४० वर्षांनंतरही कमी झालेली नजर होईल तीक्ष्ण, चष्माही होईल गुल; फक्त रोज एक गाजर ‘या’ पद्धतीनं खा, कधीच खराब होणार नाहीत डोळे

एम्सचे माजी सल्लागार आणि साऊल हार्ट सेंटरचे संस्थापक व संचालक डॉ. बिमल झज्जर यांच्या मते, गाजर ही एक गोड आणि कुरकुरीत भाजी असून ती आरोग्यदायी फायद्यांनी परिपूर्ण आहे. या भाजीमध्ये कॅलरीज कमी आणि पाण्याचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे ती वजन नियंत्रणासाठी प्रभावी ठरते. गाजरातील बीटा-कॅरोटीनसारखी प्रमुख पोषक तत्त्वे, जी शरीरात व्हिटॅमिन एमध्ये रूपांतरित होतात, उकळल्यानंतर अधिक सहजपणे शोषली जातात, तर कच्च्या गाजरांमध्ये व्हिटॅमिन सी आणि फायबरचे प्रमाण टिकून राहते.

२००२ सालच्या एका अभ्यासात संशोधकांना असे आढळून आले की, शिजवलेले गाजर खाल्ल्याने शरीरात शोषल्या जाणाऱ्या बीटा-कॅरोटीनचे प्रमाण वाढते. हे दृष्टी, त्वचा आणि रोगप्रतिकारशक्तीसाठी खूप फायदेशीर आहे. चला तर मग, कच्चे आणि शिजवलेले गाजर खाण्याचा आरोग्यावर कसा परिणाम होतो ते पाहूया. शरीराला कशामुळे जास्त फायदे मिळतात.

कच्चे गाजर खाल्ल्याने आरोग्यावर काय परिणाम होतो?

कच्ची गाजरं कुरकुरीत असतात आणि त्यात नैसर्गिक साखर असते, जी मधुमेहीसुद्धा खाऊ शकतात. कच्च्या गाजरांमध्ये अविद्राव्य फायबर असते, जे पचनसंस्थेत सुधारणा करते. ही गाजरं खाल्ल्याने आतड्यांचे आरोग्य सुधारते. कच्च्या गाजरांमध्ये शरीराला फायदा देणारे एन्झाइम्स असतात. कच्ची गाजरं फायबर, बीटा-कॅरोटीन आणि पोटॅशियम यांसारख्या पोषक तत्त्वांचा चांगला स्रोत आहेत. गाजरांचा नारंगी रंग बीटा-कॅरोटीनमुळे येतो, ज्याचे शरीर व्हिटॅमिन एमध्ये रूपांतर करते. हे दृष्टी सुधारण्यासाठी आणि रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी प्रभावी आहे. गाजरांमधील अँटीऑक्सिडंट संयुगे शरीराला ऑक्सिडेटिव्ह ताणापासून वाचवण्यासाठी महत्त्वाची भूमिका बजावतात. गाजरांमध्ये नैसर्गिक साखरदेखील असते, त्यामुळे मधुमेही त्यांचा आहारात समावेश करू शकतात. परंतु, त्याचे प्रमाण आणि एकूण आहाराबद्दल जागरूक राहणे महत्त्वाचे आहे.

शिजवलेले गाजर खाल्ल्याने आरोग्यावर काय परिणाम होतो?

शिजवलेले गाजर खाल्ल्याने शरीराला अनेक पोषक तत्त्वेदेखील मिळतात. शिजवल्यामुळे गाजराच्या पेशींची रचना मऊ होते, ज्यामुळे शरीराला त्यातील बीटा-कॅरोटीन शोषून घेणे सोपे जाते. शरीरात बीटा-कॅरोटीनचे रूपांतर व्हिटॅमिन एमध्ये होते, जे डोळ्यांच्या सामान्य आरोग्यासाठी आणि रोगप्रतिकारशक्तीसाठी आवश्यक असते. तथापि, जास्त वेळ किंवा खूप जास्त तापमानावर शिजवल्याने त्याचे पौष्टिक मूल्य कमी होऊ शकते, म्हणून गाजर उकडून, वाफवून किंवा कमी वेळेसाठी शिजवणे हे अधिक चांगले पर्याय असू शकतात.

कच्चे गाजर खाणे चांगले की शिजवून?

अनेक अभ्यासांनी हे सिद्ध केले आहे की, गाजर आरोग्यासाठी अत्यंत फायदेशीर असून ते पोषक तत्त्वांचा खजिना आहे. कच्च्या गाजरांमध्ये अविद्राव्य फायबर असते, जे पचन आणि आतड्यांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. भाजलेले किंवा वाफवलेले कोवळे गाजर खायला सोपे असले तरी याचा अर्थ असा होतो का की, सॅलेडमध्ये कच्चे गाजर घातल्याने अधिक पोषक तत्त्वे मिळतील आणि ते शिजवल्याने त्यांचे पौष्टिक मूल्य कमी होईल? हा समज पूर्णपणे अचूक नाही.

कच्चे आणि शिजवलेले दोन्ही गाजर पोषक तत्त्वांनी समृद्ध असतात, परंतु ते शिजवल्याने काही पोषक तत्त्वे शरीराला अधिक सहजपणे उपलब्ध होण्यास मदत होऊ शकते. गाजरांमध्ये बीटा-कॅरोटीन भरपूर प्रमाणात असते, जे शरीरात व्हिटॅमिन एमध्ये रूपांतरित होते. गाजर शिजवल्याने, विशेषतः वाफवल्याने किंवा उकडल्याने त्यांच्या कठीण पेशींची रचना मोडते, ज्यामुळे बीटा-कॅरोटीन अधिक सहजपणे शोषले जाते. तुम्ही गाजर कच्चे आणि शिजवलेले दोन्ही प्रकारे खाऊ शकता; दोन्ही पद्धती फायदेशीर ठरतात.