7 Warning Signs Of Stomach Cance :पोटाचा कॅन्सर म्हणजेच गॅस्ट्रिक कॅन्सर ही एक गंभीर आणि हळूहळू वाढणारी आजारस्थिती आहे. या आजारात पोटाच्या आतील पेशी अनियंत्रितपणे वाढू लागतात आणि कालांतराने ट्युमर तयार होतो. हा कॅन्सर पोटाच्या कोणत्याही भागात होऊ शकतो; मात्र बहुतेक वेळा तो पोटाच्या मुख्य भागात म्हणजे स्टमक बॉडीमध्ये आढळतो.
जागतिक आरोग्य अहवालानुसार पोटाचा कॅन्सर हा जगातील सर्वाधिक आढळणाऱ्या कॅन्सरपैकी एक आहे. २०२२ मध्ये जगभरात जवळपास ९.६ लाखांहून अधिक नवीन रुग्ण आढळले. पुरुषांमध्ये हा चौथ्या क्रमांकाचा तर महिलांमध्ये सातव्या क्रमांकाचा सामान्य कॅन्सर मानला जातो.
या आजाराची सुरुवातीची लक्षणे साधारण अॅसिडिटी, अपचन किंवा पोटदुखीसारखी असल्यामुळे अनेकदा लोक त्याकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र काही लक्षणे दीर्घकाळ टिकत असतील तर ती गंभीर संकेत ठरू शकतात. योग्य वेळी लक्षणे ओळखल्यास उपचार अधिक प्रभावी ठरू शकतात.
सतत अपचन किंवा अॅसिडिटी (Persistent Indigestion Or Heartburn)
कधीकधी पोटात जळजळ किंवा अॅसिडिटी होणे सामान्य मानले जाते. परंतु ही समस्या वारंवार होत असेल किंवा अनेक आठवडे टिकत असेल तर ती चिंतेची बाब ठरू शकते. पोटाच्या वरच्या भागात, विशेषतः नाभीच्या थोडे वर जळजळ किंवा अस्वस्थता जाणवते. साध्या अँटासिडी औषधांनी किंवा जीवनशैलीत बदल करूनही आराम मिळत नसेल, तर ते पोटाच्या कॅन्सरचे सुरुवातीचे लक्षण असू शकते.
थोडे खाल्ल्यानंतरही पोट भरल्यासारखे वाटणे (Feeling Full After Small Meals)
कधीकधी थोडे खाल्ल्यावरही पोट भरल्यासारखे वाटते, परंतु हे वारंवार होत असेल तर ते असामान्य असू शकते. पोटात ट्युमर तयार झाल्यास अन्नासाठी उपलब्ध जागा कमी होते. त्यामुळे अगदी थोडे खाल्ल्यावरही पोट खूप भरल्यासारखे, जड किंवा ताणल्यासारखे वाटू शकते आणि व्यक्तीला जेवण पूर्ण करता येत नाही.
कोणतेही कारण नसताना वजन कमी होणे (Unexplained Weight Loss)
डायटिंग, व्यायाम वाढवणे किंवा जीवनशैलीत कोणताही बदल न करता अचानक वजन कमी होणे हे नेहमीच चिंतेचे लक्षण मानले जाते. पोटाच्या कॅन्सरमध्ये ट्युमरमुळे पचनक्रिया आणि अन्नातील पोषक घटकांचे शोषण व्यवस्थित होत नाही. त्याचवेळी भूकही कमी होत जाते. यामुळे व्यक्ती कमी अन्न खाते आणि शरीराला आवश्यक कॅलरी व पोषण पुरेशा प्रमाणात मिळत नाही. परिणामी शरीर सडपातळ दिसू लागते, अशक्तपणा जाणवतो आणि स्नायूंचे प्रमाणही कमी होऊ शकते.
विशेषतः अपचन, पोटदुखी किंवा थोडे खाल्ल्यानंतर लगेच पोट भरल्यासारखे वाटणे या लक्षणांसोबत वजन घटत असेल, तर ते अधिक गंभीर संकेत मानले जातात. अशा परिस्थितीत तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक असते.
