lack of blood eat these foods: हल्ली अनेक महिला आणि तरुणींमध्ये रक्ताची कमतरता म्हणजेच अॅनिमिया ही समस्या आढळून येते. विशेषतः मासिक पाळीमध्ये जास्त रक्तस्राव होणे, आहारातून पुरेसे लोह न मिळणे, शरीरात लोहाचे योग्य शोषण न होणे, फोलेट किंवा व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता यांसारख्या कारणांमुळे रक्तातील हिमोग्लोबिनची पातळी कमी होऊ शकते. रक्तातील हिमोग्लोबिन कमी झाल्यास शरीराच्या विविध अवयवांपर्यंत ऑक्सिजन पोहोचवण्याची क्षमता कमी होते. त्यामुळे सतत थकवा, अशक्तपणा, चक्कर येणे, डोकेदुखी, धाप लागणे, हृदयाची धडधड वाढणे, त्वचा फिकट दिसणे आणि काम करताना लवकर दमणे यांसारखी लक्षणे जाणवू शकतात. काही व्यक्तींमध्ये लक्ष केंद्रित करण्यास अडचण किंवा कार्यक्षमता कमी झाल्यासारखेही वाटू शकते.
अशा वेळी डॉक्टरांनी सुचवलेल्या उपचारांसोबत आहारातूनही लोह आणि इतर आवश्यक पोषक तत्त्वे मिळवणे महत्त्वाचे ठरते. रक्ताची कमतरता असल्यास आहारात काही पदार्थांचा समावेश करता येतो.
या पदार्थांमुळे भरून निघेल रक्ताची कमतरता
रक्ताची कमतरता म्हणजेच अॅनिमिया असल्यास केवळ ‘रक्त वाढवणारे’ पदार्थ खाण्यापेक्षा शरीराला लोह, व्हिटॅमिन B12, फोलेट, प्रथिने आणि व्हिटॅमिन C पुरेशा प्रमाणात मिळणे महत्त्वाचे आहे. आहारातील काही पदार्थ मदत करू शकतात.
१. हिरव्या पालेभाज्या
पालक, मेथी, शेपू, चाकवत, राजगिरा यांसारख्या पालेभाज्यांमध्ये लोह आणि फोलेटसह विविध पोषक तत्त्वे असतात. पालेभाज्या नियमित आहारात समाविष्ट केल्यास लोहाच्या सेवनात भर पडू शकते. त्यातील वनस्पतीजन्य लोहाचे शोषण वाढवण्यासाठी त्यासोबत लिंबू किंवा आवळ्यासारखा व्हिटॅमिन C चा स्रोत घेता येतो.
२. डाळी आणि कडधान्ये
मसूर डाळ, मूग, चणा, हरभरा, राजमा, वाटाणा यांसारख्या कडधान्यांमधून लोह, फोलेट आणि प्रथिने मिळतात. रोजच्या जेवणात डाळ किंवा कडधान्यांचा समावेश केल्याने आहार अधिक पौष्टिक होतो.
३. सोयाबीन
सोयाबीनमध्ये लोह, प्रथिने आणि फोलेट यांसारखी पोषक तत्त्वे असतात. भाजलेले सोयाबीन, सोयाबीनची भाजी किंवा इतर स्वरूपात ते आहारात समाविष्ट करता येते.
४. तीळ आणि भोपळ्याच्या बिया
तीळ, भोपळ्याच्या बिया, सूर्यफूल बिया यांसारख्या बियांमध्ये लोहासोबत मॅग्नेशियम, झिंक आणि आरोग्यदायी चरबी मिळते. मात्र, या पदार्थांमध्ये कॅलरीज जास्त असल्याने प्रमाणात सेवन करणे योग्य.
५. शेंगदाणे
शेंगदाण्यांमध्ये लोहासोबत प्रथिने, मॅग्नेशियम आणि आरोग्यदायी चरबी असते. भाजलेले शेंगदाणे किंवा चटणी हा आहारात समावेश करण्याचा सोपा पर्याय आहे.
६. मनुका आणि इतर सुकामेवा
मनुका, खजूर, अंजीर यांसारख्या पदार्थांमध्ये काही प्रमाणात लोह मिळते. मात्र, त्यामध्ये नैसर्गिक साखर आणि कॅलरीजही असतात. त्यामुळे मोजून खाणे चांगले.
७. आवळा, लिंबू आणि व्हिटॅमिन C युक्त फळे
आवळा, लिंबू, पेरू, संत्री, मोसंबी यांसारख्या पदार्थांमध्ये व्हिटॅमिन C असते. व्हिटॅमिन C वनस्पतीजन्य लोहाचे शरीरातील शोषण वाढवण्यास मदत करते. त्यामुळे डाळी, चणे किंवा पालेभाजीसोबत लिंबाचा रस घेणे उपयुक्त ठरू शकते.
८. अंडी
अंड्यांमधून प्रथिने, व्हिटॅमिन B12 आणि इतर पोषक तत्त्वे मिळतात. आहारात अंडी घेत असल्यास त्यांचा संतुलित प्रमाणात समावेश करता येतो.
९. मासे आणि मांस
मासे, चिकन व मांस यांमधून व्हिटॅमिन B12, प्रथिने आणि लोह मिळते. विशेषतः प्राणिजन्य पदार्थांमधील लोह शरीराला वनस्पतीजन्य लोहाच्या तुलनेत अधिक सहज उपलब्ध होते.
१०. नाचणी आणि इतर पौष्टिक धान्ये
नाचणी, राजगिरा, बाजरी यांसारख्या धान्यांमधून लोह, मॅग्नेशियम आणि इतर पोषक तत्त्वे मिळू शकतात. मात्र, केवळ एखाद्या एका धान्यावर अवलंबून न राहता, विविध धान्यांचा आहारात समावेश करणे चांगले.
