झोपताना २ बदाम ‘या’ गोष्टीसोबत खाल्ल्याने नजर होईल तीक्ष्ण? डॉक्टरांनी सांगितले डोळ्यांसाठी ५ महत्त्वाचे नियम

हा उपाय पाहिल्यानंतर अनेकांच्या मनात सहाजिकच प्रश्न निर्माण होतो, खरंच हा साधा आहार डोळ्यांची दृष्टी सुधारू शकतो का? की हा केवळ समाजमाध्यमांवर फिरणारा आणखी एक आरोग्यविषयक दावा आहे?

दिल्लीतील आय केअर सेंटरचे संचालक आणि ज्येष्ठ नेत्रतज्ज्ञ डॉ. संजीव गुप्ता यांनी या दाव्याबाबत महत्त्वाची माहिती दिली आहे. त्यांच्या मते, बदाम आणि संबंधित पदार्थ या दोन्हींमध्ये डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त पोषक घटक असले, तरी हे पदार्थ एकत्र खाल्ल्याने दृष्टी लक्षणीयरीत्या सुधारते असे सांगण्यासाठी पुरेसे वैज्ञानिक पुरावे उपलब्ध नाहीत.

डोळ्यांसाठी बदाम फायदेशीर का मानले जातात?

बदामामध्ये ‘ई’ जीवनसत्त्व मुबलक प्रमाणात आढळते. हे जीवनसत्त्व प्रतिऑक्सिडीकारक म्हणून काम करते आणि शरीरातील पेशींना ऑक्सिडेटिव्ह ताणापासून संरक्षण देण्यास मदत करू शकते.

याशिवाय बदामामध्ये ओमेगा-३ स्निग्ध आम्लेही आढळतात. डोळ्यांच्या पेशींच्या रचनेला आणि एकूण डोळ्यांच्या आरोग्याला ही पोषक तत्त्वे हातभार लावू शकतात.

मात्र, केवळ बदाम खाल्ल्याने चष्म्याचा नंबर कमी होईल किंवा दृष्टी पूर्वीपेक्षा अधिक तीक्ष्ण होईल असे समजणे योग्य नाही.

‘अ’ जीवनसत्त्वाचीही महत्त्वाची भूमिका

डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी ‘अ’ जीवनसत्त्व अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. डोळ्यांच्या पडद्याचे आरोग्य टिकवून ठेवण्यास आणि कमी प्रकाशात पाहण्याच्या क्षमतेला आधार देण्यामध्ये त्याची भूमिका असते.

याच कारणामुळे संतुलित आहारात ‘अ’ जीवनसत्त्व आणि इतर आवश्यक पोषक घटकांचा समावेश असणे महत्त्वाचे आहे.

डॉ. गुप्ता स्पष्ट करतात की, संतुलित आहारामध्ये बदाम आणि संबंधित पदार्थांचा समावेश केल्याने डोळ्यांच्या आरोग्याला आधार मिळू शकतो; मात्र दृष्टीच्या समस्यांवर हा हमखास उपचार नाही.

मग समाजमाध्यमांवर नेमका दावा काय?

इन्स्टाग्रामवरील एका आरोग्यविषयक पानावर, झोपण्यापूर्वी दोन बदाम एक चमचा विशिष्ट बियांसोबत खाल्ल्यास काही दिवसांत चांगले परिणाम दिसू लागतील, असा दावा करण्यात आला होता.

हा दावा पाहून अनेक जण हा उपाय आपल्या दैनंदिन आहारात समाविष्ट करण्याचा विचार करू शकतात. मात्र, डोळ्यांची दृष्टी सुधारण्याची प्रक्रिया इतकी साधी नाही.

दृष्टीवर आनुवंशिकता, जीवनशैली, वय, एकूण आरोग्य आणि डोळ्यांची स्थिती अशा अनेक घटकांचा परिणाम होतो, त्यामुळे एखादा पदार्थ खाल्ल्याने लगेच दृष्टी सुधारेल असा निष्कर्ष काढणे योग्य ठरणार नाही.

डोळ्यांचे आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी डॉक्टरांचे ५ नियम

गुरुग्राममधील नोबल आय केअरचे संचालक डॉ. दिग्विजय सिंह यांच्या मते, डोळ्यांचे आरोग्य चांगले ठेवण्यासाठी केवळ एखाद्या पदार्थावर अवलंबून न राहता संपूर्ण जीवनशैलीकडे लक्ष देणे आवश्यक आहे.

१. संतुलित आहार घ्या

फळे, भाज्या आणि संपूर्ण धान्यांचा आहारात नियमित समावेश करा. शरीराला आवश्यक जीवनसत्त्वे आणि खनिजे मिळणे डोळ्यांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे.

२. वजन नियंत्रणात ठेवा

निरोगी वजन राखणे हे एकूण आरोग्यासोबतच डोळ्यांच्या आरोग्यासाठीही महत्त्वाचे आहे.

३. अतिनील किरणांपासून डोळ्यांचे संरक्षण करा

उन्हात बाहेर पडताना योग्य प्रकारचे सूर्यचष्मे वापरल्याने डोळ्यांना हानिकारक अतिनील किरणांपासून संरक्षण मिळण्यास मदत होऊ शकते.

४. धूम्रपान टाळा

धूम्रपानाचा संपूर्ण शरीरावर विपरीत परिणाम होतो, त्यामुळे डोळ्यांच्या आरोग्यासाठीही धूम्रपानापासून दूर राहणे महत्त्वाचे आहे.

५. नियमित नेत्रतपासणी करा

दृष्टीमध्ये बदल जाणवत नसला तरी नियमित नेत्रतपासणी केल्याने डोळ्यांशी संबंधित समस्या लवकर लक्षात येऊ शकतात.

मग दोन बदामांसोबत नेमकं काय खायचं?

आता या चर्चेत असलेल्या उपायाचा शेवटचा आणि सर्वांत महत्त्वाचा खुलासा. समाजमाध्यमांवरील दाव्यानुसार दोन बदामांसोबत एक चमचा बडीशेप खाण्याचा सल्ला दिला जात आहे. मात्र, हा उपाय केल्याने दृष्टी निश्चितपणे सुधारेल किंवा चष्म्याचा नंबर कमी होईल याचा ठोस वैज्ञानिक पुरावा डॉक्टरांनी दिलेला नाही, त्यामुळे बडीशेप आणि बदाम हे पोषक आहाराचा भाग म्हणून घेतले जाऊ शकतात; पण दृष्टी सुधारण्यासाठी त्यांच्यावर उपचार म्हणून अवलंबून राहू नये. दृष्टी धूसर होणे, डोळ्यांत वारंवार दुखणे, अचानक दृष्टी कमी होणे किंवा इतर त्रास जाणवत असल्यास घरगुती उपाय करण्याऐवजी नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घेणे अधिक योग्य आहे.

टीप : हा लेख उपलब्ध आरोग्यविषयक माहितीनुसार तयार करण्यात आला आहे. कोणत्याही घरगुती उपायाला वैद्यकीय उपचारांचा पर्याय समजू नये. वैयक्तिक आरोग्यविषयक समस्यांसाठी नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.