Gajra Mood Booster Secret : बंगळुरू येथील एस्टर सीएमआय हॉस्पिटलच्या सल्लागार मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. शारधी सी. यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, केसांमध्ये गजरा माळल्याने मानसिक ताण कमी होण्यास आणि मूड सुधारण्यास मदत होते. ही एक प्रकारची ‘सेंसरी थेरपी’ (Sensory Therapy) म्हणून काम करते. मोगरा आणि जास्वंद किंवा चमेलीच्या फुलांचा नैसर्गिक सुगंध माणसाला रिलॅक्स वाटण्यास आणि स्ट्रेस कमी करण्यास मदत करतो.

मेंदू आणि सुगंधाचा खास संबंध (Connection Between Brain and Fragrance)

डॉ. शारधी यांनी स्पष्ट केले की, जेव्हा आपण मोगरा किंवा चमेलीसारख्या फुलांचा सुगंध घेतो, तेव्हा तो थेट आपल्या मेंदूच्या ‘ऑलफॅक्टरी सिस्टीम’ (Olfactory System) पर्यंत पोहोचतो. मेंदूचा हा भाग आपल्या भावना आणि जुन्या आठवणी नियंत्रित करतो. संशोधनात असे दिसून आले आहे की, गजरा माळण्याची परंपरा सहसा घरातील आनंदी वातावरण, उत्सव आणि सकारात्मक आठवणींशी जोडलेली असते. जेव्हा एखादी व्यक्ती गजरा माळते, तेव्हा तिला आपुलकी आणि शांततेची जाणीव होते, ज्यामुळे मूड सुधारण्यास मदत होते.

गजरा मानसिक आजारांवर उपाय आहे का? (Is Gajra a Treatment for Mental Illness?)

आपले मानसिक आरोग्य हे आनुवंशिकता, आहार, झोप, शारीरिक आरोग्य, नातेसंबंध आणि दैनंदिन ताणतणाव यांसारख्या अनेक घटकांवर अवलंबून असते. डॉ. शारधी यांच्या मते, गजरा माळणे केवळ एक संवेदनात्मक अनुभव (Sensory Activity) आहे. डिप्रेशन किंवा अँझायटीसारखे गंभीर मानसिक आजार केवळ गजरा माळल्याने पूर्णपणे बरे होऊ शकतात, याचा कोणताही ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. जर एखादी व्यक्ती दीर्घकाळापासून उदास असेल, तिला घाबरल्यासारखे वाटत असेल किंवा पैनिक अटॅक येत असतील, तर तिने डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

मानसिक आरोग्य सुधारण्यासाठी उपाय (Ways to Improve Mental Health)

मानसिकदृष्ट्या मजबूत आणि आनंदी राहण्यासाठी डॉक्टरांनी काही शास्त्रीय मार्ग सुचवले आहेत. दररोज थोडा व्यायाम करणे आणि ७ ते ८ तासांची शांत झोप घेणे अत्यंत गरजेचे आहे. ध्यानधारणा (Mindfulness) करणे, निसर्गाच्या सानिध्यात वेळ घालवणे आणि मित्र तसेच कुटुंबातील लोकांशी संवाद साधत विचार शेअर करणे फायदेशीर ठरते. गरज भासल्यास मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा थेरपिस्टची मदत घेण्यास संकोच करू नये.

नैसर्गिक फुलांच्या सुगंधाने तुम्हाला आनंद आणि शांतता मिळत असेल, तर त्याचा दैनंदिन वेलनेस रूटीनमध्ये समावेश करण्यास हरकत नाही. हे तुमच्या रोजच्या आयुष्यात सकारात्मकता आणण्याचे एक साधन ठरू शकते, मात्र गंभीर मानसिक आजारांच्या वैद्यकीय उपचारांचा हा पर्याय असू शकत नाही.