सतत पोटदुखी किंवा अस्वस्थता (Constant Abdominal Pain Or Discomfort)
नाभीच्या वरच्या भागात सतत बोथट वेदना किंवा अस्वस्थता जाणवणे हेही महत्त्वाचे लक्षण असू शकते. साध्या अपचनामुळे होणाऱ्या वेदनेपेक्षा ही वेदना दीर्घकाळ टिकते आणि हळूहळू वाढू शकते. कधी कधी जेवल्यानंतर किंवा रात्री ही वेदना अधिक जाणवते.
मळमळ, उलटी किंवा रक्ताची उलटी (Nausea, Vomiting Or Vomiting Blood)
वारंवार मळमळ होणे किंवा जेवल्यानंतर सतत उलटी होणे हे पोटातील गंभीर समस्येचे संकेत असू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये पोटातील ट्युमर वाढल्यामुळे पोटातून अन्न बाहेर जाण्याचा मार्ग अरुंद होतो. त्यामुळे अन्न व्यवस्थित पुढे जाऊ शकत नाही आणि वारंवार उलट्या होऊ लागतात. काही वेळा उलटीमध्ये रक्त दिसू शकते किंवा उलटीचा रंग गडद तपकिरी किंवा काळपट रंगाची दिसू शकतो. ही स्थिती अत्यंत गंभीर मानली जाते. पोटाच्या आतील आवरणावर ट्युमरचा परिणाम होऊन तेथे जखम तयार होते आणि अंतर्गत रक्तस्राव होऊ शकतो.
अशी लक्षणे दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांकडे तपासणी करणे अत्यावश्यक असते, कारण हे वरच्या पचनसंस्थेत रक्तस्राव होत असल्याचे संकेत असू शकतात.
भूक कमी होणे आणि सतत थकवा (Loss Of Appetite And Fatigue)
पोटाच्या कॅन्सरमध्ये अनेकांना भूक कमी लागते. आवडते पदार्थ देखील खाण्याची इच्छा राहत नाही.त्याचबरोबर सतत थकवा, कमजोरी किंवा श्वास घेण्यास त्रास जाणवू शकतो. काही प्रकरणांमध्ये पोटातून हळूहळू रक्तस्राव होत असल्यामुळे अॅनिमिया होतो आणि त्यामुळेही थकवा वाढतो.
काळ्या रंगाचा मल किंवा मलात रक्त दिसणे (Black Or Tarry Stools)
मलाचा रंग खूप गडद, काळा किंवा डांबरासारखा दिसणे हे वरच्या पचनसंस्थेतून रक्तस्राव होत असल्याचे लक्षण असू शकते. पोटातील ट्युमरमुळे होणाऱ्या रक्तस्रावामुळे रक्त आतड्यांतून जाताना काळे होते आणि मलाचा रंग बदलतो. काही वेळा मलात थेट रक्त देखील दिसू शकते. अशा परिस्थितीत त्वचा फिकट पडणे, कमजोरी आणि श्वास लागणे अशी लक्षणेही दिसू शकतात.
डॉक्टरांचा सल्ला का महत्त्वाचा? (Why Medical Consultation Is Important)
पोटातील कॅन्सरची अनेक लक्षणे सामान्य पचनाच्या समस्यांसारखी दिसतात. त्यामुळे लोक अनेकदा त्याकडे दुर्लक्ष करतात. परंतु ही लक्षणे दीर्घकाळ टिकत असतील, वाढत असतील किंवा त्यासोबत वजन घटणे, थकवा किंवा रक्तस्राव दिसत असेल तर त्वरित डॉक्टरांकडे तपासणी करणे गरजेचे आहे.
वेळीच निदान झाले तर उपचार अधिक परिणामकारक ठरू शकतात आणि रुग्णाच्या बरे होण्याची शक्यता वाढते.
टीप: वरील माहिती ही सामान्य आरोग्यविषयक माहिती आहे. कोणतीही लक्षणे दिसल्यास तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
