवपदार्थांची गरज भासू शकते. त्यामुळे दिवसभर पाणी कमी प्यायले असेल, तर रात्री अचानक तीव्र तहान लागणे शक्य आहे.

२. रात्री खारट पदार्थ जास्त खाणे

रात्रीच्या जेवणात किंवा झोपण्यापूर्वी चिप्स, नमकीन, लोणचं, पॅकेज्ड स्नॅक्स यांसारखे जास्त मीठ असलेले पदार्थ खाल्ले, तर तहान वाढू शकते. अशा पदार्थांमधील सोडियमचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे शरीराला अधिक पाण्याची गरज भासू शकते.

३. झोपताना तोंडाने श्वास घेणे

नाक बंद असणे, अॅलर्जी, घोरणे किंवा झोपताना तोंडाने श्वास घेण्याची सवय असल्यास तोंड आणि घसा कोरडा पडू शकतो. यामुळे मध्यरात्री अचानक पाणी प्यावेसे वाटते. जर सकाळी उठल्यावरही तोंड खूप कोरडे वाटत असेल, तर झोपताना तोंडाने श्वास घेण्याचे कारण तपासणे उपयोगी ठरू शकते.

४. रक्तातील साखर वाढलेली असणे

सतत जास्त तहान लागणे हे मधुमेहाशी संबंधित लक्षणांपैकी एक असू शकते. विशेषतः तहान वाढण्यासोबत वारंवार लघवी होणे, थकवा जाणवणे, धूसर दिसणे किंवा प्रयत्न न करता वजन कमी होणे अशी लक्षणे असतील, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य ठरते. अशा वेळी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने रक्तातील साखरेची तपासणी केली जाऊ शकते.

५. काही औषधांचा परिणाम

काही औषधांमुळे तोंड कोरडे पडणे किंवा शरीरातून द्रवपदार्थ अधिक प्रमाणात बाहेर जाणे यामुळे तहान वाढू शकते. एखादे नवीन औषध सुरू केल्यानंतर रात्री वारंवार तहान लागण्यास सुरुवात झाली असेल, तर औषध स्वतःहून बंद करू नका. डॉक्टरांशी चर्चा करा.

६. रात्री चहा-कॉफी किंवा मद्यपान

संध्याकाळनंतर मोठ्या प्रमाणात चहा, कॉफी किंवा मद्यपान केल्याने काही लोकांमध्ये तोंड कोरडे पडणे किंवा लघवीचे प्रमाण वाढणे यामुळे रात्री तहान जाणवू शकते. त्यामुळे झोपण्याच्या काही तास आधी कॅफीनयुक्त पेये आणि मद्याचे सेवन मर्यादित ठेवणे फायदेशीर ठरू शकते.

‘या’ लक्षणांसोबत तहान लागत असेल तर सावध व्हा

रात्री कधीतरी तहान लागणे चिंतेची बाब नसू शकते. मात्र, ही समस्या वारंवार होत असेल आणि त्यासोबत खालीलपैकी लक्षणे दिसत असतील, तर वैद्यकीय सल्ला घेणे योग्य ठरते.

• वारंवार लघवी होणे
• सतत तोंड कोरडे पडणे
• खूप थकवा जाणवणे
• धूसर दिसणे
• कोणतेही कारण नसताना वजन कमी होणे
• दिवसभरही असामान्य प्रमाणात तहान लागणे

रात्रीची तहान कमी करण्यासाठी काय काळजी घ्यावी?

दिवसभर नियमितपणे पाणी प्या आणि खूप तहान लागेपर्यंत पाणी पिणे टाळू नका. रात्रीच्या जेवणात अतिरिक्त मीठ आणि खारट पदार्थांचे प्रमाण कमी ठेवा. तसेच झोपण्यापूर्वी मोठ्या प्रमाणात चहा किंवा कॉफी घेण्याची सवय असल्यास ती कमी करण्याचा प्रयत्न करा. मात्र, रात्रीची अति तहान रोजची समस्या झाली असेल, तर केवळ जास्त पाणी पिण्यावर अवलंबून राहू नका. त्यामागचे कारण शोधणे महत्त्वाचे आहे.